- تعداد نمایش : 153
- تعداد دانلود : 110
- آدرس کوتاه شده مقاله: https://bahareadab.com/article_id/1899
- کد IranDOI مقاله: IranDOI:10.irandoi.2002/bahareadab.2025 .18 .7950
سال : 18
شماره : 9
شماره پی در پی : 115
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 18،
شماره 9،
،
شماره پی در پی 115
بررسی نقش انجمنهای ادبی معاصر در استمرار شعر سنتی
صفحه
(55
- 76)
حسن چاکریزاده ، مهدی ملک ثابت (نویسنده مسئول)، یدالله جلالی پندری
تاریخ دریافت مقاله
: خرداد 1404
تاریخ پذیرش قطعی مقاله
: شهریور 1404
چکیده
زمینه و هدف: دوران معاصر، دوره ظهور و گسترش شعر نو و شاخه های گوناگون آن است اما شعر سنتی نیز گاه با کندی و گاه پا به پای شعر نو در این دوران به پیش آمده است. وجودِ انجمنهای ادبی، از عوامل پشتیبانی و گسترش شعر سنتی در دوران معاصر بوده است و میتوان گفت این انجمنها با پاسداری از سنتهای ادبی، کمک کردند تا شعر سنتی در دوران اوجگیری شعر نو، کاملاً از رونق نیفتد.
پرسش پژوهشی: انجمنهای ادبی در دوران معاصر (از 1300 تا 1357 ه.ش) چگونه به حفظ و گسترش شعر سنتی کمک کرده اند؟
شیوه پژوهش: در این پژوهش به روش کتابخانه ای و با استفاده از منابع مختلف و تحلیل آنها، به معرفی چند انجمن ادبی مهم پرداخته ایم و نقش انجمنهای ادبی دوره معاصر را در ترویج شعر سنتگرایانه، توصیف، تحلیل و بررسی کرده ایم.
یافته ها: انجمنهای ادبی بسیاری در دوران معاصر فعال بوده اند که عواملی چون حضور بسیاری از شاعران سنتگرای معاصر، اقتراح ادبی، تصحیح و چاپ دیوانهای شعر کهن، تدریس و تحلیل شعر شاعران گذشته در این انجمنها و چاپ اشعار سروده شده در انجمنهای ادبی که غالباً سنتی است در مجلات ادبی و کتب درسی بیانگر نقش ویژه این انجمنها در گسترش شعر سنتی در دوران معاصر هستند.
نتیجه گیری: انجمن ادبی نهادی است که از دیرباز به ترویج سنتگرایی در ادبیات پرداخته است. از دوره بازگشت که نقش انجمنها در رویگردانی از سبک هندی و گرایش به سبکهای سنتی، بسیار مهم و محوری است تا دوره معاصر و رواج روزافزون شعر نو، که این انجمنها محل و محفلی برای شاعران سنتگرا بوده اند، همواره به عنوان پایگاهی قدرتمند برای حفظ سنتگرایی به شمار میرفته اند.
کلمات کلیدی
شعر فارسی
, شعر معاصر
, سبکهای شعری
, شعر سنتی معاصر
, انجمنهای ادبی
- آثار انجمن ادبی ایران. (1301). ارمغان، دوره سوم، شماره 7 و 8، صص304-307
- آثار انجمن ادبی ایران. (1307). ارمغان، دوره نهم، شماره 2 و 3، صص183-184
- آثار انجمن ادبی حکیم نظامی. (۱۳۳۶). ارمغان، دوره ۲۶، شماره ۱، صص۳۸-۴۵
- آثار انجمن نظامی. (۱۳۲۰). ارمغان، دوره ۲۲، شماره ۷، صص۳۳۰-۳۳۵
- آرینپور، یحیی. (۱۳۸۲). از صبا تا نیما (جلد ۱، چاپ هشتم). تهران: زوار، صص۱۳-۱۴- 15
- آرینپور، یحیی. (۱۳۸۲). از صبا تا نیما (جلد ۲، چاپ هشتم). تهران: زوار، صص۴۳۰-۴۴۵، ۴۵۱
- استقبال غزل افسر. (۱۳۰۹). ارمغان، دوره ۱۱، شماره ۲، صص۱۵۰-۱۵۳
- اشعار باغ صائب. (۱۳۸۱). کیهان فرهنگی، شماره ۱۹۱، صص۱۶-۱۷
- افشار، ایرج.(۱۳۶۳). انجمنهای ادبی. آینده، دوره ۱۰، شماره ۱۲، صص۷۹۵-۸۰۴
- افشار، ایرج.(۱۳۶۵). انجمنهای ادبی در ایران. آینده، دوره ۱۲، شماره ۷ و ۸، صص۳۷۶-۳۸۴
- اقبال آشتیانی، عباس.(۱۳۷۸). مجموعه مقالات عباس اقبال آشتیانی (جلد ۱). تهران: روزنه، ص۵۴۱
- انجمن ادبی فرهنگستان.(1327). اخگر، شماره 26، صص63-70
- انجمن ادبی فرهنگستان.(1328). اخگر، شماره 41، صص47-48
- بهار، محمدتقی.(۱۲۹۷ الف). مرام ما. دانشکده، دوره ۱، شماره ۱، صص۱-۷
- بهار، محمدتقی.(1297 ب). اقتراح، دانشکده، دوره 1، شماره 9، صص505-506
- بهار، محمدتقی. (1326) انجمن ادبی فرهنگستان ایران، نامه فرهنگستان (قدیم)، دوره ۵، شماره ۱، صص۹-۱۲
- بهار، محمدتقی.(۱۳۵۵). بهار و ادب فارسی (به کوشش محمد گلبن، چاپ دوم). تهران: شرکت سهامی کتابهای جیبی، صص۳۸۹-۳۹۴
- حزین لاهیجی، محمدعلی.(۱۳۳۲). تاریخ حزین. اصفهان: کتابفروشی تأیید، ص۱۴
- حسینپور چافی، علی.(۱۳۹۰). جریانهای شعری معاصر فارسی (چاپ سوم). تهران: امیرکبیر، صص۵۳-۵۴
- خطیب رهبر، خلیل.(۱۳۵۰). شرح احوال محمدعلی ناصح رئیس انجمن ادبی ایران. وحید، شماره ۹۸، صص۱۶۱۳-۱۶۲۴
- دولتشاه سمرقندی، دولتشاه بن بختیشاه. (۱۳۸۲). تذکره الشعرا، تصحیح ادوارد براون. تهران: اساطیر، ص۵۱
- ذکایی بیضایی، نعمتالله.(۱۳۵۱). یادی و خاطره ای از انجمن ادبی حکیم نظامی. خاطرات وحید، شماره ۶، صص۴۹-۵۰
- رستمی، زهرا، و فلاح، مرتضی.(۱۳۹۳). نقش انجمنهای ادبی مؤثر دوره پهلوی اول در روند شعر معاصر. شعر پژوهی، دوره ۶، شماره ۲۲، صص۸۱-۱۰۶
- رشید یاسمی، غلامرضا.(۱۳۳۳). شعر در عصر حاضر (ترجمه احمد احمدی). یغما، شماره ۷۷، صص۴۲۴-۴۳۱
- روحانی، غلامرضا.(۱۳۵۷). یاد باد آن روزگاران یاد باد. وحید، شماره ۲۵۲-۲۵۳، صص۷۰-۷۲
- زرقانی، مهدی. (۱۳۹۴). چشمانداز شعر معاصر ایران (ویراست دوم، چاپ پنجم). تهران: ثالث، صص۷۸-۷۹،۱۲۴
- زرینکوب، عبدالحسین.(۱۳۸۶). نقد ادبی (چاپ هشتم). تهران: امیرکبیر، صص۱۸۶-۱۸۷
- سامانی، سپیده.(۱۳۶۳). یادنامه موج (خلیل سامانی). تهران: بامداد، صص۳۸-۶۳
- سعدی شیرازی، مصلحالدین عبدالله.(۱۳۹۴). گلستان سعدی (تصحیح و توضیح غلامحسین یوسفی، چاپ دوازدهم). تهران: خوارزمی، ص54
- سپنتا، ساسان.(۱۳۶۵). انجمنهای ادبی اصفهان. آینده، دوره ۱۲، شماره ۷-۸، صص۳۸۵-۳۹۶
- سهیلیخوانساری، احمد.(۱۳۵۷). روش کار انجمن ادبی حکیم نظامی. وحید، شماره ۲۵۲-۲۵۳، صص۸۵-۸۶
- شاملو، اکبر (1394). بررسی و تحلیل علل و عوامل شکل گیری سبک بازگشت، سبکشناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، شماره 29، صص209-222
- شمس لنگرودی، محمد. (۱۳۹۸). شعر دوره بازگشت. تهران: نگاه، صص۱۴۱-۱۴۷
- شهریار، سید محمدحسین.(۱۳۶۹). کلیات دیوان شهریار (جلد ۱، چاپ نهم). تهران: زرین، صص۶۹۸-۶۹۹
- صولتی دهکردی، شمسالدین.(۱۳۷۰). در محفل شاعران. دنیای سخن، شماره ۴۳، ص۶۵
- فیروزیان، مهدی. (۱۳۹۰). از ترانه و تندر (زندگی، نقد و تحلیل اشعار حسین منزوی). تهران: سخن، صص۴۸۱-۵۱۶
- کیمنش، عباس. (۱۳۸۰). امیری و جایگاه او در ادب معاصر. دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، دوره ۴۶، شماره ۲-۳، صص۹۷-۱۱۰
- کیمنش، عباس.(۱۳۸۴). انجمنهای ادبی از آغاز شعر فارسی دری تا سال ۱۳۳۵. دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، دوره۵۶، شماره ۴، صص۶۱-۸۰
- گلچین معانی، احمد.(۱۳۶۲). دیوان گلچین. تهران: ما، صص۷-۸
- گلچین معانی، احمد.(۱۳۷۳). همچو آیینه سراپا غرق حیرت کن مرا. وقف میراث جاویدان، شماره ۵، صص۱۱۶-۱۲۱
- معیری، محمدحسین.(۱۳۹۹). کلیات رهی معیری (چاپ پنجم). تهران: زوار، ص۷۲
- مسابقه ادبی.(۱۳۰۹). ارمغان، دوره ۱۱، شماره ۱، صص۳۷-۳۸
- مشفق کاشانی، عباس.(۱۳۸۶). غزل و نوگرایی-گفتوگو. کیهان فرهنگی، شماره ۲۴۶-۲۴۷، صص۵-۱۹
- ملاح، حسینعلی.(۱۳۵۳). سرود ملی ایران و چگونگی ابداع آن. هنر و مردم، شماره ۱۳۸، صص۸۸-۹۰
- ناصح، محمدعلی.(۱۳۷۳). دیوان اشعار محمدعلی ناصح. تهران: گلواژه، ص۳
- ناتل خانلری، پرویز.(۱۳۷۷). هفتاد سخن (جلد۱). تهران: توس، ص۶
- نقوی، شهریار.(۱۳۴۴). انجمن روابط فرهنگی ایران و پاکستان. هلال، شماره۵۱، صص۳۴-۳۷
- وحید دستگردی، حسن.(۱۲۹۹الف). دنیای تازه با آهنگ رسا میگوید. ارمغان، دوره۱، شماره۶-۷، صص۲۲۸-۲۲۹
- وحید دستگردی، حسن.(۱۲۹۹ب). مژده آغاز ارمغان. ارمغان، دوره۱، شماره۱، صص۱-۴
- وحیدنیا، سیفالله. (۱۳۵۷). یادداشتهای پراکنده درباره وحید. وحید، شماره ۲۵۲-۲۵۳، صص۱۴۴-۱۸۰
- همایی، جلالالدین. (۱۳۸۸). فنون بلاغت و صناعات ادبی (چاپ بیست و هشتم). تهران: نشر هما، ص۳۹۳
- یاحقی، محمدجعفر. (۱۳۹۶). جویبار لحظه ها (چاپ شانزدهم). تهران: جامی، ص۱۷۱