ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
شناسه نشریه

سال : 13
شماره : 12
شماره پی در پی : 58

اطلاعات مقاله
  • تعداد نمایش : 124
  • تعداد دانلود : 81

ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 13، شماره 12، ، شماره پی در پی 58

بررسی تطبیقی رویکرد قرآن کریم و مثنوی معنوی به حرص و طمع

صفحه (101 - 121)
مهناز حسنی حمیدابادی ، مهرعلی یزدان پناه (نویسنده مسئول)، سوزان جهانیان
تاریخ دریافت مقاله : دی 1398
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : خرداد 1399

چکیده

در قرآن کریم حرص دو جنبه دارد: وجه مثبت که در حرص پیامبر (ص) بر هدایت مردم نمودار میشود و حرص منفی که در قالب برآوردن تمتعات نفسانی و زیاده خواهی انسانها تصویر میگردد. مولوی متأثر از قرآن و از باب تفسیر و تأویل آیات به تفصیل وجوه مختلف حرص و طمع و آثار و نتایج آن را بیان میکند. نتایج تحقیق نشان میدهد که مولوی در تفسیر و بازنمایی این وجوه از امور حسی و عینی استفاده میکند و از امور بدیهیی سخن میگوید که بتوان با تصور آن بی نیاز به تأمل بسیار تصدیقشان کرد و نیز از اقسام حکایات استفاده میکند تا وجوه مختلف امر مورد بحث را در زندگی روزمره نشان دهد و مخاطبان از راه همذات پنداری با اشخاص داستان آن را از مقوله تجربه های زیسته خود تلقی کرده و راحت تر آن را بپذیرند. در تصویرسازی گاهی به تصاویر قرآنی توجه دارد و گاه تصاویر حاصل تداعی معانی از محتوای آیات مختلف است. آنچه در قرآن به عنوان آموزه اخلاقی ذکر شده در مثنوی به صورت عملی اجرا شده و راه وصول به آن تبیین گردیده است. از باب معرفت شناسی، مولوی در قالب داستانهایی پیروی از امور نفسانی از جمله حرص و طمع را مانعی برای شناخت میداند همانکه قران آن را پرده و غشاوه نامیده است که پیروی و تبعیت از آن، مانع ادراک میشود.


کلمات کلیدی
قرآن کریم , مثنوی معنوی , آموزه های اخلاقی , حرص و طمع