امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912620261023Lexical and phrasal rarities of Nafsat al-Masdour and its impacts and impression from other sourcesنوادر لغات و اصطلاحات نفثه المصدور در میانۀ تأثیر و تأثّر128826810.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8268faزهرااکبرپور بقاییدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.no z.akbarpourbaghaei@iau.ac.irزهرهنورائی‌نیاگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.yes z.noorae@iau.ac.irمریمیوزباشیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.noYouzbashi. maryam@iau.ac.irخدیجهبهرامی رهنماگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.noKh.bahramirahnama@iau.ac.irJournal Article14050118BACKGROUND AND OBJECTIVES: Attention to the historical development of words in literary texts and works, as an essential part of Iran’s valuable cultural and national heritage, plays a significant role in understanding the evolution of the Persian language and the intertextual relationships among classical texts. Accordingly, the historical study of lexical items and expressions constitutes an essential area of linguistic and literary research. The present study aims to determine the position of Nafsat al-Masdour, one of the distinguished masterpieces of ornate Persian prose composed in the seventh century AH, within the historical development of classical Persian prose, while examining the extent of its indebtedness to earlier texts and its influence on subsequent works. METHODOLOGY: This study adopts a historical-analytical approach based on the computerized corpus developed by the Lexicography Department of the Academy of Persian Language and Literature, complemented by an examination of selected sources. After providing a brief introduction to Nafsat al-Masdour and its author, the study extracts distinctive lexical items, expressions, compounds, and idiomatic constructions. Drawing on selected evidence from Nafsat al-Masdour and corresponding examples found in earlier and later texts, it investigates their historical development, the extent of textual influence and reception, and their position within the lexical tradition of Persian literature. FINDINGS: The findings indicate that a considerable number of the lexical items, technical terms, and compound expressions employed in Nafsat al-Masdour were derived from texts that predate its author, Shihab al-Din Muhammad Kharandizi Zaydari Nasawi. Conversely, many of these linguistic features were subsequently adopted, repeated, and further developed by later authors. Moreover, Nasawi employed a number of rare or unique lexical items and expressions that, according to the sources examined in this study, have not been attested in any other extant Persian text. CONCLUSION: The findings demonstrate that Nafsat al-Masdour constitutes a significant link in the transmission and continuity of Persian vocabulary and idiomatic expressions across successive literary periods and occupies a distinguished position in the historical development of Persian prose. While preserving the linguistic heritage of earlier authors, the work also played a substantial role in transmitting lexical and phraseological features to later texts. Consequently, Nafsat al-Masdour should be regarded as an important source for investigating the historical development of Persian vocabulary and phraseology.زمینه و هدف: توجه به سیر تاریخی کلمات در متون و آثار ادبی، به عنوان بخشی از میراث ارزشمند فرهنگی و ملّی ما، در شناخت تحول زبان فارسی و پیوند میان متون کهن اهمیت ویژه ای دارد. ازاین‌رو، بررسی تاریخی واژه ها و اصطلاحات متون ادبی ضرورتی انکارناپذیر است. پژوهش پیشِ‌رو با هدف تبیین جایگاه نفثه المصدور، از آثار برگزیدۀ نثر فنّی در قرن هفتم هجری قمری، در سیر تاریخی نثر کهن فارسی و بررسی میزان تأثیرپذیری آن از متون پیشین و تأثیرگذاری آن بر آثار پس از خود انجام شده است. روشها: این پژوهش با رویکرد تاریخی- تحلیلی و بر پایۀ پیکرۀ رایانه ای گروه فرهنگ‌نویسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، همراه با مطالعۀ منابع منتخب انجام شده است. در این پژوهش، پس از معرفی اجمالی نفثه المصدورو مؤلف آن، لغات، اصطلاحات، ترکیبات و تعبیرات خاص استخراج و با بهره گیری از شواهد منتخب نفثه المصدور و نمونه های متناظر در منابع پیشین و پسین، سیر تاریخی، میزان اثرپذیری و تأثیرگذاری و جایگاه این عناصر زبانی در متون فارسی بیان شده است. یافته ها: بررسیها نشان میدهد که بخشی از واژه ها، اصطلاحات و ترکیبات نفثه المصدور برگرفته از متون پیش از شهاب‌الدین محمد خرندزی زیدری نسوی مؤلف نفثه المصدور است و درمقابل، شماری از همین عناصر زبانی در آثار نویسندگان پس از او مورد توجه، اقتباس و تکرار قرار گرفته اند. افزون‌براین، نسوی در این اثر از برخی لغات و اصطلاحات کم‌کاربرد یا منحصربه فرد بهره برده است که براساس منابع بررسی‌شده، در متن دیگری به کار نرفته اند. نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان میدهد نفثه المصدور حلقه ای مهم در انتقال و استمرار واژه ها و تعبیرات میان متون فارسی است و جایگاهی شاخص در سیر تاریخی زبان و نثر فارسی دارد. این اثر، ضمن بهره گیری از میراث زبانی پیشینیان، در انتقال بخشی از ظرفیتهای واژگانی و اصطلاحی به آثار پس از خود نیز نقش مؤثری ایفا کرده و ازاین‌رو، یکی از منابع ارزشمند برای بررسی تحول تاریخی واژه ها و اصطلاحات زبان فارسی به ‌شمار می‌آید.Nafsat al-Masdour, terms and expressions, comparative analysis, historical course.نفثه المصدور, نثر فنّی, لغات و ترکیبات, بررسی تطبیقی, سیر تاریخی.https://bahareadab.com/downloadPDF/2063.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2063.pdfhttps://bahareadab.com/article/نوادر لغات و اصطلاحات نفثه المصدور در میانۀ تأثیر و تأثّرhttps://bahareadab.com/en/article/Lexical and phrasal rarities of Nafsat al-Masdour and its impacts and impression from other sources

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912620261023From Flat to Round Character: Analysis of Characterization in the Representation of War in Mohammad Rezaei-Rad's Novel "The Hole"از شخصیت مسطح تا شخصیت گِرد: تحلیل شخصیت‌پردازی در بازنمایی جنگ در رمان «حفره» محمد رضایی‌راد2952827810.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8278faمحمدرضاعلی‌محمدزادهگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.nom.alimohammadzadeh@iau.ac.irپروانهعادل‌زادهگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.yesparvanehadelzadeh@iau.ac.irکامرانپاشایی فخریگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.nokamranpashaei@iau.ac.irJournal Article14050114BACKGROUND AND OBJECTIVES: In recent decades, Iranian war literature has moved away from purely epic and chronicle-like narratives toward representing the human, psychological, and existential consequences of war. Within this approach, characters are not merely agents who drive events forward; rather, they function as focal points for embodying anxiety, fragmented identity, and the effects of trauma. This study examines the role of character and characterization strategies in representing war and psychological injury in Hofreh)The Hole( by Mohammad Rezaei-Rad. Employing two narrative lines—wartime and postwar—and drawing on the mechanisms of crime fiction, the novel provides a framework for exploring stylistic, historical, and psychological layers of the war experience. METHODOLOGY: This research is conducted through an analytical–descriptive approach and is based on scene-centered and character-centered analysis. The data include all major and minor characters in the novel; through descriptive and conceptual coding, dominant patterns of characterization and their narrative functions are extracted and categorized. FINDINGS: The findings indicate that Hofreh, through a non-linear narrative structure and a focus on characters’ subjectivity, relies on indirect characterization techniques, including interior monologue, fragmented speech, meaningful repetitions, and linking external situations to inner turmoil. Moreover, instead of directly describing traits, the narrative “shows” character through actions, speech, thoughts, and the character’s relationship with the surrounding environment, thereby involving the reader in meaning-making. CONCLUSION: By distancing itself from common clichés and avoiding the narrator’s definitive judgments, these strategies broaden interpretive possibilities and construct a multilayered image of war and its aftermath. As a result, the characters take on a more tangible and realistic form, and the text represents traumatic experience not as a report but as a fractured and problematized mode of living.زمینه و هدف: ادبیات جنگ در ایران طی دهه های اخیر از روایت‌های صرفاً حماسی و وقایع‌نگارانه فاصله گرفته و به سوی بازنمایی پیامدهای انسانی، روانی و وجودی جنگ حرکت کرده است. در این رویکرد، شخصیت‌ها فقط عامل پیشبرد رویدادها نیستند، بلکه کانون‌هایی برای تجسم اضطراب، ازهم‌گسیختگی هویت و اثرات تروما به شمار میآیند. این پژوهش کارکرد عنصر شخصیت و شیوه های شخصیت‌پردازی را در بازنمایی جنگ و آسیب‌های روحی در رمان «حفره» اثر محمد رضایی‌راد بررسی میکند. این رمان با دو خط روایی، دوران جنگ و پس از آن و با بهره گیری از سازوکارهای روایت جنایی، بستری برای کاوش در لایه های سبک‌شناختی، تاریخی و روانی تجربه جنگ فراهم میآورد. روش: پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی–توصیفی و بر پایه تحلیل متن‌محور انجام شده است. داده های پژوهش از دل رمان «حفره» استخراج شده اند و شامل تمامی شخصیت‌های اصلی و فرعی اثر می‌شوند. معیار انتخاب نمونه های تحلیلی بر سه اصل استوار است: نخست، میزان حضور و کارکرد شخصیت در پیشبرد روایت؛ دوم، نقش شخصیت در بازنمایی پیامدهای روانی و وجودی جنگ؛ و سوم، قابلیت شخصیت برای تحلیل از منظر نظریه های شخصیت‌پردازی مدرن. داده ها از طریق کدگذاری توصیفی و مفهومی در دو مرحله پردازش شده اند: در مرحله اول، صحنه های کلیدی و گفتارهای شخصیت‌ها شناسایی و کدگذاری شدند؛ در مرحله دوم، این کدها در قالب الگوهای غالب شخصیت‌پردازی دسته بندی و با چارچوب نظری پژوهش تطبیق داده شدند. یافته ها: یافته ها نشان میدهد «حفره» با ساختار روایی غیرخطی و تمرکز بر ذهنیت شخصیت‌ها، از شیوه های شخصیت‌پردازی غیرمستقیم بهره میگیرد؛ از جمله تک‌گویی درونی، قطعه قطعه شدن گفتار، تکرارهای معنا‌دار و پیوند دادن موقعیت‌های بیرونی با آشفتگی درونی. همچنین، روایت به جای توصیف مستقیم خصیصه ها، شخصیت را از خلال کنش‌ها، گفتار، افکار و نسبت او با فضای پیرامونی «نشان» میدهد و بدین‌وسیله خواننده را در تولید معنا درگیر میکند. نتیجه گیری: این راهبردها با فاصله گرفتن از کلیشه های رایج و پرهیز از قضاوت‌های قطعی راوی، امکان تأویل را گسترش میدهند و تصویری چندلایه از جنگ و پس از آن میسازند. در نتیجه، شخصیت‌ها ملموس‌تر و واقعی‌تر شکل میگیرند و متن، تجربه تروماتیک را نه به صورت گزارش، بلکه به مثابۀ زیست گسسته و مسئله مند بازنمایی میکند.Characterization, War Literature, "Hofreh" Novel, Mohammad Rezaei-Rad.شخصیت‌پردازی, ادبیات جنگ, رمان «حفره», محمد رضایی‌راد.https://bahareadab.com/downloadPDF/2064.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2064.pdfhttps://bahareadab.com/article/از شخصیت مسطح تا شخصیت گِرد: تحلیل شخصیت‌پردازی در بازنمایی جنگ در رمان «حفره» محمد رضایی‌رادhttps://bahareadab.com/en/article/From Flat to Round Character: Analysis of Characterization in the Representation of War in Mohammad Rezaei-Rad's Novel "The Hole"

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912620261023Ideology-Discourse and the Functions of the Central Female Character in the Contemporary Novel (A Comparative Study of the Functions of the Central Female Character in the Novels Dokhtar-e-Ra'iyat by E'temadzadeh and Del-Foulad by Ravanipour)ایدئولوژی-گفتمان و کارکردهای شخصیت اصلی زن در رمان معاصر (بررسی مقایسه ای کارکردهای شخصیت اصلی زن در رمانهای «دختر رعیت» اثر اعتماد زاده و «دل فولاد» اثر روانیپور)5373829510.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8295faمریمسوریدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.nosouri.m60@gmail.comمحمدرضاعابدی جیقهدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.yesabedi@tabrizu.ac.ir محمدخاکپوردانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.nokhakpour@tabrizu.ac.ir)محمدمهدی‌پوراستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.nomohammad.mahdipour@tabrizu.ac.irJournal Article14050226BACKGROUND AND OBJECTIVES: In creating social and women-centric novels, the author is often still considered the sole creator of their work, defining the functions of its characters. However, an examination of contemporary Persian novels reveals this view to be exaggerated; authors are not the sole determining factor. They are influenced by numerous factors in creating their work—for instance, the impact of the author"s gender on the creation of female characters is undeniable. The ideology/discourse in which the author operates also plays a decisive role in shaping the literary work, to the extent that it can be argued that these ideologies/discourses create the characters and determine their functions. METHODOLOGY: This descriptive-analytical study extracts the functions of the central female character in two novels, Dokhtar-e-Ra"iyat (The Peasant"s Daughter) by E"temadzadeh and Del-Foulad (Steel Heart) by Ravanipour. The data are then analyzed comparatively based on the author"s gender and their associated ideology/discourse. FINDINGS: The analysis of traditional, emotional, and social functions of the female characters confirms their link to each author"s ideology/discourse. Furthermore, the author"s gender significantly determines these functions. Ravanipour, influenced by feminist discourse (especially radical feminism), and utilizing her female subjectivity and direct knowledge of women"s social actions, presents a multi-layered and dynamic female character. Conversely, E"temadzadeh, due to his adherence to class-based ideology (Marxism-Leninism) and lack of direct experience with women"s internal world, predominantly portrays women within the class system and feudal lord-peasant relations. CONCLUSION: E"temadzadeh in Dokhtar-e-Ra"iyat is less successful in showcasing the full dimensions of female character and expanding her diverse functions. In contrast, Ravanipour offers a multi-layered, dynamic, and more realistic portrayal, making the character functions in Del-Foulad more varied, in-depth, and narratively independent. This demonstrates that female authors are often capable of presenting a more complete and realistic image of women"s lives, emotions, and capabilities.زمینه و هدف: در خلق رمانهای اجتماعی و زن‌محور، بسیاری هنوز هم نویسنده را خالق اصلی این آثار میدانند؛ به باور این افراد نویسنده آن خدایی است که شخصیتهای اثر خویش را می آفریند و کارکردهای آن را تعریف میکند. اما بررسی رمانهای معاصر فارسی نشان از آن دارد که چنین دیدگاهی اغراق آمیز است و نویسنده تنها عامل تعیین کننده نیست. او در آفرینش اثر خویش متاثر از عوامل بسیاری است؛ به عنوان مثال تاثیر جنسیت نویسنده در آفرینش شخصیتهای زن انکار ناپذیر است. ایدئولوژی/ گفتمانی که نویسنده در آن حضور دارد نیز نقشی تعیین کننده در خلق اثر ادبی دارد تا آنجا که میتوان ادعا کرد که این ایدئولوژی/ گفتمانها هستند که شخصیتها را می آفرینند و کارکردهای آنها را مشخص مینمایند. روش پژوهش: این تحقیق به شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است. ابتدا کارکردهای شخصیت اصلی زن در رمانهای «دختر رعیت» اثر اعتماد زاده و «دل فولاد »اثر روانیپور استخراج شده، در ادامه این داده ها بر اساس جنسیت نویسنده و ایدئولوژی/ گفتمانی که نویسنده به آن تعلق دارد، با رویکردی مقایسه ای بررسی و تحلیل شده است. یافته ها: بررسی کارکردهای سنتی، عاطفی و اجتماعی شخصیتهای زن در دو اثر نام برده اثبات کنندۀ رابطۀ این کارکردها با ایدئولوژی/ گفتمانی است که نویسنده در آن قرار دارد. علاوه بر آن جنسیت نویسنده این رمانها، نیز تعیین کنندۀ کارکردهای شخصیتهای زن داستان است؛ روانیپور به دلیل گرایش به گفتمانهای فمنیستی (و به ویژه فمنیسم رادیکال) و با تمرکز بر ذهنیت زنانۀ خود و شناخت بلاواسطه ازکنش اجتماعی زن، تصویری چند لایه و پویا از شخصیت زن ارائه میدهد؛ حال آنکه اعتماد زاده به دلیل تعلق به ایدئولوژی طبقاتی (مارکسیسم ـ لنینیسم) و نداشتن تجربۀ مستقیم از دنیای زنان، شخصیت زن را عمدتاً در ساحت نظام طبقاتی و مناسبات ارباب- رعیتی به تصویر میکشد. نتیجه گیری: اعتماد زاده در«دختر رعیت» در نمایش تمام ابعاد شخصیتی زن و بسط دادن کارکردهای متنوع شخصیت چندان موفق عمل نکرده است؛ در حالیکه روانیپور با به کار بستن کارکردهای متنوع، تصویری چند لایه و پویا از شخصیت زن ارائه میدهد؛ از همین روی کارکردهای شخصیت زن در «دل‌فولاد» در عین حال که به واقعیت نزدیکتر است، تنوع، عمق و استقلال روایی بیشتری نسبت به «دختر رعیت» دارد.Social Novel, Character Functions, Women, Dokhtar-e-Ra'iyat (The Peasant's Daughter), Del- Foulad (Steel Heart).رمان اجتماعی, کارکرد شخصیت, زنان, دختر رعیت, دل فولاد.https://bahareadab.com/downloadPDF/2065.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2065.pdfhttps://bahareadab.com/article/ایدئولوژی-گفتمان و کارکردهای شخصیت اصلی زن در رمان معاصر (بررسی مقایسه ای کارکردهای شخصیت اصلی زن در رمانهای «دختر رعیت» اثر اعتماد زاده و «دل فولاد» اثر روانیپور)https://bahareadab.com/en/article/Ideology-Discourse and the Functions of the Central Female Character in the Contemporary Novel (A Comparative Study of the Functions of the Central Female Character in the Novels Dokhtar-e-Ra'iyat by E'temadzadeh and Del-Foulad by Ravanipour)

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912620261023Semiotics from the Perspectives of Saussure, Riffaterre, and Peirce Based on the Risālat al-Qushayriyyaنشانه شناسی از دیدگاه سوسور، ریفاتر و پِرْس بر اساس رسالۀ قشیریه7594830510.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8305faمریمکاظم‌‎‌پوردانش‌آموختۀ دکترای گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.yesmaryam.kazempour@iau.ac.irJournal Article14050229BACKGROUND AND OBJECTIVES: This paper aims to provide a semiotic analysis of the Risala al-Qushayri from the perspectives of three prominent semioticians: Ferdinand de Saussure, Charles Sanders Peirce, and Michael Riffaterre. The research focuses on examining the structure and function of mystical signs and symbols in the classical text of Risala al-Qushayri, and explores how they produce meaning within the system of mystical language and discourse. The main research question is how each of these semiotic theories can contribute to a deeper understanding of key mystical concepts such as tawba (repentance), huzn (sadness), khawf (fear), raja (hope), and faqr (poverty) in the Risala. METHODOLOGY: The research methodology is comparative and analytical, relying on the original text and relevant theoretical sources. FINDINGS: The findings indicate that Saussure, by emphasizing the signifier and the signified, explains the language of mysticism as a self-contained semiotic system; Peirce, by introducing the triad of icon, index, and symbol, enables an understanding of the multi-layered nature of signs; and Riffaterre, by focusing on reading processes and discursive codes, contributes to a dynamic and interactive understanding of meaning within the mystical text. CONCLUSION: The main conclusion is that the simultaneous application of these three theories provides a more comprehensive and multidimensional analysis of mystical signs, which can serve as a foundation for future research in the field of the semiotics of mystical texts.زمینه و هدف: این مقاله با هدف تحلیل نشانه شناسانه رسالۀ قشیریه از دیدگاه سه نظریه پرداز برجسته نشانه شناسی؛ فردینان سوسور، چارلز پرس و مایکل ریفاتر، تدوین شده است. موضوع پژوهش، بررسی ساختار و کارکرد نشانه ها و نمادهای عرفانی در متن کلاسیک قشیریه است که چگونه در نظام زبان و گفتمان عرفانی معنا تولید می‌کنند. سؤال اصلی پژوهش این است که هر یک از این نظریه های نشانه شناسی چگونه می‌توانند به فهم عمیق‌تر مفاهیم کلیدی عرفانی چون توبه، حزن، خوف، رجا و فقر در رساله قشیریه کمک کنند؟ روش تحقیق: روش پژوهش تطبیقی و تحلیلی است که با تکیه بر متن اصلی و منابع نظری، صورت گرفته است. یافته های پژوهش: یافته ها نشان می‌دهد که سوسور با تأکید بر دال و مدلول، زبان عرفان را به عنوان نظامی نشانه ای خودبسنده تبیین می‌کند؛ پرس با معرفی سه گانگی شمایل، نمایه و نماد، امکان درک چندلایه گی نشانه ها را فراهم می‌آورد؛ و ریفاتر با تمرکز بر فرایندهای خوانش و رمزگان گفتمانی، به درک پویا و تعاملی معنا در متن عرفانی کمک می‌کند. نتایج تحقیق: نتیجه گیری اصلی این است که بهره گیری هم‌زمان از این سه نظریه، تحلیل جامع‌تر و چندبعدی‌تری از نشانه های عرفانی ارائه می‌دهد که می‌تواند مبنایی برای پژوهش‌های آینده در حوزۀ نشانه شناسی متون عرفانی باشد.semiotics, Saussure, Peirce, Riffaterre, Risālat al-Qushayriyya.نشانه شناسی, سوسور, پرس, ریفاتر, رسالۀ قشیریه.https://bahareadab.com/downloadPDF/2066.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2066.pdfhttps://bahareadab.com/article/نشانه شناسی از دیدگاه سوسور، ریفاتر و پِرْس بر اساس رسالۀ قشیریهhttps://bahareadab.com/en/article/Semiotics from the Perspectives of Saussure, Riffaterre, and Peirce Based on the Risālat al-Qushayriyya

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912620261023Comparative Analysis of the Themes of William Blake and Mohammad Taghi Bahar's Poems (With an Approach to the American School)تحلیل تطبیقی بنمایه های اشعار ویلیام بلیک‌ و محمد تقی بهار (با رویکرد به مکتب آمریکایی)95114830710.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8307faشهنازقاسمیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران.noshnaz.gasemi@iau.ac.irحجت‌الهغ منیریگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران.yes hojatolah.ghmoniri@iau.ac.irJournal Article14050301BACKGROUND AND OBJECTIVES: Comparative literature is a branch of research and investigation in the last one or two decades in Iran that specifically examines the themes of cultural and literary works of intellectuals and thinkers from different languages ​​and nations. In this context, we decided to compare the intellectual themes of these two British and Iranian writers and orators by studying the poems of William Blake (1757-1827 AD) and Mohammad Taghi Bahar (1265-1330 AD), and in this way, we will bring the common content of their poems to the reader"s attention and add another page to the book of the cultural-literary alliance between the East and the West. METHODOLOGY: The study method in the mentioned subject is descriptive-analytical and we have benefited from library resources to answer the research question and achieve the research goals. FINDINGS: The findings show that a comparative study between the poems of William Blake and Mohammad Taghi Bahar (based on the American school) can be conducted and from this perspective, significant common points can be reached, so that, despite the nearly one century gap between the two, almost what Blake considered in his various poems was also Bahar"s concern, and in this respect, the ideals of both appeared very close to each other. CONCLUSION: The most prominent common theme between William Blake and Mohammad Taghi Bahar is patriotism and national tendencies. However, the concept of nationality in their view was not purely emotional and political (and so-called chauvinistic) prejudices, but rather it meant "ideal nationality", that is, what connects the nation with human morality and emotions and makes it sympathetic and aligned with other societies. Therefore, in the poems of both poets, harsh and unbiased criticisms of the institution of power (state and religion) can be seen. Another common feature of these two writers and orators is the alignment of their philosophical views, in such a way that they see the universe as a set of contradictions and contradictions that have led to symmetry and unity. زمینه و هدف: ادبیات تطبیقی شاخه ای از تحقیق و تتبعات یکی دو دهۀ اخیر در ایران است که بطور مشخص به بررسی درونمایۀ آثار فرهنگی و ادبی صاحبان ذوق و اندیشه از زبان و ملتهای مختلف میپردازد. در این زمینه جستار حاضر با جستجو در سروده های ویلیام بلیک‌ (۱۷۵۷ - ۱۸۲۷ م) و محمد تقی بهار (۱۲۶۵ - ۱۳۳۰)، بن‌مایه های فکری این دو ادیب و سخنور بریتانیایی و ایرانی را با یکدیگر مقایسه کرده و از این طریق مشترکات محتوایی سخنان آنان را به رؤیت خواننده رسانده و برگی دیگر به همپوشانیهای فرهنگی‌ ـ ادبی بین شرق و غرب افزوده است. روش تحقیق: روش مطالعه در موضوع یاد شده توصیفی‌ ـ تحلیلی بوده و از منابع کتابخانه ای برای پاسخ به پرسش تحقیق و رسیدن به اهداف پژوهش بهره مند شده ایم. یافته ها: یافته ها نشان میدهد: مطالعۀ تطبیقی بین اشعار ویلیام بلیک‌ و محمد تقی بهار (بر پایه مکتب آمریکایی) قابل انجام بوده و از این منظر به نکات مشترک قابل اعتنایی میتوان دست پیدا کرد به طوری که، با وجود نزدیک به یک قرن فاصلۀ زمانی میان آن دو، تقریبا آنچه را بلیک در سروده های گونه گون خود مورد توجه قرار داده، دغدغۀ بهار نیز بوده و از این حیث آرمانهای هر دو بسیار نزدیک به یکدیگر رخ نموده است. نتیجه گیری: شاخصترین‌ بن مایه مشترک میان ویلیام بلیک‌ و محمد تقی بهار، میهن دوستی و گرایشهای ملی است. با این حال، مفهوم ملیت در نظر آن‌ دو از نوع تعصبات احساسی و سیاسی‌ محض (و به اصطلاح شوونیستی) نبوده بلکه مراد از آن «ملیت آرمانی» است، یعنی آنچه ملت را با اخلاق و عواطف بشری پیوند میدهد و با دیگر جوامع همدل و همسو میگرداند. از همین رو، در سروده های هر دو شاعر نقدهای تند و بیمحابایی نسبت به نهاد قدرت (دولت و مذهب) دیده میشود. ویژگی مشترک دیگر این دو ادیب و سخنور، همسویی نگاه فلسفی آنان است به گونه ای که جهان هستی را مجموعه ای از تضاد و تناقض میبینند که به تقارن و یکپارچگی منتهی شده است.Comparative literature, American school, intellectual foundations, poetry, William Blake, Mohammad Taghi Baharادبیات تطبیقی, مکتب آمریکا, بن‌مایه های فکری, شعر, ویلیام بلیک‌, محمد تقی بهارhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2067.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2067.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل تطبیقی بنمایه های اشعار ویلیام بلیک‌ و محمد تقی بهار (با رویکرد به مکتب آمریکایی)https://bahareadab.com/en/article/Comparative Analysis of the Themes of William Blake and Mohammad Taghi Bahar's Poems (With an Approach to the American School)

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912620261023Reflection of the components of Romanticism in the mirror of Blake and Naderpour's poemsبازتاب مؤلفه های رمانتیسم در آینه اشعار بلیک و نادرپور117137831610.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8316faهادیشمیل‌پورعضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.yesh.shamilpoor@pnu.ac.irJournal Article14050304BACKGROUND AND OBJECTIVES: : Romanticism is one of the most important literary correspondences in the contemporary world, which is based on the West and its emergence coincided with the collapse of the system and the Industrial Revolution. All of which were not new and famous phenomena of classical humans and they were the most famous literary and artistic insights of nineteenth-century Romanticism. This school has been a natural imaginative art for those who seek to take refuge in a fading and imaginative world in terms of the hardships and difficulties of the industrial world. By reviving the landscapes of nature, we are trying to recall the lost blessing, or we were about to destroy it. For many years, the dominance of European art and literature was in fact provincial, after the dry rules of dry classicism and against aristocracy. In the poems of William Beck and Nader Naderpour, the components of romanticism are well seen. METHODOLOGY: In this study, after examining the school of Romanticism, the characteristics of this school are expressed and then the poems of William Blake and Nader Naderpour will be analyzed. FINDINGS: From reading the works and analyzing them, it seems that both poets chose this school together for personal reasons and together due to social conditions, so that it can have a great impact on nature due to their past life in nature and the reference to freedom and He observed death due to the unhealthy conditions of the society in their poems and the child played a role in some of the poems. CONCLUSION: Sometimes both poets want to go back to the past and live in a simple rural environment, and sometimes they write about their past and childhood memories in their poems.زمینه و هدف: هدف از پژوهش حاضر نقد و بررسی تطبیقی ابعاد ویژگیهای شعری در آثار ویلیام بلیک در انگلستان و نادر نادرپور در ایران بعنوان دو شاعر برجسته و پیرو مکتب رمانتیسم در قالب این مکتب ادبی میباشد. ظهور مکتب رمانتیسم باتحولات اجتماعی و سیاسی بزرگ و نیز فروپاشی نظام سلطه در اغلب کشورهای اروپایی، وقوع انقلاب صنعتی، رشد شهرنشینی، رشد طبقه متوسط، گسترش سوادآموزی و تحولات دیگر در اواخر قرن هجدهم بود. در ایران نیز با تحولات دوره مشروطه رمانتیسم بعنوان یک رویکرد فکری غالب در ادبیات فارسی مطرح گردید و شاعران مطرح از جمله نادر نادرپور از این جریان و مؤلفه های آن در شعرشان استفاده نمودند. روش: در این مقاله پس از اشاره ای مختصر به مکتب رمانتیسم با گردآوری نمونه ها با روش کتابخانه ای و سندکاوی به شیوه توصیفی- تحلیلی به بررسی و تحلیل فحوای برخی از برجسته ترین شاخصها و مؤلفه های مکتب از جمله کودکی، بازگشت به محیط ساده و روستایی و طبیعت، یادکرد مرگ، تخیل، عشق و انسان‌گرایی در اشعار این دو شاعر پرداخته میشود. یافته های پژوهش: یافته های این مطالعه ضمن توجه به پیشتاز بودن هر دو شاعر در مکتب رمانتیسم نشان میدهد که هر دو شاعر در فرآیند خلق آثار شعری خود از شاخصها و مؤلفه های مکتب ادبی رمانتیسم بهره گرفته اند و در این میان مؤلفه های رمانتیسم فردی از بیشترین فراوانی برخوردارند. نتایج: گاهی هر دو شاعر می‌خواهند به گذشته برگردند و در یک محیط ساده روستایی زندگی کنند و گاهی در اشعار خود از گذشته و خاطرات کودکی خود مینویسند.Nader Naderpour, William Blake, School of Romanticismمکتب رمانتیسم, ویلیام بلیک, نادر نادرپور, تخیل, عشق.https://bahareadab.com/downloadPDF/2068.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2068.pdfhttps://bahareadab.com/article/بازتاب مؤلفه های رمانتیسم در آینه اشعار بلیک و نادرپورhttps://bahareadab.com/en/article/Reflection of the components of Romanticism in the mirror of Blake and Naderpour's poems

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912620261023Stylistics of Poetic Imagery in Onsori Similesسبک‌شناسی تصویرسازیهای شعری در تشبیهات عنصری139158831710.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8317faآسیهقوامیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه کازرون، کازرون، ایران.noasiyehghavami@gmail.comمهدیرضاییاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه کازرون، کازرون، ایران.yes rezai@kazerunsfu.ac.ir Journal Article14050229BACKGROUND AND OBJECTIVES: As one of the most prominent representatives of the Khorasani style in the fourth century AH, Onsori Balkhi is a poet whose poetry is formed at the intersection of three fundamental elements: linguistic power, visual imagination, and structural coherence, and simile, especially in its complex and extensive forms, plays a pivotal role in organizing his poetic world. The present study, with a stylistic and analytical approach, examines the mechanisms of poetic imagery in the similes of Ensri"s odes. The main issue of this study is that similes in Ensri poetry are not simply tools of linguistic arrangement or rhetorical decoration, but rather act as a dynamic mechanism in producing meaning, creating visual movement, and inducing transformations in nature, history, and political power. METHODOLOGY: This study, relying on the descriptive-analytical method and utilizing the principles of literary stylistics, examines the methods of imagery in Onsori similes. And it shows how the poet, by using compound similes, creates a world full of dynamism and transformation by giving life to the elements of nature and linking natural movement with human action. FINDINGS: Similes in Onsori poetry operate based on the connection of images through sensory elements (color, smell, movement, force). These similes are not isolated units, but form a coherent system at the level of verse and ode. CONCLUSION: Simile in Onsori poetry has the basic functions of guiding meaning, creating visual dynamism, transforming abstract concepts into sensory ones, and naturalizing the authority of the praised. These similes play a decisive role in the formation of the semantic architecture of the poem, visual coherence, and the consolidation of the discourse of praise, and are considered one of the most important components of his stylistic identity.زمینه و هدف: عنصری بلخی بعنوان یکی از برجسته ترین نمایندگان سبک خراسانی در قرن چهارم هجری، شاعری است که شعر او در تلاقی سه عنصر بنیادینِ قدرت زبانی، تخیل تصویری و انسجام ساختاری شکل میگیرد و تشبیه، بویژه در گونه های مرکب و گسترده آن، نقشی محوری در سازماندهی جهان شعری او ایفا میکند. پژوهش حاضر با رویکردی سبک‌شناختی و تحلیلی، به بررسی سازوکارهای تصویرسازی شعری در تشبیهات قصاید عنصری میپردازد. مسأله اصلی این پژوهش آن است که تشبیهات در شعر عنصری صرفاً ابزار آرایش زبانی یا تزیین بلاغی نیستند، بلکه بمثابه سازوکاری پویا، در تولید معنا، ایجاد حرکت تصویری و القای دگرگونیهای طبیعت، تاریخ و قدرت سیاسی عمل میکنند. روش: این تحقیق با تکیه بر روش توصیفی ـ تحلیلی و بهره گیری از مبانی سبک‌شناسی ادبی، به واکاوی شیوه های تصویرپردازی در تشبیهات عنصری میپردازد. و نشان میدهد که چگونه شاعر با استفاده از تشبیه های مرکب، جان‌بخشی به عناصر طبیعت و پیوند دادن حرکت طبیعی با کنش انسانی، جهانی سرشار از پویایی و تحول می‌آفریند. یافته های پژوهش: تشبیهات در شعر عنصری بر اساس پیوند تصاویر از طریق عناصر حسی (رنگ، بو، حرکت، نیرو) عمل میکنند. این تشبیه ها واحد منفرد نیستند، بلکه نظامی منسجم در سطح بیت و قصیده را تشکیل میدهند. نتیجه گیری: تشبیه در شعر عنصری کارکردهای اساسی هدایت معنا، ایجاد پویایی تصویری، تبدیل مفاهیم انتزاعی به حسّی و طبیعی جلوه دادن اقتدار ممدوح را دارد. این تشبیهات نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری معماری معنایی شعر، انسجام تصویری و تثبیت گفتمان مدح دارد و یکی از مهمترین مؤلفه های هویت سبکی او بشمار می‌آید.Onsori, Khorasani style, poetic imagery, simile, ode.عنصری, سبک خراسانی, تصویرسازی شعری, تشبیه, قصیده.https://bahareadab.com/downloadPDF/2069.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2069.pdfhttps://bahareadab.com/article/سبک‌شناسی تصویرسازیهای شعری در تشبیهات عنصریhttps://bahareadab.com/en/article/Stylistics of Poetic Imagery in Onsori Similes

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912620261023A Study at the Intellectual Level of Safavid-Period Books. A Case Study: Dramaturgical Analysis of Ambassadorial Ceremonies at the Safavid Court Based on Erving Goffman's Theoryپژوهشی در سطح فکری کتابهای دوره صفویه. بررسی موردی: تحلیل دراماتورژیک تشریفات سفرا در دربار صفوی بر اساس نظریه اروینگ گافمن159176832010.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8320faفاطمهقلاونداستادیار گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.no f.ghalavand@pnu.ac.ir)Journal Article14050304BACKGROUND AND OBJECTIVES: The ceremonial reception of foreign ambassadors at the Safavid court (1501–1722) represents a key manifestation of royal authority in post-Islamic Iran. These ceremonies, documented in European travelogues and Persian chronicles, were strategic performances designed to project the shah"s absolute sovereignty. Erving Goffman"s dramaturgical model—which examines how power is produced through face-to-face interactions—offers a valuable lens for decoding these rituals. This study aims to provide a dramaturgical analysis of Safavid ambassadorial ceremonies, drawing on both Western travel narratives and indigenous Persian sources. METHODOLOGY: Using an interpretive-analytical approach, this research applies Goffman"s core concepts—including front (setting, appearance, and manner), front stage/back stage distinction, impression management, performance teams, and hidden roles—to primary sources. Data are extracted from the travelogues of Chardin, Olearius, Kaempfer, Figueroa, alongside Persian texts such as Alam-ara-yi Abbasi, Dastur al-Muluk, and Tarikh-i Alfi. Through documentary analysis, the study reconstructs the micro-dynamics of ceremonial encounters. FINDINGS: The analysis shows that Safavid court ceremonies functioned as strategic performances to convince ambassadors of the shah"s grandeur before any dialogue began. The architectural splendor of audience halls (setting), jewel-encrusted garments (appearance), and strict codes of conduct—such as "retreating backward" and "speaking concisely" (manner)—constituted a powerful front. The orchestration of front/back stage divisions, the stage manager"s role (Nazer-e Biyutat), and impression-management tactics—including simultaneous audiences, prolonged waiting periods, and the use of Sufi-Shi"ite ideology—reinforced this symbolic edifice. However, instances of ceremonial violations reveal that when political interests conflicted, performative rules collapsed and gave way to symbolic violence. CONCLUSION: Safavid court ceremonies were not ornamental margins but integral components of Safavid diplomacy. Applying Goffman"s dramaturgical framework to travel accounts offers fresh insights into the "politics of performance" in early modern Iran, demonstrating that power was constructed and reproduced through space, time, movement, objects, and human relationships.زمینه و هدف: تشریفات پذیرش سفرای خارجی در دربار صفوی، یکی از مهمترین جلوه های نمایشِ قدرتِ پادشاهی در ایرانِ عصرِ صفوی است که در سفرنامه های اروپایی و متون اداری-تاریخی فارسی با جزئیات ثبت شده است. نظریه های جامعه شناسیِ کنشِ متقابل، به ویژه نظریۀ نمایشی اروینگ گافمن، با تمرکز بر چگونگی تولید و بازتولید قدرت در تعاملاتِ چهره به چهره، امکان تحلیلِ لایه های پنهانِ تشریفاتِ درباری را فراهم میکنند. هدفِ این پژوهش، تحلیلِ رواییِ تشریفاتِ سفرای خارجی در دربارِ صفوی، با تکیه بر نظریۀ نمایشی گافمن و با تمرکز بر سفرنامه های اروپایی و متونِ اداری-تاریخیِ فارسی است. روش مطالعه: پژوهشِ حاضر با رویکردی تفسیری-تحلیلی و بهره گیری از نظریۀ نمایشیِ گافمن، به تحلیلِ داده هایِ تاریخی پرداخته است. داده ها از سفرنامه های شاردن، اولئاریوس، کمپفر، فیگوئروا و سانسون و متون تاریخی-ادبی این دوره مانند عالم‌آرای عباسی، احسن التواریخ، دستورالملوک و تاریخ الفی استخراج شده اند و با رویکردی تفسیری-تحلیلی و با تکیه بر مفاهیم کلیدی نظریۀ گافمن (پوشش، صحنه/پشت‌صحنه، مدیریتِ تأثیرگذاری، تیم اجرایی و نقشهای پنهان) بررسی شده اند. یافته ها: کتب دورهصفوی، از جمله سفرنامه ها، تشریفات را به مثابۀ «اجراهایی استراتژیک» برای القای پیامهای مختلف از جمله قدرت مطلق شاه ترسیم کرده اند. عناصری چون معماری تالار بارعام، لباسهای جواهرنشان، قواعد حرکتی، تمایز صحنه/پشت‌صحنه، نقش مدیر صحنه (ناظر بیوتات) و راهبردهای مدیریت تأثیرگذاری همچون بارعام همزمان سفرا و انتظار طولانی، همگی «پوشش» قدرتمندی ساخته اند که سفیر را به عظمت شاه معترف می‌ساخته است. موارد نقض تشریفات نیز نشان میدهد که در تعارض منافع سیاسی، قواعد صحنه فرو میریزد و خشونت نمادین جایگزین آن میشود. نتیجه گیری: تشریفات صفوی، نه حاشیه ای تزیینی، بلکه بخشی از متن اصلی دیپلماسی آن دوره بوده است. کاربست نظریۀ گافمن در تحلیل سفرنامه ها، دریچه ای تازه به سوی فهم «سیاستِ نمایشی» در تاریخ ایران میگشاید و نشان میدهد که قدرت از دیرباز، تاکنون در دل فضا، زمان، حرکات، اشیاء و روابط انسانی ساخته و بازتولید میشده ‌است.Travelogues, Courtly ceremonies, Historical, dramaturgy, Erving Goffman.سفرنامه ها, تشریفات درباری, دراماتورژی, تاریخی, اروینگ گافمنhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2070.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2070.pdfhttps://bahareadab.com/article/پژوهشی در سطح فکری کتابهای دوره صفویه. بررسی موردی: تحلیل دراماتورژیک تشریفات سفرا در دربار صفوی بر اساس نظریه اروینگ گافمنhttps://bahareadab.com/en/article/A Study at the Intellectual Level of Safavid-Period Books. A Case Study: Dramaturgical Analysis of Ambassadorial Ceremonies at the Safavid Court Based on Erving Goffman's Theory

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912620261023From Narration to Participation: A Comparative Analysis of the Way of Representing Mystical Experience in the Sonnets of Hafez and Rumiاز روایت تا مشارکت: تحلیل تطبیقی شیوه بازنمایی تجربه عرفانی در غزلهای حافظ و مولانا177194832110.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8321faندایانسپژوهشگر پسا دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.no neda.yans.2016@gmail.comفاطمهمدرسیاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.yesmodaresi@iau.ir Journal Article14050228BACKGROUND AND OBJECTIVES: Mystical experience is one of the most fundamental themes of Persian sonnets, and in the poetry of Hafez and Rumi, in addition to the spiritual content, it is also reflected in the structure of the narrative, the manner of expression, and the type of communication with the audience. Both poets take mystical experience beyond the level of reporting an internal event; however, they have significant differences in how they represent and convey it to the audience. The aim of this research is to conduct a comparative analysis of the ways of representing mystical experience in the sonnets of Hafez and Rumi and to examine how the transition from the narration of the experience to the participation of the audience in the process of its perception and interpretation occurs. METHODOLOGY: This research was conducted using a descriptive-analytical method and a comparative approach. FINDINGS: Research Findings: Rumi represents mystical experience more as a dynamic, emotional, and participatory process.Direct address, rapid language movement, repetition, musical passion, and emotional ruptures bring the audience into the space of experience. In contrast, Hafez, by utilizing brevity, ambiguity, polysemy, symbolism, and the combination of romantic, mystical, and social aspects, invites the audience to gradually discover and interpret meaning. Research Results: CONCLUSION: In Rumi’s ghazal, the audience’s participation is more present and emotional, and in Hafez’s ghazal, it is interpretive and reflective. Therefore, both poets transform the mystical experience into a literary and participatory experience, but Rumi achieves this goal through passion and presence, and Hafez through ambiguity and discovery.زمینه و هدف: تجربه عرفانی از بنیادی‌ترین موضوعات غزل فارسی است و در شعر حافظ و مولانا، افزون بر محتوای معنوی، در ساختار روایت، شیوه بیان و نوع ارتباط با مخاطب نیز بازتاب مییابد. هر دو شاعر تجربه عرفانی را از سطح گزارش رویدادی درونی فراتر میبرند؛ بااین‌حال، در چگونگی بازنمایی و انتقال آن به مخاطب، تفاوتهای چشمگیری دارند. هدف این پژوهش، تحلیل تطبیقی شیوه های بازنمایی تجربه عرفانی در غزلهای حافظ و مولانا و بررسی چگونگی گذار از روایت تجربه به مشارکت‌دادن مخاطب در فرایند ادراک و تفسیر آن است. روش مطالعه: این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد تطبیقی انجام شده است. یافته های پژوهش: مولانا تجربه عرفانی را بیشتر به صورت فرایندی پویا، عاطفی و مشارکت‌جویانه بازنمایی میکند. خطاب مستقیم، حرکت سریع زبان، تکرار، شور موسیقایی و گسستهای عاطفی، مخاطب را در فضای تجربه وارد میسازد. در مقابل، حافظ با بهره گیری از ایجاز، ابهام، چندمعنایی، نمادپردازی و تلفیق ساحتهای عاشقانه، عرفانی و اجتماعی، مخاطب را به کشف و تفسیر تدریجی معنا فرامیخواند. نتایج پژوهش: در غزل مولانا، مشارکت مخاطب بیشتر حضوری و عاطفی و در غزل حافظ، تفسیری و تأملی است. بنابراین، هر دو شاعر تجربه عرفانی را به تجربه ای ادبی و مشارکت‌پذیر تبدیل میکنند، اما مولانا از مسیر شور و حضور و حافظ از راه ابهام و کشف به این هدف میرسند.Hafez, Rumi, mystical experience, mystical ghazal, audience participation.حافظ, مولانا, تجربه عرفانی, غزل عرفانی, مشارکت مخاطب.https://bahareadab.com/downloadPDF/2071.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2071.pdfhttps://bahareadab.com/article/از روایت تا مشارکت: تحلیل تطبیقی شیوه بازنمایی تجربه عرفانی در غزلهای حافظ و مولاناhttps://bahareadab.com/en/article/From Narration to Participation: A Comparative Analysis of the Way of Representing Mystical Experience in the Sonnets of Hafez and Rumi

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912620261023An Analysis of Female Character’s Speech Style Based on Searle’s Model in the Narrative Structure of Narges Abyar’s When the Moon Was Fullبررسی سبک گفتار شخصیتهای زن بر اساس الگوی سرل در ساختار روایی فیلم شبی که ماه کامل شد اثر نرگس آبیار195212932410.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.9324faشقایقمهرگانگروه زبانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.no sh.mehregan@iau.ac.irفروغکاظمیگروه زبانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.yes for.kazemi@iauctb.ac.irبهراممدرسیگروه زبانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.noBah.modarresi@iauctb.ac.irJournal Article14050301BACKGROUND AND OBJECTIVES: The media is one of the factors affecting different segments of society that plays an important role in the transmission of culture and gender discourse. The aim of this study is to examine speech acts with a focus on the prominent presence of women, who play a central role in the narrative of the film When the Moon Was Full, a work by the contemporary writer and director Narges Abyar, and who can contribute to shaping cultural attitudes toward gender equality. METHODOLOGY: This study, in a qualitative-quantitative way, with data collected throught library research based on the theory of Searle"s speech act theory, in a systematic manner. FINDINGS: The findings suggest that the linguistic power of the female actors of this film shows a function of the social-cultural context of society. Accordingly, the distribution of power in the discourse of women in the film’s story is a way that women have less power and sustainability against patriarchal society, use cautious language, and their speech lacks aggression. CONCLUSION: Although the use of persuasive actions in modern women"s speech is one of the most efficient strategies to achieve independence and freedom of expression, their use in this film by traditional female actors acts as a tool to defend individual rights and change the social system. Therefore, even in the film, even persuasive and expressive actions are not effective on the audience because of the domination of traditional structures. Because in the end, these actions are faced with violent speech or are ineffective.زمینه وهدف: رسانه یکی از عوامل تأثیر‌گذار بر اقشار مختلف جامعه به شمار میرود که در انتقال فرهنگ و گفتمان‌ جنسیتی نقش بسزایی ایفا میکند. هدف از این پژوهش بررسی کنشهای گفتاری با تکیه برحضور برجسنه زنان است که نقش محوری در داستان فیلم با نام «شبی که ماه کامل شد»، اثر نویسنده و کارگردان معاصر«نرگس آببار» دارند و میتوانند زمینه ساز تغییر نگرش فرهنگی در جهت برابریهای جنسیتی گردند. روش‌ها: این پژوهش به روش کیفی‌- کمی و گردآوری داده ها به صورت مطالعات کتابخانه ای با استناد به نظریه کنش گفتاری سرل، بصورت نظام‌مند انجام شده است. یافته ها: یافته ها حاکی از آن است که قدرت زبانی کنشگران زن این فیلم، تابعی از بافت اجتماعی - فرهنگی جامعه را نشان میدهد. براین‌اساس، توزیع قدرت در گفتمان زنان در داستان فیلم به نوعی است که زنان از قدرت و پایداری کمتری در مقابل جامعه مردسالار برخوردارند، از زبان محتاطانه استفاده میکنند و گفتارشان فاقد تحکم و پرخاشگری است. نتیجه گیری: مطابق نتایج به دست‌آمده، به کارگیری کنشهای ترغیبی در گفتار زنان مدرن از راهبردهای کارآمد در دستیابی به استقلال و آزادی بیان محسوب میشود، کاربردشان در این فیلم توسط کنشگران زن سنتی، به مانند ابزاری برای دفاع از حقوق فردی و تغییر در نظام‌ اجتماعی است؛ لذا در فیلم مذکور حتی کنشهای ترغیبی و اظهاری نیز به دلیل سلطه ساختارهای سنتی فاقد اثرگذاری مؤثر بر مخاطب هستند. چرا که در نهایت، این کنشها با گفتار خشونت‌آمیز مواجه میشوند و یا بی‌اثر میمانند.Speech acts, Power, Gender, The film When the Moon Was Full, situational contextکنشهای گفتاری, قدرت, جنسیت, فیلم شبی که ماه کامل شد, بافت موقعیتhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2072.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2072.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی سبک گفتار شخصیتهای زن بر اساس الگوی سرل در ساختار روایی فیلم شبی که ماه کامل شد اثر نرگس آبیارhttps://bahareadab.com/en/article/An Analysis of Female Character’s Speech Style Based on Searle’s Model in the Narrative Structure of Narges Abyar’s When the Moon Was Full

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912620261023Narrative Motifs and Sources of Narration in Daqiqi’s Motaqāreb Versesبنمایه های داستانی و مأخذ روایت در بیتهای متقارب دقیقی213235832710.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8327faسیاوشجعفریاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.yesseyavashj@gmail.comJournal Article14050305BACKGROUND AND OBJECTIVES: Daqiqi is one of the pioneers of Shahnameh composition in Persian literature; nevertheless, the scope and sources of his versified narratives have not yet been properly clarified. Focusing on the motaqāreb verses attributed to Daqiqi, particularly the 74 lines quoted in the Tārīkh-nāmeh-ye Herāt, this article examines the relationship of these verses to the Goštāsp-nāmeh and the tradition of prose Shahnamehs, in order to identify the probable source of their narratives. METHODOLOGY: Employing a descriptive-analytical approach, this study first assesses the authenticity of the attribution of these verses to Daqiqi. It then identifies their narrative, linguistic, and stylistic features and compares them with the accounts of Ferdowsi and Thaʿālibi, as well as with the surviving evidence of the Abū al-Muʾayyed tradition. FINDINGS: The findings show that these verses are consistent with Daqiqi’s known language and epic tone and may be regarded as authentic and significant remnants of his epic composition. At the same time, certain narrative differences between Daqiqi’s epic compositions, including the Goštāsp-nāmeh and the scattered motaqāreb verses, and the accounts of Ferdowsi and Thaʿālibi suggest and reinforce the hypothesis that the narratives found in Daqiqi’s epic compositions derive from a source other than the Shahnameh-ye Abū Manṣūrī. In this regard, the Shahnameh of Abū al-Muʾayyed Balkhi, owing to the presence of narratives such as the story of Āghosh Vahādān, is one of the most plausible candidates for the source of these compositions. CONCLUSION: This study calls into question the assumption that Daqiqi’s Shahnameh composition was limited to the Goštāsp-nāmeh. By offering a new perspective on his place in the epic tradition, it emphasizes the need to reconsider prevailing views concerning the sources and scope of his work.زمینه و هدف: دقیقی از پیشگامان شاهنامه سرایی در ادب پارسی است، با این‌حال دامنه و مأخذ روایات منظوم او هنوز به درستی روشن نشده است. این مقاله با تمرکز بر ابیات متقارب منسوب به دقیقی، به ویژه ۷۴ بیت نقل‌شده در تاریخ‌نامه هرات، میکوشد نسبت این ابیات را با گشتاسپ‌نامه و نیز با سنت شاهنامه های منثور بررسی کند و به مأخذ احتمالی روایت در آنها نزدیک شود. روش‌ پژوهش: پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی، نخست اصالت انتساب بیتها را میسنجد، سپس با استخراج نشانه های روایی، زبانی و سبکی، آنها را با روایتهای فردوسی و ثعالبی و نیز با شواهد بازمانده از سنت ابوالمؤیدی مقایسه میکند. یافته ها: یافته ها نشان میدهد که این بیتها از نظر زبان و لحن حماسی با زبان شناخته شدۀ دقیقی هماهنگی دارند و میتوان آنها را بقایای اصیل و مهمی از منظومۀ حماسی او دانست. در عین حال، برخی اختلافهای روایی میان سروده های حماسی دقیقی شامل گشتاسپ‌نامه و بیتهای متقارب پراکنده با گزارش فردوسی و ثعالبی، این فرضیه را مطرح و تقویت می‌کند که روایت‌های موجود در سروده های حماسی دقیقی از مأخذی جز شاهنامه ابومنصوری برخاسته است. در این میان، شاهنامه ابوالمؤید بلخی به سبب وجود روایتهایی مانند داستان آغش وهادان و دلایل دیگری که در متن آمده، یکی از محتمل‌ترین گزینه ها برای مأخذ این سروده هاست. نتیجه گیری: این پژوهش در محدود بودن شاهنامه سرایی دقیقی به گشتاسپ‌نامه تردید می افکند و میکوشد با نگاهی نو به جایگاه او در سنت حماسی، بر ضرورت بازنگری در باورهای رایج درباره مأخذ و گسترۀ کار او تأکید کند.Daqiqi, Goštāsp-nāmeh, Tārīkh- nāmeh-ye Herāt, Shahnameh of Abū al-Muʾayyed, narrative source, Āghosh Vahādān.دقیقی, گشتاسپ‌نامه, تاریخ‌نامه هرات, شاهنامه ابوالمؤید, مأخذ روایت, آغش وهادانhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2073.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2073.pdfhttps://bahareadab.com/article/بنمایه های داستانی و مأخذ روایت در بیتهای متقارب دقیقیhttps://bahareadab.com/en/article/Narrative Motifs and Sources of Narration in Daqiqi’s Motaqāreb Verses

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912620261023Investigating and Analyzing the Stylistic Function of Verbs in Dehkhoda’s Socio-Political Poetryبررسی و تحلیل کارکرد سبک‌شناسی فعل در اشعار سیاسی-اجتماعی دهخدا237257833010.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8330faمحمدمهدی خسرویانعضو هیئت پژوهشی موسسه لغت‍نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.nommkhosravian@ut.ac.irمحمدکیشانی فراهانیدانش آموخته دوره دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.yes m.kishani@ut.ac.ir عبدالرضاسیفاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.noseif@ut.ac.irJournal Article14050227BACKGROUND AND OBJECTIVES: The verb, by virtue of incorporating the elements of tense, person, voice, and mood, serves not only as the core of the predicate but also as one of the most significant constituents of the sentence in stylistic analysis at the syntactic layer. The examination and analysis of verbs in the works of poets and writers can reveal hidden dimensions of the text to the reader. Dehkhoda is among the great poets of the Constitutional era, whose poetic dimension has received comparatively little attention. Despite the abundance of studies on the works of Ali-Akbar Dehkhoda, it appears that no research has yet been conducted on the examination and analysis of grammatical issues in his socio-political poetry. METHODOLOGY: The present study was carried out with the aim of analyzing the stylistic function of verbs in Dehkhoda’s socio-political poetry in order to answer the following questions: 1) What are the key characteristics of verbs in Dehkhoda’s socio-political poetry? 2) What are their frequency and statistical distribution? 3) What relationship exists between the dominant verbal patterns and the socio-political content of Dehkhoda’s poems? The research was conducted in a descriptive-analytical manner, combining quantitative and qualitative content analysis methods. The statistical population of the study consists solely of those poems that possess a socio-political dimension; poems written in Turkish are excluded from the scope of this research. FINDINGS: In this study, using the method of complete enumeration, 1,609 verbs in Dehkhoda’s socio-political poetry were examined and analyzed. In the quantitative and qualitative content analysis section, verbs were investigated along four dimensions—tense, person, voice, and mood—and after calculating frequencies and percentages, their connection with the ideational layer of these poems was analyzed. The findings indicate that the predominance of the present tense (979 verbs, 60.9%) and the indicative mood (1,327 verbs, 82.5%) represents poverty and corruption as a living event in Dehkhoda’s poetry. The use of the second-person singular (194 verbs, 12.1%) renders the discourse dialogue-oriented, while the dominance of active-voice verbs (1,563 verbs, 97.1%), together with predicative transitives (478 verbs, 29.7%) and direct-object transitives (563 verbs, 35%), transforms the text into an active instrument for socio-political criticism. Finally, the imperative mood (204 verbs, 12.7%) represents Dehkhoda’s endeavor to turn the passive audience into an active one. CONCLUSION: Focusing on the verb as one of the principal axes of the syntactic layer of language, this study sought to analyze the link between grammatical choices and Dehkhoda’s socio-political intentions. The results demonstrate that Dehkhoda’s grammatical selections at the verbal level are entirely systematic and serve his critical perspective and socio-political satire.زمینه و هدف: فعل به دلیل برخورداری از عناصر زمان، شخص، جهت و وجه، نه تنها هسته گزاره، بلکه از مهمترین ارکان جمله در تحلیل سبک‌شناسی در لایۀ نحوی محسوب میشود. بررسی و تحلیل فعل در آثار شاعران و نویسندگان میتواند جنبه های پنهانی از متن را به روی مخاطب آشکار سازد. دهخدا از شاعران بزرگ مشروطه است که کمتر وجهۀ شاعری او مورد توجه بوده است. با وجود مطالعات فراوان دربارۀ آثار علی‌اکبر دهخدا، به نظر میرسد پژوهشی در بررسی و تحلیل مسائل دستوری در شعر سیاسی-اجتماعی او صورت نگرفته است. روش‌ها: پژوهش حاضر با هدف تحلیل کارکرد سبک‌شناسی افعال در اشعار سیاسی-اجتماعی دهخدا انجام شده است تا به این پرسشها پاسخ دهد: ۱) ویژگی‌های کلیدی افعال در اشعار سیاسی-اجتماعی دهخدا کدام است؟ ۲) بسامد و توزیع آماری آنها چگونه است؟ ۳) میان الگوهای غالب فعلی و محتوای سیاسی-اجتماعی اشعار دهخدا چه پیوندی وجود دارد؟ پژوهش حاضر به شکل توصیفی-تحلیلی و با تلفیق روشهای تحلیل محتوای کمی و کیفی انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش، تنها اشعاری است که جنبه سیاسی-اجتماعی دارند و اشعاری نیز که به زبان ترکی سروده شده اند از حوزه این پژوهش خارج هستند. یافته ها: در این پژوهش با روش استقرای تام، ۱,609 فعل در اشعار سیاسی- اجتماعی دهخدا، بررسی و تحلیل گردید. در بخش تحلیل محتوای کمی و کیفی، افعال در ۴ محور زمان، شخص، جهت و وجه بررسی شده و پس از محاسبه بسامد و درصد، پیوند آنها با لایه اندیشگانی این اشعار تحلیل شده است. یافته های پژوهش نشان میدهند که غلبه زمان حال (۹۷۹ فعل، ۶۰.۹٪) و وجه اخباری (۱,۳۲۷ فعل، ۸۲.۵٪)، فقر و فساد را به شکل رویدادی زنده در شعر دهخدا بازنمایی کرده است. استفاده از دوم‌شخص مفرد (۱۹۴ فعل، ۱۲.۱٪) کلام را گفتگومحور ساخته و غلبه افعال معلوم (۱,۵۶۳ فعل، ۹۷.۱٪) در کنار گذرا به مسند (۴۷۸ فعل، ۲۹.۷٪) و گذرا به مفعول (۵۶۳ فعل، ۳۵٪)، متن را به ابزاری فعال برای انتقاد سیاسی‑اجتماعی تبدیل کرده است. در نهایت، وجه امری (۲۰۴ فعل، ۱۲.۷٪) تلاش دهخدا را در تبدیل مخاطب منفعل به مخاطب فعال بازنمایی میکند. نتیجه گیری: در این پژوهش، با تمرکز بر فعل به عنوان یکی از محورهای اصلی لایۀ نحوی زبان، کوشیده شد تا پیوند میان انتخابهای دستوری و اغراض سیاسی-اجتماعی دهخدا تحلیل شود. نتایج این پژوهش نشان میدهد که انتخابهای دستوری دهخدا در سطح فعل، کاملاً نظام‌مند و در خدمت دیدگاه انتقادی و طنز سیاسی-اجتماعی او بوده است.Dehkhoda's socio‑political poetry, stylistics, Persian grammar, verb.اشعار سیاسی-اجتماعی دهخدا, سبک‌شناسی, دستور زبان فارسی, فعل.https://bahareadab.com/downloadPDF/2074.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2074.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی و تحلیل کارکرد سبک‌شناسی فعل در اشعار سیاسی-اجتماعی دهخداhttps://bahareadab.com/en/article/Investigating and Analyzing the Stylistic Function of Verbs in Dehkhoda’s Socio-Political Poetry

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912620261023Analysis of the Stylistic Features of the Narrative Poem Āsmān-e Hashtom by Mīr Muḥammad Amīn (Rūḥ al-Amīn) Shahrestānī Isfahānīتحلیل مؤلّفه های سبکی منظومۀ «آسمان هشتم» اثر میرمحمدامین (روح‌الامین) شهرستانی اصفهانی259288833610.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8336faنورستهباغبان مشیریگروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.nonoraste@ens.uk.ac.irمحمدرضاصرفیاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.yesmsarfi@uk.ac.irحمیدرضاخوارزمیدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.nohamidrezakharasmi@uk.ac.irJournal Article14050301BACKGROUND AND OBJECTIVES: Mir Mohammad Amin Shahrestani Esfahani, known by the pen name Ruh al-Amin and commonly referred to as Mir-Jomla (981–1047 AH), was a prominent composer of masnavis in the Safavid period. Influenced by the narrative tradition of Nezami Ganjavi, he composed Asman-e Hashtom (Bahram-nama). Despite the significance of this work, its stylistic features have not yet been examined independently and comprehensively. This study seeks to elucidate Ruh al-Amin’s poetic style by examining the linguistic, literary, figurative, musical, and intellectual features of the work. METHODOLOGY: This theoretical study employs a descriptive-analytical method based on library research. The corpus of the study comprises the text of Asman-e Hashtom, or Bahram-nama, edited on the basis of the extant manuscripts bearing the shelf marks 4151 at the University of Tehran and 8990 at the Library of the Islamic Consultative Assembly. The work was published through the efforts of the Islamic Manuscripts and Documents Research Center of Qom and the University of Bonn, under the supervision of Eva Ortmann and Mohammad Karimi Zanjani Asl. FINDINGS: The findings indicate that prominent features of the stylistic structure of the poem include its rich imagery, the creation of novel compounds, the high frequency of rhetorical figures, the extensive use of the musical capacities of poetry, lexical diversity, and the reflection of ethical, mystical, and religious themes. Furthermore, features such as thematic innovation, subtlety of thought, novel similes and metaphors, and intricate thematic constructions reveal the influence of the Indian Style (Sabk-e Hendi) on the poem. CONCLUSION: Although Ruh al-Amin drew upon Nezami’s tradition of masnavi composition, he achieved an independent style and mode of expression through linguistic, figurative, and intellectual innovations. In this way, Asman-e Hashtom occupies a distinctive position in the tradition of masnavi composition during the Safavid period.زمینه و هدف: میرمحمدامین شهرستانی اصفهانی، متخلّص به «روح‌الامین» و مشهور به «میرجمله» (۹۸1–۱۰47ق)، از مثنوی‌سرایان برجستۀ عصر صفوی است که منظومۀ «آسمان هشتم» (بهرام‌نامه) را با تأثیرپذیری از سنّت داستانسرایی نظامی گنجوی سروده است. با وجود اهمیت این منظومه، ویژگیهای سبکی آن تاکنون به صورت مستقل و جامع بررسی نشده است. در این مقاله کوشیده ایم با هدف تبیین شیوۀ شاعری روح‌الامین، مؤلّفه های زبانی، ادبی، تصویری، موسیقایی و فکری این اثر را بررسی کنیم. روشها: پژوهش پیش رو مطالعه ای نظری است که به روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایۀ منابع کتابخانه ای انجام شده است. محدوده و جامعه مورد مطالعه، متن منظومۀ «آسمان هشتم» یا «بهرام‌نامه» براساس نسخه های خطی موجود به شماره های ۴۱۵۱ دانشگاه تهران و ۸۹۹۰ کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی، به همت مجمع ذخایر اسلامی قم و دانشگاه فریدریش ویلهلم بن، زیر نظر اوا اورتمن و محمد کریمی زنجانی اصل، منتشر شده است. یافته ها: مطابق یافته های این پژوهش، برجستگی تصویرپردازی، آفرینش ترکیبات نو، بسامد بالای صنایع بلاغی، بهره گیری از ظرفیتهای موسیقایی شعر، تنوّع واژگانی و انعکاس مضامین اخلاقی، عرفانی و دینی، مهمترین مؤلّفه های سبکی این منظومه را تشکیل میدهند. همچنین، حضور مؤلّفه هایی چون مضمون‌آفرینی، نازک‌خیالی، تشبیهات و استعاره های نو و مضمون‌پرداز‌های پیچیده، بیانگر تأثیرپذیری اثر از سبک هندی است. نتیجه گیری: روح‌الامین، با وجود بهره گیری از سنّت منظومه سرایی نظامی، از رهگذر نوآوریهای زبانی، تصویری و فکری، به سبک و بیانی مستقل دست یافته و «آسمان هشتم» را به اثری شاخص در سنّت مثنوی‌سرایی دورۀ صفوی تبدیل کرده است.Ruh al-Amin Esfahani, Asman-e Hashtom, stylistic features, Indian Style (Sabk-e Hendi)روح‌الامین اصفهانی, آسمان هشتم, مؤلّفه های سبکی, سبک هندیhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2075.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2075.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل مؤلّفه های سبکی منظومۀ «آسمان هشتم» اثر میرمحمدامین (روح‌الامین) شهرستانی اصفهانیhttps://bahareadab.com/en/article/Analysis of the Stylistic Features of the Narrative Poem Āsmān-e Hashtom by Mīr Muḥammad Amīn (Rūḥ al-Amīn) Shahrestānī Isfahānī

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912620261023The ʿIyār-i Dāniš as a Link between Avicennian Philosophy and the Polyphonic Philosophical Milieu of the Safavid Era (An Article Derived from a Doctoral Dissertation)عیار دانش به مثابه حلقه واسط میان حکمت ابن سینایی و فضای چند صدایی فلسفی عصر صفوی289303834310.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8343faاحمدرضاتوجهی فینیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.noahmadrezatavajohi@ut.ac.irسیدمحمدمنصور طباطباییگروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.yesmansoor@ut.ac.ir علیمحمد مؤذنیگروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.nomoazzeni@ut.ac.irJournal Article14050228BACKGROUND AND OBJECTIVES: The ʿIyār-i Dāniš, written by ʿAlīnaqī ibn Aḥmad Bahbahānī, is a relatively understudied work of Persian philosophy from the late Safavid period. In its overall structure, the work is grounded in the principles of Peripatetic philosophy, particularly the Avicennian philosophical tradition and Avicennian thought. The central question of this study is whether the work can be regarded merely as a Persian translation or abridgment of al-Ishārāt wa al-Tanbīhāt, or whether the ʿIyār-i Dāniš performs a function extending beyond translation in the transmission and reconstruction of Avicennian philosophy. METHODOLOGY: Employing a descriptive-analytical methodology and drawing on the critical edition of the ʿIyār-i Dāniš as well as an analysis of the evidence presented in the doctoral dissertation, this study demonstrates that, while remaining faithful to the general framework of Avicennian philosophy, the work repeatedly explains, expands, systematizes, and reorganizes its material within a broader network of the views of post-Avicennian commentators and thinkers. FINDINGS: Examples drawn from discussions of substantial form and the composition of the elements, natural and forced inclination, astronomy and the account of the Ṣāḥib-i Tuḥfa, as well as the questions of the soul and resurrection, together with the incorporation of the views of Saʿd al-Dīn al-Taftāzānī, Illuminationist philosophy, substantialist philosophy, and other intellectual currents, demonstrate that the relationship between the ʿIyār-i Dāniš and the Avicennian legacy is not unidirectional. Thus, the ʿIyār-i Dāniš cannot be regarded simply as a translation of Avicenna’s al-Ishārāt wa al-Tanbīhāt. In this work, the Peripatetic tradition enters into historical dialogue with the views of commentators, theologians, and later intellectual currents and is presented in a Persian, pedagogical, and analytical form. CONCLUSION: From this perspective, the ʿIyār-i Dāniš may be regarded as one of the lesser-known links in the continuity, mediation, and reformulation of Avicennian philosophy in Safavid Iran. Its significance lies not merely in the transmission of philosophy into Persian, but also in its capacity to illuminate the ways in which philosophy was read, transmitted, and taught in the later Islamic period.زمینه و هدف: کتاب «عیار دانش» اثر علینقی بن احمد بهبهانی از متون کمتر شناخته شده فلسفه فارسی در اواخر عصر صفوی است که در ساختار کلی خود بر مبانی حکمت مشّائی و به ویژه سنت فلسفی ابن‌سینا و تفکرات سینوی استوار است. مسئله اصلی این پژوهش آن است که آیا میتوان این اثر را صرفاً ترجمه یا تلخیصی فارسی از «اشارات و تنبیهات» دانست، یا آنکه عیار دانش در فرآیند انتقال و بازسازی فلسفه ابن‌سینایی، کارکردی فراتر از ترجمه دارد. روشها: پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با تکیه بر متن تصحیح‌شده عیار دانش و تحلیل شواهد موجود در رساله دکتری، نشان میدهد که اثر، ضمن وفاداری به چارچوب کلی حکمت سینوی، در موارد متعدد مطالب را توضیح، بسط، دسته بندی و در شبکه ای از آرای شارحان و متفکران پس از ابن‌سینا بازآرایی میکند. یافته ها: نمونه هایی از مباحث صورت نوعی و ترکیب عناصر، میل طبیعی و قسری، هیئت و گزارش «صاحب تحفه» و نیز مسئله نفس و معاد و استفاده از دیدگاه سعدالدین تفتازانی، حکمت اشراق و فلسفه جوهری و دیگر موارد نشان میدهد که رابطه عیار دانش با میراث ابن‌سینا رابطه ای یک‌سویه نیست و عیار دانش را نمیتوان صرفا ترجمه ای از کتاب الإشارات و التنبیهات ابن سینا دانست. در این اثر، سنت مشّائی با آراء شارحان، متکلمان و جریانهای متأخر در گفتگویی تاریخی قرار میگیرد و در قالب فارسی، آموزشی و تحلیلی عرضه میشود. نتیجه گیری: از این منظر، عیار دانش را میتوان یکی از حلقه های کمتر شناخته شده در استمرار، میانجیگری و بازپردازی حکمت ابن‌سینایی در ایران صفوی دانست؛ متنی که اهمیت آن تنها در انتقال فلسفه به فارسی نیست، بلکه در نشان دادن شیوه خوانش و آموزش فلسفه در دوره متأخر اسلامی نیز نهفته است.ʿIyār-i Dāniš, ʿAlīnaqī ibn Aḥmad Bahbahānī, Avicenna, al-Ishārāt wa al-Tanbīhāt, Peripatetic Philosophy, Safavid Philosophy, Commentary Tradition, Persian Philosophical Prose.عیار دانش؛ علینقی بن احمد بهبهانی؛ ابن‌سینا؛ اشارات و تنبیهاhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2076.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2076.pdfhttps://bahareadab.com/article/عیار دانش به مثابه حلقه واسط میان حکمت ابن سینایی و فضای چند صدایی فلسفی عصر صفویhttps://bahareadab.com/en/article/The ʿIyār-i Dāniš as a Link between Avicennian Philosophy and the Polyphonic Philosophical Milieu of the Safavid Era (An Article Derived from a Doctoral Dissertation)

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912620261023A Syntactic Analysis of Verb Moods and Structures of Restriction and Limitation in the Stories of Mahmoud Dowlatabadi (2011–2021)تحلیل نحوی وجوه فعل و حصر و قصر داستانهای محمود دولت آبادی در بازه زمانی1400 –1390305325835510.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8355faکبریویسیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.nokobra.veisi@iau.ac.irاصغررضاپوریانگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.yesrezaporian@iau.ac.irJournal Article14050303BACKGROUND AND OBJECTIVES: The science of *Ma‘āni* (semantics/rhetorical syntax) is a branch of rhetoric that examines the alignment of linguistic structure with the exigencies of the context (*muqtadā-ye ḥāl*), as well as the transmission of meanings and secondary rhetorical purposes within the discourse. By skillfully employing the techniques of this discipline, a writer can craft narrative-driven, contemplative prose and enrich the text"s semantic and emotional layers. Mahmoud Dowlatabadi, a prominent figure among the third generation of Iranian fiction writers, holds a distinguished place in contemporary Persian literature; the linguistic and narrative characteristics of his works offer an ideal basis for examining the interplay between syntax and meaning. Study Method: This fundamental research aims to syntactically analyze verb moods and the rhetorical devices of restriction and limitation (*ḥaṣr* and *qaṣr*) in Dowlatabadi’s fiction; the study employs a descriptive-analytical method combined with a statistical approach for data collection and analysis. METHODOLOGY: The present study, which aims to examine the syntax of verb moods and the structures of restriction and limitation (*hasr* and *qasr*) in the fictional works of Dowlatabadi, is fundamental in nature and employs a descriptive-analytical method combined with a statistical approach for data collection. FINDINGS: The findings indicate that Dowlatabadi establishes a semantic link between sentence structure and meaning; furthermore, his use of the science of *Ma"ani* (semantics/rhetoric of meaning) transcends mere ornamentation, playing an integral role in narrative structure, characterization, atmosphere creation, and the conveyance of the author"s perspective. He employs techniques such as omission and inclusion, structural brevity and length, sentence connection and disconnection, and other syntactic potentials to foreground meaning and evoke the characters" mental and emotional states. CONCLUSION: In Dowlatabadi’s works, the study of semantics (*‘ilm-e ma‘āni*) serves not only the rhetoric and aesthetics of the text but also plays a fundamental role in the semantic, psychological, and social layers of the narrative; this is precisely what renders Dowlatabadi’s prose style vibrant, impactful, thought-provoking, and unique.زمینه و هدف : علم معانی یکی از شاخه های علم بلاغت است که به بررسی تناسب ساختار کلام با مقتضای حال و چگونگی انتقال معانی و اغراض ثانوی در بافت سخن میپردازد . نویسنده میتواند با بهره گیری هنرمندانه از شگردهای علم معانی ، نثری روایت‌ محور و اندیشه ورزانه خلق کند و بر لایه های معنایی و عاطفی متن بیفزاید . محمود دولت آبادی از نوبسندگان نسل سوم داستان نویسی ایران است که جایگاه خاصی در ادب فارسی داستان نویسی معاصر دارد و ویژگیهای زبانی و روایی آثار او زمینه مناسبی برای بررسی پیوند میان نحو و معنا فراهم میکند . روش مطالعه : پژوهش حاضربا هدف بررسی نحوی وجوه فعل و حصر و قصر در آثار داستانی دولت آبادی ، بنیادی و از نظر گردآوری داده ها با روش توصیفی – تحلیلی و رویکرد آماری انجام شده است. یافته ها : یافته ها نشان میدهد دولت آبادی از علم معانی میان ساختار جمله و معنا ارتباط معنایی ایجاد کرده و همچنین کاربرد علم معانی صرفاً جنبه آرایه ای ندارد بلکه با ساختار روایت ، شخصیت پردازی ، فضاسازی و انتقال دیدگاه نویسنده در ارتباط است . از حذف و ذکر ، کوتاهی و بلندی ساختارها ، پیوند و گسست جمله ها و دیگر ظرفیتهای نحوی برای برجسته سازی معنا و القاءحالات ذهنی و عاطفی شخصیتها استفاده نموده است. نتیجه گیری : علم معانی در آثار دولت آبادی نه تنها در خدمت بلاغت و زیبایی شناسی متن است ؛ بلکه در لایه های معنایی ، روانی و اجتماعی روایت نیز نقش اساسی ایفا میکند و همین موضوع باعث شده زبان نثر دولت آبادی، زبانی زنده ، مؤثّر ، تأمّل برانگیز و منحصر به فرد باشد.Semantics, contemporary fiction writing, syntactic analysis.علم معانی, داستان نویسی معاصر, تحلیل نحویhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2077.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2077.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل نحوی وجوه فعل و حصر و قصر داستانهای محمود دولت آبادی در بازه زمانی1400 –1390https://bahareadab.com/en/article/A Syntactic Analysis of Verb Moods and Structures of Restriction and Limitation in the Stories of Mahmoud Dowlatabadi (2011–2021)