ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 18، شماره 10، دی 1404 ، شماره پی در پی 116

بررسی و تحلیل سبک شناسی نسخه خطی «تذکرهالنصایح» هشترودی

صفحه (153 - 178)
صونا حاجی محمدی ، آیت شوکتی (نویسنده مسئول)، فرهاد فلاحت‌خواه
تاریخ دریافت مقاله : تیر 1404
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : مهر 1404

چکیده

زمینه و هدف: یکی از آثار شاخص نثر فنّی دوره قاجار، «تذکره النصایح» اختیاربن محمّدباقرهشترودی است. این اثر که در سده سیزدهم هجری نگاشته شده، از یک سو مجموعه نفیسی از نصایح اخلاقی را دربردارد و از سوی دیگر، نمونه پیچیده ای از سبک نثر مصنوع است که مملو از تشبیهات و کنایات میباشد. هدف اصلی این پژوهش، بررسی و تحلیل سبک شناسی نسخه خطی «تذکره النصایح» هشترودی است.

روش مطالعه: روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی و اسنادی و آماری است.

یافته ها: تحلیل نشان میدهد که این اثر چگونه میراثدار سبک مصنوع دوره قاجار بوده و تا چه میزان توانسته است انواع صنایع را در این اثر نشان دهد.

نتیجه گیری: همچنین از پژوهش حاضر چنین دست داد که تذکره النصایح یک اثر اخلاقی- عرفانی است و بر پایه وضوح استوار است و این ویژگی از سبک ارشادی- تعلیمی متاثر شده است. وی فقط در صورت لزوم از ابزارهای پرقدرت و پیچیده( استعاره و مجاز) استفاده کرده است. تمایل به ظرافت و قرار گرفتن کنایه در اولویت دوم در نثر وی، جهت پرهیز از خشکی کلام نیز با درونمایه اثر همسویی دارد.

کلمات کلیدی
اختیار شاهرودی , تذکر‌ه النصایح , نسخه خطی , سبک شناسی.