ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
شناسه نشریه

سال : 14
شماره : 9
شماره پی در پی : 67

اطلاعات مقاله

ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 14، شماره 9، ، شماره پی در پی 67

بررسی بینامتنی رمان نوجوان «کابوس ماهان» نوشتۀ مجید شفیعی

صفحه (69 - 85)
فرزانه مونسان (نویسنده مسئول)، علی صفایی
تاریخ دریافت مقاله : مهر 1399
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : دی 1399

چکیده

زمینه و هدف: بینامتنیت یکی از تکنیکهایی است که میتواند به خلق رمانهای جدید بر پایۀ متون کهن کمک کند. مطالعات بینامتنی یکی از رویکردهای مهم در پژوهشهای ادبی معاصر است و طبق آن، هر متن ادبی، بازخوانش و زایشی از آثار ادبی پیشین یا معاصر است. مجید شفیعی، از نویسندگان برجستۀ حوزۀ کودک و نوجوان کشور و برنده چندین جایزۀ ادبی، از جمله کسانی است که به این قالب ادبی روی آورده است. رمان «کابوس ماهان»، نوشتۀ مجید شفیعی، بر پایۀ بینامتنیت و در پی بکار گرفتن شیوه ای تازه در روایت و گریز از شیوه‌های سنتی است.

روش مطالعه: پژوهش پیش رو، مطالعه‌ای نظری به شیوۀ کتابخانه ای است که محدوده و جامعۀ مورد مطالعۀ آن هفت پیکر نظامی و کابوس ماهان را در برمیگیرد.

یافته‌ها: درونمایه ستم‌ستیزی و زیاده‌خواهی در دو داستان و استفادۀ نمادین از نور در مقابل ظلمت از مفاهیم مشترکی است که با آن روبرو هستیم و استفاده از رنگ و نور نیز با بسامد بالایی که دارد، وجوه بینامتنی را در اثر فوق قوت بخشیده است.

نتیجه‌گیری: شفیعی از بینامتنیت صریح تعمدی و بینامتنیت ضمنی بر پایۀ هفت پیکر در این اثر خویش استفاده کرده است و از شگردهای داستان‌پردازی و مفاهیم مشترک نیز بهره برده است.

کلمات کلیدی
بینامتنیت صریح , بینامتنیت ضمنی , هفت پیکر نظامی , کابوس ماهان , مجید شفیعی