ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
شناسه نشریه
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب) شماره 72

سال : 15
شماره : 2
شماره پی در پی : 72

اطلاعات مقاله

ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 15، شماره 2، ، شماره پی در پی 72

سبک شناسی اشعار رازق فانی

صفحه (167 - 186)
میثم حنیفی (نویسنده مسئول)، رحمت‌الله سیرت
تاریخ دریافت مقاله : دی 1399
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : فروردین 1400

چکیده

زمینه و هدف: رازق فانی یکی از شاعران برجسته شعر معاصر افغانستان است که متأسفانه مانند اکثر شاعران هموطن خویش، در ایران چندان شناخته شده نیست. واکاوی و تحلیل همه سویه شعر فارسی در افغانستان یکی از زمینه های نسبتاً مغفول در جامعه ادبی ماست. در این پژوهش که با هدف شناخت ویژگیهای سبکی شعر رازق فانی انجام شده است، تلاش شده با ارائه نمونه هایی از شعر فانی، باب آشنایی با این شاعر بزرگ افغانستانی برای علاقه مندان گشوده شود. همچنین شناسایی جایگاه شاعری رازق فانی در میان شاعران معاصر ادبیات فارسی از اهداف این پژوهش است.

روش مطالعه: پژوهش پیش رو، مطالعه ای نظری است. داده های آن به روش کتابخانه ای بدست آمده و به شیوۀ توصیفی-تحلیلی و ارائۀ آمار به انجام رسیده است. محدوده موردمطالعه، کتاب مجموعه اشعار رازق فانی است که به کوشش حفیظ شریعتی سحر در کابل به چاپ رسیده است. اشعار کلاسیک رازق فانی براساس روش سیروس شمیسا در سه سطح زبانی، ادبی و فکری سبک شناسی شده است.

یافته ها: برجسته ترین ویژگیهای زبانی شعر فانی عبارتند از بکارگیری واژه های عامیانه، واژه های کهن، انواع تکرار و قافیه های بدیعی. از برجستگیهای ادبی آن میتوان به بسامد بالای روش تناسب، انواع استعاره، تشبیهات تازه، انواع کنایه، سمبل، ارسال المثل و تلمیح اشاره کرد. مهمترین مشخصه های فکری شعر فانی عبارتند از: عشق به وطن، فراق و دوری از میهن، دردها و دغدغه های اجتماعی، گلایه و شکایت، اعتراض و انتقاد، مشکلات و گرفتاریهای دیار مهاجرت.

نتیجه گیری: از بررسیهای انجام‌ شده میتوان نتیجه گرفت که رازق فانی شاعری استاد است که بر اصول و قواعد شعر کلاسیک کاملاً مسلط است و با زوایای مختلف شعر فارسی و سنن ادبی آشناست.

کلمات کلیدی
سبک‌شناسی شعر , رازق فانی , شعر معاصر افغانستان , سطح زبانی , سطح ادبی , سطح فکری