- تعداد نمایش : 58
- تعداد دانلود : 49
- آدرس کوتاه شده مقاله: https://bahareadab.com/article_id/2039
- کد IranDOI مقاله: IranDOI :10.irandoi.2002/bahareadab.2026 .19 .8266
سال : 19
شماره : 6
شماره پی در پی : 124
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 19،
شماره 6،
،
شماره پی در پی 124
ساختارهای موازی در ترجمه های فارسی و انگلیسی قرآن کریم: مطالعه تطبیقی جزء سیام بر مبنای نظریه نایجل فب
صفحه
(127
- 152)
سهیلا محمدپور ، زهرا ابوالحسنی چیمه (نویسنده مسئول)، مهناز کربلائی صادق
تاریخ دریافت مقاله
: فروردین 1405
تاریخ پذیرش قطعی مقاله
: تیر 1405
چکیده
زمینه و هدف: ساختارهای موازی از مهمترین سازوکارهای بلاغی در قرآن کریم بشمار میآیند که در سطوح مختلف زبانی در ایجاد انسجام، برجسته سازی معنا و تقویت اثر هنری متن نقش دارند. جزء سیام قرآن کریم به دلیل ایجاز، فشردگی ساختاری و بسامد بالای الگوهای تکرار و تقارن، زمینه ای مناسب برای بررسی این پدیده فراهم میکند. هدف پژوهش حاضر، بررسی ساختارهای موازی در جزء سیام قرآن کریم و تحلیل چگونگی بازتاب آنها در دو ترجمه فارسی و انگلیسی قرآن، یعنی ترجمه فولادوند و ترجمه آربری است.
روشها: این پژوهش با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه مطالعۀ کتابخانه ای انجام شده است. داده ها از آیات جزء سیام استخراج و بر اساس چارچوب نایجل فب، با بسط عملیاتی آن به چهار سطح نحوی، صرفی ـ واژگانی، آوایی و گفتمانی طبقه بندی و تحلیل شده اند. همچنین در کنار بررسی آماری داده ها، سه سوره نازعات، تکویر و ناس بعنوان نمونه های نماینده برای تحلیل دقیقتر ساختارهای موازی و نحوۀ بازتاب آنها در ترجمه ها انتخاب شده اند.
یافته ها:.یافته های پژوهش نشان میدهد که ساختارهای موازی در جزء سیام قرآن کریم پدیده ای نظاممندوچندلایه اند که در سازماندهی معنایی آیات، تقویت انسجام متنی، ایجاد آهنگ و برجسته سازی مفاهیم محوری نقش مهمی ایفا میکنند. نتایج بررسی ترجمه ها نیز نشان میدهد که ترجمه فولادوند در بازنمایی روابط نحوی، پیوستگی واژگانی و انسجام گفتمانی عملکرد برجسته تری دارد، درحالیکه ترجمۀ آربری در بازآفرینی جنبه های آوایی، ریتمیک و ادبی متن تفاوت آماری معناداری نشان میدهد.
نتیجه گیری:بر اساس نتایج این پژوهش، ساختارهای موازی در جزء سیام صرفا آرایه ای بلاغی نیستند، بلکه عناصری بنیادین در شکلدهی معنا، ایجاد انسجام و هدایت دریافت مخاطب محسوب میشوند. همچنین مقایسۀ ترجمه ها نشان میدهد که انتقال این ساختارها در ترجمۀ قرآن مستلزم ایجاد تعادل میان حفظ ساختار، انتقال معنا و بازآفرینی اثر بلاغی متن است که این تعادل بسته به سطح توازی متفاوت است و مترجم باید متناسب با بافت و نوع ساختار موازی، راهبرد ترجمه ای مناسب را برگزیند.
کلمات کلیدی
ساختارهای موازی
, جزء سیام قرآن کریم
, ترجمه پژوهی قرآنی
, فولادوند
, آربری
, بلاغت قرآنی
- آربری، آرتور جان. (۱۹۸۸). قرآن تفسیرشده: یک ترجمه. آکسفورد: انتشارات دانشگاه آکسفورد.
- السیوطی، امام. (۲۰۲۵). تفسیر قرآن: ترجمۀ کامل تفاسیر کلاسیک قرآن (ترجمه: بن آبراهامسون؛ ویراستار: ربکا آبراهامسون). مؤسسۀ الصادقین. http:--alsadiqin.org-tafsir
- الخوالده، ناصر. (۲۰۱۷). شگرد زبانی توازی در شعر الاحوص الانصاری: مطالعه ای سبکشناختی. مجلۀ بینالمللی زبانشناسی کاربردی و ادبیات انگلیسی، ۶(۱)، ۱۸۹–۲۰۱. https:--doi.org-10.7575-AIJALEL.V.6N.1P
- العمیدی، ریاض، و مخیف، رعد. (۲۰۱۷). جنبه های زبان سیاسی و توازی. مجلۀ آموزش و تمرین، ۸(۳۴)، ۱۸۵–۲۰۰.
- برلین، ادل. (۱۹۸۵). پویاییهای توازی در کتاب مقدس. انتشارات دانشگاه ایندیانا.
- بیکر، مونا. (۲۰۱۱). به عبارت دیگر: کتاب درسی ترجمه (چاپ دوم). روتلج.
- تورپین، میفانی. (۲۰۱۷). توازی در شعر ـ آوازهای آراندیک. فصلنامۀ سنت شفاهی، ۳۱(۲)، ۵۳۵–۵۶۰.
- خیرالنساء، و عرفانشاه. (۲۰۲۳). توازیِ [توصیفات] بهشت در ترجمۀ قرآن کریم کمناگ و ترجمۀ کتاب مقدس سابدا. فصلنامۀ کانتمپلیت، ۴(۲). https:--doi.org-10.53649-contemplate.v4i02.421
- درور، یهودیت. (۲۰۱۷). توازی نحوی در قرآن. آرکیو اورینتالنی، ۸۶، ۱۶۵–۱۸۹.
- رابینسون، نیل. (۲۰۰۳). کشف قرآن: رویکردی معاصر به متنی پوشیده (چاپ دوم). واشینگتن: انتشارات دانشگاه جرجتاون.
- سارو، ماری. (۲۰۱۷). به سوی گونه شناسی توازی در فرهنگ عامۀ منظوم استونیایی. فولکلور: مجلهٔ الکترونیکی فولکلور، ۶۷، [محدوده صفحات]. https:--doi.org-10.7592-FEJF2017.67.sarv
- شریفیمقدم، آزاده، و بردبار، آناهیتا. (۱۳۹۰). بررسی جلوه های توازی آوایی، واژگانی و نحوی در جزء سیام قرآن کریم. پژوهشهای اسلامی، ۵(۷)، ۱۳۱–۱۴۹.
- عبدی، محمد. (۱۳۹۴). آسیبشناسی ترجمۀ فولادوند با تکیه بر کارکردهای صرفی، نحوی، واژگانی و بلاغی دانش معناشناسی. مطالعات ترجمۀ قرآن و حدیث، ۲(۳)، ۱۲۷–۱۴۹.
- عبدالرئوف، حسین. (۲۰۰۱). ترجمۀ قرآن: بافت، انسجام و تفسیر. لندن و نیویورک: روتلج. https:--www.scribd.com-document-333683975-Hussein-Abdul-Raof-Qur-an-Translation-Discourse-Texture
- عبدالرئوف، حسین. (۲۰۰۶). بلاغت عربی: تحلیل کاربردشناختی. لندن و نیویورک: روتلج.
- عبدالرحیم، حمزه. (۲۰۲۲). مطالعۀ سبکشناختی توازی تقابلی در قرآن. مجلۀ زبانشناسی و ادبیات دانشگاه چترال، ۶(۲)، ۱–۱۷.
- عزیز، نزار رشید. (۲۰۱۲). توازی به عنوان ابزار انسجام در دعاهای انگلیسی و عربی: تحلیلی مقابله ای [پایاننامۀ کارشناسی ارشد منتشرنشده، دانشگاه بغداد، عراق].
- فب، نایجل. (۱۹۹۷). زبانشناسی و ادبیات: زبان در هنرهای کلامی جهان. بلکول.
- فب، نایجل. (۲۰۱۵). شعر چیست؟ زبان و حافظه در شعرهای جهان. کمبریج، بریتانیا: انتشارات دانشگاه کمبریج.
- فلاح، ابراهیم، و دهقانی نیسیانی، علی. (۱۳۹۸). سبکشناسی گفتمانی ساختارهای مجهول: جزء سیام قرآن کریم. سراج منیر، ۱۰(۳۶)، ۱۲۵–۱۴۹.
- فولادوند، محمدمهدی. (مترجم). (۱۳۷۶). قرآن کریم. دارالقرآن الکریم.
- کاظم، باسم، و مهدی، سداد. (۲۰۱۸). توازی در سوره های کوتاه برگزیده از قرآن کریم: تحلیلی سبکشناختی. مجلۀ دانشکدۀ دانشگاه اسلامی، ۲(۵۰)، ۷۲–۸۳.
- گری، جرج بوکانن. (۱۹۵۱). اشکال شعر عبری: بررسیشده با تأکید ویژه بر نقد و تفسیر عهد عتیق. نیویورک: انتشارات کیتاو.
- لوث، رابرت. (۱۸۳۵). درسگفتارهایی دربارهٔ شعر مقدس عبرانیان. لندن.
- میر، مستنصر. (۱۹۸۶). انسجام در قرآن: بررسی مفهوم نظم در تفسیر تدبر قرآنِ اصلاحی. ایندیاناپولیس: امریکن تراست پابلیکیشنز.
- نظری، یوسف. (۱۴۰۴). مطالعۀ پیکره بنیاد عبارتهای یکسان در قرآن کریم؛ بررسی ترجمه های فولادوند و مکارم شیرازی. الجمعیه الایرانیه للغه العربیه و آدابها فصلیه علمیه محکمه، (۷۵)، ۲۹۹–۳۱۷.
- نوانکو، ساموئل. (۲۰۲۳، آوریل). توازی در مطالعات زبانی: نمونه پژوهی در نوشتار دانشجویان [دستنوشته]. ریسرچگیت. https:--www.researchgate.net-publication-369693912
- نعمتی، حمید، کیخایی، یونس، و فلاحی، محمد. (۱۳۹۱). تحلیل سبکشناختی ترجمهٔ منظوم جزء سیام قرآن کریم سرودۀ امید مجد بر اساس بسامد هنجارگریزی و توازی [پایاننامهٔ کارشناسی ارشد، دانشگاه سیستان و بلوچستان].
- هلیدی، مایکل ا. ک.، و حسن، رقیه. (۱۹۷۶). انسجام در زبان انگلیسی. لندن: لانگمن.
- یاکوبسن، رومن. (۱۹۶۰). زبانشناسی و بوطیقا. در توماس ا. سبئوک (ویراستار)، سبک در زبان (صص. ۳۵۰–۳۷۷). انتشارات امآیتی.