- تعداد نمایش : 11
- تعداد دانلود : 9
- آدرس کوتاه شده مقاله: https://bahareadab.com/article_id/2067
- کد IranDOI مقاله: IranDOI :10.irandoi.2002/bahareadab.2026 .19 .8307
سال : 19
شماره : 8
شماره پی در پی : 126
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 19،
شماره 8،
،
شماره پی در پی 126
تحلیل تطبیقی بنمایه های اشعار ویلیام بلیک و محمد تقی بهار (با رویکرد به مکتب آمریکایی)
صفحه
(95
- 114)
شهناز قاسمی ، حجت‌اله غ منیری (نویسنده مسئول)
تاریخ دریافت مقاله
: خرداد 1405
تاریخ پذیرش قطعی مقاله
: شهریور 1405
چکیده
زمینه و هدف: ادبیات تطبیقی شاخه ای از تحقیق و تتبعات یکی دو دهۀ اخیر در ایران است که بطور مشخص به بررسی درونمایۀ آثار فرهنگی و ادبی صاحبان ذوق و اندیشه از زبان و ملتهای مختلف میپردازد. در این زمینه جستار حاضر با جستجو در سروده های ویلیام بلیک (۱۷۵۷ - ۱۸۲۷ م) و محمد تقی بهار (۱۲۶۵ - ۱۳۳۰)، بنمایه های فکری این دو ادیب و سخنور بریتانیایی و ایرانی را با یکدیگر مقایسه کرده و از این طریق مشترکات محتوایی سخنان آنان را به رؤیت خواننده رسانده و برگی دیگر به همپوشانیهای فرهنگی ـ ادبی بین شرق و غرب افزوده است.
روش تحقیق: روش مطالعه در موضوع یاد شده توصیفی ـ تحلیلی بوده و از منابع کتابخانه ای برای پاسخ به پرسش تحقیق و رسیدن به اهداف پژوهش بهره مند شده ایم.
یافته ها: یافته ها نشان میدهد: مطالعۀ تطبیقی بین اشعار ویلیام بلیک و محمد تقی بهار (بر پایه مکتب آمریکایی) قابل انجام بوده و از این منظر به نکات مشترک قابل اعتنایی میتوان دست پیدا کرد به طوری که، با وجود نزدیک به یک قرن فاصلۀ زمانی میان آن دو، تقریبا آنچه را بلیک در سروده های گونه گون خود مورد توجه قرار داده، دغدغۀ بهار نیز بوده و از این حیث آرمانهای هر دو بسیار نزدیک به یکدیگر رخ نموده است.
نتیجه گیری: شاخصترین بن مایه مشترک میان ویلیام بلیک و محمد تقی بهار، میهن دوستی و گرایشهای ملی است. با این حال، مفهوم ملیت در نظر آن دو از نوع تعصبات احساسی و سیاسی محض (و به اصطلاح شوونیستی) نبوده بلکه مراد از آن «ملیت آرمانی» است، یعنی آنچه ملت را با اخلاق و عواطف بشری پیوند میدهد و با دیگر جوامع همدل و همسو میگرداند. از همین رو، در سروده های هر دو شاعر نقدهای تند و بیمحابایی نسبت به نهاد قدرت (دولت و مذهب) دیده میشود. ویژگی مشترک دیگر این دو ادیب و سخنور، همسویی نگاه فلسفی آنان است به گونه ای که جهان هستی را مجموعه ای از تضاد و تناقض میبینند که به تقارن و یکپارچگی منتهی شده است.
کلمات کلیدی
ادبیات تطبیقی
, مکتب آمریکا
, بنمایه های فکری
, شعر
, ویلیام بلیک
, محمد تقی بهار
- بهار، محمدتقی، (1380). دیوان اشعار، به اهتمام: چهرزاد بهار، چاپ دوم (ویرایش دوم)، تهران: توس.
- بلیک، ویلیام، (1402)، ترانه های معصومیت، مترجم: محمدصادق رئیسی، چاپ دوم، تهران: سولار.
- مدیرشانه چی، محسن، (1396). آرمانگرایی در شعر، واقع گرایی در سیاست، فصلنامۀ پژوهش‌های راهبردی سیاست، شمارۀ 6 (20)، صص 35- 55.
- شبستری، شیخ محمود، (1365). مجموعه آثار، به اهتمام: صمد موحد، تهران: طهوری.
- شفیعی کدکنی، محمدرضا، (1390). با چراغ و آینه، تهران: سخن.
- ـــــــــــــــــــــــــ، (1383). ادوار شعر فارسی از مشروطیت تا سقوط سلطنت، تهران: توس.
- شورل، ایو، (1389). ادبیات تطبیقی، مترجم: طهمورث ساجدی، چاپ دوم، تهران: امیرکبیر.
- شمیسا، سیروس، (1373). کلیات سبک‌شناسی، چاپ دوم، تهران: فردوس.
- کفافی، محمدعبدالسلام، (1383). ادبیات تطبیقی، مترجم: سیدحسن سیدی، مشهد: به نشر.
- Blake, William. (1794), “The Tyger.” Songs of Experience. The Complete Poetry and Prose of William Blake, edited by David V. Erdman, Anchor Books, 1988, p. 24.
- ----------------. (1988), “And did those feet in ancient time.” Milton: A Poem, edited by David V. Erdman, Anchor Books, p. 95.
- ----------------. (1988), “The Garden of Love.” Songs of Experience, 1794. The Complete Poetry and Prose of William Blake, edited by David V. Erdman, Anchor Books, p. 26
- ----------------. (1988), “Holy Thursday.” Songs of Experience, 1794. The Complete Poetry and Prose of William Blake, edited by David V. Erdman, Anchor Books, p. 19.
- ----------------. (1988), “The Chimney Sweeper.” Songs of Experience, 1794. The Complete Poetry and Prose of William Blake, edited by David V. Erdman, Anchor Books, p. 23.
- ----------------. (1988). London. In D. V. Erdman (Ed.), The complete poetry and prose of William Blake (p. 26). Anchor Books.