ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 19، شماره 2، اردیبهشت 1405 ، شماره پی در پی 120

تأثیر برنامه های رادیو فرهنگ بر سبک زبان فارسی اندیشه ورز،مطالعه موردی: برنامه «آشنایی با ادبیات تطبیقی»

صفحه (23 - 37)
منصوره کردی ، بهرام پروین گنابادی (نویسنده مسئول)، مینو خانی
تاریخ دریافت مقاله : آبان 1404
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : بهمن 1404

چکیده

زمینه و هدف: زبان ملی یکی از مهم‌ترین مؤلفه های هویت فرهنگی هر جامعه است و در رسانه ها، نه تنها به عنوان ابزار ارتباط، بلکه به مثابه سبک خاصی از بازنمایی اندیشه و دانش عمل میکند. هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر برنامه های رادیو فرهنگ بر سبک زبان فارسی اندیشه ورز با تمرکز بر مطالعه موردی برنامه «آشنایی با ادبیات تطبیقی» است.

روش‌ها: این پژوهش با رویکرد کیفی و مبتنی بر تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف انجام شده است. داده های پژوهش شامل متن کامل ده قسمت منتخب از برنامه «آشنایی با ادبیات تطبیقی» است که در سه سطح واژگانی، نحوی و گفتمانی تحلیل شده اند.

یافته ها: یافته های پژوهش نشان میدهد که زبان برنامه دارای سبکی رسمی، علمی و تحلیلی است. بسامد بالای واژگان تخصصی، غلبه ساختارهای نحوی مرکب و استدلالی، و سازمان‌یافتگی گفتار در قالب گفت‌وگوی علمی از مهم‌ترین ویژگی‌های سبکی این برنامه است. همچنین ارجاع مکرر به نظریه ها و متون ادبی جهانی، سبک بینامتنی و مرجع‌محور زبان برنامه را تقویت کرده است.

نتیجه گیری: نتایج نشان میدهد که برنامه «آشنایی با ادبیات تطبیقی» نمونه ای از شکل‌گیری سبک زبان فارسی اندیشه ورز در رسانه است؛ سبکی که از تلفیق زبان دانشگاهی با قالب گفت‌وگوی رادیویی پدید آمده و گونه ای از زبان علمی شنیداری را در فضای رسانه ای ایران بازنمایی میکند.

کلمات کلیدی
سبک زبان , زبان فارسی اندیشه ورز , تحلیل گفتمان انتقادی , سبک‌شناسی رسانه ای , ادبیات تطبیقی.