ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
اطلاعات مقاله
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب) شماره 127

سال : 19
شماره : 9
شماره پی در پی : 127

ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 19، شماره 9، ، شماره پی در پی 127

راهبردهای مجلۀ آرش در بازنمایی و ترویج نوگرایی شعر معاصر با نمونه خوانی شماره های 1 تا 13 به سردبیری سیروس طاهباز

صفحه (171 - 186)
سعیده زنگی آبادی ، صدیقه علیپور (نویسنده مسئول)، ناصر محسنی نیا ، نسرین فلاح
تاریخ دریافت مقاله : خرداد 1405
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : شهریور 1405

چکیده

زمینه و هدف: مجلۀ «آرش» به سردبیری سیروس طاهباز، از نشریات ادبی تأثیرگذار دهۀ چهل و از مجاری مهم طرح و بازتاب جریانهای نوگرای ادبی در ایران بود. پژوهش حاضر با تمرکز بر راهبردهای «آرش» در بازنمایی و ترویج نوگرایی شعری، میکوشد شیوه های این مجله را در معرفی، عرضه و تثبیت تجربه های تازه شعری بررسی کند و نشان دهد که نوگرایی چگونه در محتوای ادبی و سیاست انتخاب و ارائۀ آثار مجله بازتاب یافته است.

روش پژوهش: این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش تحلیل محتوای کیفی انجام شده و شماره های ۱ تا ۱۳ مجلۀ «آرش» به عنوان جامعۀ مورد مطالعه بررسی شده اند. داده های پژوهش بر اساس مطالب مرتبط با شعر، معرفی مکاتب و جریانهای ادبی، ترجمه ها، نقدها، نمونه خوانی اشعار و معرفی شاعران و آثار، گردآوری و تحلیل شده است.

یافته ها: بررسی شماره های ۱ تا ۱۳ مجلۀ «آرش» نشان داد که نوگرایی در این نشریه در پیوند با جریانهای ادبی معاصر جهان و از طریق توجه به تجربه های تازه در زبان، تصویر، فرم و ساختار شعر معاصر ایران بازنمایی شده است. همچنین، حضور شاعران و آثار متنوع آنان، گستره ای چندوجهی از تجربه های شعری جدید را در معرض خوانندگان قرارداده است.

نتیجه گیری: آنطور که از برآیند پژوهش بر میآید، «آرش» در دهۀ چهل صرفاً بازتاب‌دهندۀ تحولات تازه شعری نبود؛ بلکه در ایجاد فضای ادبی مناسب برای شناخت و پذیرش تجربه های نوگرایانه نیز مؤثر واقع شد. این مجله، از طریق پیوند میان شعر فارسی و جریانهای ادبی جهان، در گسترش افقهای شعری و تقویت گفتمان نوگرایی در شعر معاصر ایران نقش داشته است.

کلمات کلیدی
مجلۀ آرش , نوگرایی شعری , شعر معاصر ایران , جریانها , دهۀ چهل.

فهرست منابع
  • آغداشلو، آیدین. (1343). نقد و بررسی نقاشی، اندیشه و هنر، شمارۀ 5 (1)، 538-536.
  • الوندی، عزت الله. (1378). «و از اهالی امروز بود؛ یادی از سیروس طاهباز». پژوهشنامۀ ادبیات کودک و نوجوان، شمارۀ 16، 61- 57.
  • براهنی، رضا. طلا در مس. تهران: انتشارات جاویدان، ۱۳۵۳.
  • بهارلو، محمد (1374). نامه های صادق هدایت. تهران: نشر اوجا.
  • تقی زاده، صفدر. (1378). «درگذشت سیروس طاهباز؛ معرفی و نقدم. مجلۀ بخارا، شمارۀ 5، 458- 456.
  • ثروت، منصور. (1395). آشنایی با مکتبهای ادبی. چاپ چهارم. تهران: علم.
  • جمال پور، بهرام. (1371). انسان و هستی. تهران: نشر هما.
  • حقوقی، محمد. (1377). شعر نو از آغاز تا امروز. تهران: ثالث.
  • رستمی، محمدرضا. (1392). «از سهند تا جنوب تفدیده، مروری بر فعالیتهای جُنگهای ادبی در ایران». مجلۀ آزما، شمارۀ 10، 40-37.
  • زرهی، حسن. (1401). «براهنی، روزنامه نگار ادبی». فصلنامۀ آوای تبعید بر گسترۀ ادبیات و فرهنگ، شمارۀ 32، 213-211.
  • شفیعی کدکنی، محمدرضا. (1390). با چراغ و آینه؛ در جستجوی ریشه های تحول شعر معاصر ایران. تهران: سخن.
  • شمس لنگرودی، محمد (1377). تاریخ تحلیلی شعر نو (جلد دوم). تهران: نشر مرکز.
  • طاهباز، سیروس. (1344). اشاره. شمارۀ 10، 118- 107.
  • علیپور، صدیقه. (1401). «چگال» مانیفست تحلیلی شعر کوتاه آزاد ایران. دو فصلنامۀ ادبیات پارسی معاصر، سال 12، شمارۀ 1، بهار و تابستان، 270 – 235.
  • کاظمی، فریبا. (1379). « مطبوعات ایران: نشریات ادبی؛ پیشینه تاریخی، موقعیت و جایگاه فعلی». رسانه، شمارۀ 42، 79-70.
  • مجابی، جواد. (1393). نود سال نوآوری در هنر تجسمی ایران. تهران: پیکره.
  • مجلۀ «آرش». (1340-1345). شماره های 13-1، تهران.
  • میرعابدینی، حسن. (1396). «زبان رمان و نوشتن از تجربۀ خویشتن». مجلۀ بخارا، در گفت و گو(نشست سی امین سالگرد انتشار صد سال داستان نویسی ایران).
  • Bourdieu , Pierre (1984), Distinction, A social critique the Judgment of Taste, Cambridge mass, Harvard university press.
  • Habermas, J. (1989). The structural transformation of the public sphere: An inquiry into a category of bourgeois society (T. Burger, Trans.). Cambridge, MA: The MIT Press.
  • Karimi-Hakkak, Ahmad. Recasting Persian Poetry: Scenarios of Poetic Modernity in Iran. University of Utah Press, 1995.