امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912020260421An Analysis of the Attributes Ascribed to Women in Persian Proverbs within the Framework of Cultural Linguisticsبررسی ویژگیهای منتسب به زنان در نقش همسری و مادری در ضرب‌المثلهای فارسی از منظر زبانشناسی فرهنگی122811910.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8119faکیمیاکیانپورگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.no kimia.kiyanpour@iau.irبهزادرهبرگروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.yesbehzadrahbar@atu.ac.irمحمدرضااروجیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.nomohammadreza.oroji@iau.ac.irJournal Article14040822BACKGROUND AND OBJECTIVES: Proverbs, as mirrors, reflect the cultural and social characteristics of their respective societies. This study aims to examine social and cultural perspectives on women and their rights within the framework of Sharifian’s (2017) cultural linguistics, using a descriptive-analytical approach with a focus on proverbs. It seeks to explore Iranian society’s views regarding categories, schemas, and cultural metaphors related to women. METHODOLOGY: The dataset includes 2,723 proverbs collected from two authoritative sources: The Great Dictionary of Persian Proverbs (Zolfaghari, 2013) and Folk Culture (Amini, 2013). Cultural linguistic analysis tools were applied to examine, separate, and categorize proverbs associated with women, particularly in contrast with men, to analyze women’s categories, schemas, and cultural metaphors. FINDINGS: The findings reveal that these proverbs predominantly emphasize negative aspects of women’s character in the role of wife, with negative connotations outweighing positive ones compared to their role as mothers. Women’s status varies: as mothers, they are described respectfully and occupy a high position, whereas as wives, they are judged harshly and often unfairly, sometimes to an extreme degree. Moreover, the study shows that changes in linguistic structures of proverbs do not correspond to social changes; the evolution of women’s roles from housewives to active social and cultural agents is not reflected. CONCLUSION: Considering that contemporary Iranian society generally holds more positive views of women and conditions for improving their status have emerged, the differences in perspectives and beliefs deserve careful investigation. These findings can benefit sociolinguists, anthropologists, and intercultural studies scholars.زمینه و هدف: ضرب‌المثلها همچون آینه ای ویژگیهای فرهنگی و اجتماعی جوامع خود را منعکس میکنند‌ و در تداوم یا رنگباختگی این ویژگیها نقش بسزایی دارند. هدف از نگارش این مقاله، بررسی دیدگاههای اجتماعی و فرهنگی نسبت به زنان و حقوق آنان در چارچوب زبانشناسی فرهنگی شریفیان (2017) با تکیه بر ضرب‌المثلهاست. این پژوهش درصدد است نگاه جامعۀ ایرانی را در مورد مقوله ‌، طرحوارهها و استعارههای فرهنگی زنان مورد واکاوی قرار دهد. روشها: روش این پژوهش توصیفی‌ ـ تحلیلی است و جامعۀ آماری مورد بررسـی در ایـن مطالعه، شامل 2723 ضرب‌المثل است که از دو منبع معتبر مکتوب فرهنگ بزرگ ضرب‌المثلهای فارسی (ذوالفقاری، ۱۳۹۲) و فرهنگ عوام (امینی، 1392) جمع‌آوری شده است. برای تحلیـل مجموعۀ دادهها از ابزار تحلیلی زبانشناسی فرهنگی استفاده شده است. یافته ها: نتایج تحقیق نشان میدهد که ساختار ضرب‌المثلهای یادشده عمدتاً بر برجسته کردن جنبه های منفی شخصیت زن در نقش همسری تأکید دارد و مضامین منفی منتسب به زنان در این نقش بیشتر از مضامین مثبت در مقایسه با نقش مادری است. همچنین در بررسی ضرب‌المثلها میتوان آشکارا جایگاه متغیر زنان را مشاهده کرد، زیرا او گاه با زبانی محترمانه در نقش مادری توصیف میشود و در اوج است و گاه با داوریهای بیرحمانه و مغرضانه در نقش همسری تا حد ابلیس نزول مییابد. افزون بر این، پژوهش حاضر نشان میدهد که تغییرات ساختارهای زبانی در ضرب‌المثلها همسو با تغییرات ساختارهای اجتماعی نیست و تحول در نقش زن از همسری خانه دار تا نیروی کنشگر و فعال در عرصه اجتماعی و فرهنگی در ضرب‌المثلها مشاهده نمیشود. نتیجه گیری: با توجه به اینکه امروزه دیدگاه جامعـه و فرهنک ایرانی نسـبت بـه زنان در کل مثبت‌تر شده و شرایط لازم برای ارتقای جایگاه آنان بوجود آمده است، تفاوت در نگرشها و باورها مورد واکاوی قرار میگیرد. نتایج این پژوهش می‌تواند برای زبانشناسان اجتماعی، مردمشناسان، دست‌اندرکاران مطالعات بینافرهنگی سودمند باشد.cultural linguistics, Persian proverbs, sexism, women’s attributes زبانشناسی فرهنگی, زن, جنسیتگرایی, ضرب‌ا‌لمثلهای فارسیhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1971.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1971.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی ویژگیهای منتسب به زنان در نقش همسری و مادری در ضرب‌المثلهای فارسی از منظر زبانشناسی فرهنگیhttps://bahareadab.com/en/article/An Analysis of the Attributes Ascribed to Women in Persian Proverbs within the Framework of Cultural Linguistics

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912020260421The impact of Radio Farhang programs on the Persian language style of thinkers, case study: the program "Introduction to Comparative Literature"تأثیر برنامه های رادیو فرهنگ بر سبک زبان فارسی اندیشه ورز،مطالعه موردی: برنامه «آشنایی با ادبیات تطبیقی»2337811610.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8116faمنصورهکردیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.no4569442625@iau. irبهرامپروین گنابادیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.yesB.parvin47@iau.ac.irمینوخانیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.noJournal Article14040822BACKGROUND AND OBJECTIVES: National language is one of the most important components of the cultural identity of any society and in the media, it functions not only as a means of communication, but also as a specific style of representing thought and knowledge. The aim of the present study is to examine the effect of Radio Farhang programs on the style of the thinking Persian language, focusing on the case study of the program “Introduction to Comparative Literature”. METHODOLOGY: This research was conducted with a qualitative approach and based on Norman Fairclough’s critical discourse analysis. The research data includes the full text of ten selected episodes of the program “Introduction to Comparative Literature”, which were analyzed at three levels: lexical, syntactic and discursive. FINDINGS: The research findings show that the language of the program has a formal, scientific and analytical style. The high frequency of specialized vocabulary, the dominance of complex and argumentative syntactic structures, and the organization of speech in the form of a scientific conversation are among the most important stylistic features of this program. Also, frequent references to world literary theories and texts have strengthened the intertextual and reference-based style of the program"s language. CONCLUSION: The results show that the program "Introduction to Comparative Literature" is an example of the formation of the reflective Persian language style in the media; a style that emerged from the combination of academic language with the radio conversation format and represents a type of auditory scientific language in the Iranian media space.زمینه و هدف: زبان ملی یکی از مهم‌ترین مؤلفه های هویت فرهنگی هر جامعه است و در رسانه ها، نه تنها به عنوان ابزار ارتباط، بلکه به مثابه سبک خاصی از بازنمایی اندیشه و دانش عمل میکند. هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر برنامه های رادیو فرهنگ بر سبک زبان فارسی اندیشه ورز با تمرکز بر مطالعه موردی برنامه «آشنایی با ادبیات تطبیقی» است. روش‌ها: این پژوهش با رویکرد کیفی و مبتنی بر تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف انجام شده است. داده های پژوهش شامل متن کامل ده قسمت منتخب از برنامه «آشنایی با ادبیات تطبیقی» است که در سه سطح واژگانی، نحوی و گفتمانی تحلیل شده اند. یافته ها: یافته های پژوهش نشان میدهد که زبان برنامه دارای سبکی رسمی، علمی و تحلیلی است. بسامد بالای واژگان تخصصی، غلبه ساختارهای نحوی مرکب و استدلالی، و سازمان‌یافتگی گفتار در قالب گفت‌وگوی علمی از مهم‌ترین ویژگی‌های سبکی این برنامه است. همچنین ارجاع مکرر به نظریه ها و متون ادبی جهانی، سبک بینامتنی و مرجع‌محور زبان برنامه را تقویت کرده است. نتیجه گیری: نتایج نشان میدهد که برنامه «آشنایی با ادبیات تطبیقی» نمونه ای از شکل‌گیری سبک زبان فارسی اندیشه ورز در رسانه است؛ سبکی که از تلفیق زبان دانشگاهی با قالب گفت‌وگوی رادیویی پدید آمده و گونه ای از زبان علمی شنیداری را در فضای رسانه ای ایران بازنمایی میکند.Language style, reflective Persian language, critical discourse analysis, media stylistics, comparative literature.سبک زبان, زبان فارسی اندیشه ورز, تحلیل گفتمان انتقادی, سبک‌شناسی رسانه ای, ادبیات تطبیقی.https://bahareadab.com/downloadPDF/1972.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1972.pdfhttps://bahareadab.com/article/تأثیر برنامه های رادیو فرهنگ بر سبک زبان فارسی اندیشه ورز،مطالعه موردی: برنامه «آشنایی با ادبیات تطبیقی»https://bahareadab.com/en/article/The impact of Radio Farhang programs on the Persian language style of thinkers, case study: the program "Introduction to Comparative Literature"

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912020260421Women’s Status in Medieval Texts: A Comparative Study of Mu‘jam al-Buldān by Yāqūt al-Ḥamawī and Āthār al-Bilād by Zakariyyā al-Qazwīnīجایگاه زنان در متون قرون میانه: مطالعۀ تطبیقی معجم‌البلدان یاقوتِ حموی و آثارالبلاد زکریای قزوینی3963808810.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8088faرقیهفتحی‌زاده زالگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.noمحمدحکیم‌آذرگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.yesزهراقرقیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.noJournal Article14040803BACKGROUND AND OBJECTIVES: The status of women in texts from the sixth to the eighth centuries AH has consistently been characterized by ambiguity and multilayered meanings, owing to the intrinsic differences in these works’ combination of literary narratives and documentary descriptions. A precise understanding of women’s social, cultural, and political roles requires a comparative analysis of literary narratives and empirically grounded evidence. The simultaneous focus on Muʿjam al-Buldān and Āthār al-Bilād, and their comparative examination as two medieval socio-geographical texts, constitutes a relatively neglected approach in women’s studies. Most previous research has concentrated on juridical or literary texts, while geographical encyclopedias have largely been overlooked. METHODOLOGY: This study employs a qualitative descriptive content analysis, drawing on the theoretical framework of the sociology of literature particularly the perspectives of Bastide, Löwenthal, and Goldmann alongside narrative discourse analysis. Textual data related to women’s status, including familial, social, political, and cultural roles, are extracted from the two works and systematically analyzed. FINDINGS: Muʿjam al-Buldān, by attributing social, scholarly, and political agency to women and by employing field-based narratives, poetic citations, and concrete examples, presents a model of active and realistic representation of feminine identity, in which women can be identified as social agents. In contrast, Āthār al-Bilād by Zakariyyā al-Qazwīnī, while documenting the presence of women, largely confines this presence to general, moralistic, and symbolic descriptions, with women appearing less frequently as independent agents within the narrative structure. The comparative analysis demonstrates that differences in the representation of women stem not merely from stylistic variation, but from each text’s epistemic function, degree of reality-orientation, and discursive logic. CONCLUSION: Women’s status in medieval texts is contingent upon the epistemic position and social function of the text itself. Socio-scientific texts, with their inclination toward recording lived experiences and concrete forms of action, provide greater scope for representing women as active agents, whereas ethical–literary texts tend to reproduce normative models and idealized identities.زمینه و هدف: جایگاه زنان در متون قرون ششم تا هشتم هجری به دلیل تفاوت ماهوی این متون در ترکیب روایت‌های ادبی و توصیف‌های مستند، همواره با ابهام و چندلایگی همراه بوده است. فهم دقیق نقش اجتماعی، فرهنگی و سیاسی زنان نیازمند تحلیل تطبیقی روایت‌های ادبی و داده های عینی مستند است. با تمرکز بر معجم‌البلدان یاقوتِ حموی و آثارالبلاد زکریای قزوینی، به تبیین جایگاه زنان در این متون و تعیین میزان نزدیکی آن‌ها به واقعیت‌های زیسته زنان در جوامع قرون میانه پرداخته می‌شود. تمرکز هم‌زمان بر معجم‌البلدان یاقوتِ حموی و آثارالبلاد زکریای قزوینی و مقایسه تطبیقی ‌‌آن‌ها به عنوان دو متن جغرافیایی- اجتماعی قرون میانه، رویکردی نسبتاً مغفول در مطالعات زنان است. اغلب پژوهش‌های پیشین به متون فقهی یا ادبی پرداخته اند و از دانشنامه های جغرافیایی غفلت شده است. روش‌ها‌: از روش تحلیل محتوای کیفی- توصیفی بهره گرفته شده و با چارچوب نظری جامعه شناسی ادبیات (با اتکا به دیدگاه های باستید، لوونتال و گلدمن) و تحلیل گفتمان روایی، داده های متنی مرتبط با جایگاه زنان شامل نقش‌های خانوادگی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی از دو اثر استخراج و تحلیل می‌شسود. یافته ها: معجم‌البلدان با نسبت دادن کنش اجتماعی، علمی و سیاسی به زنان، استفاده از روایت‌های میدانی، نقل اشعار و ذکر مصادیق عینی، الگویی از بازنمایی کنشگرانه و واقع‌گرایانه هویت زنانه ارائه می‌دهد که در آن زنان به عنوان کنشگران اجتماعی قابل شناسایی‌اند. در مقابل، آثارالبلاد زکریای قزوینی، اگرچه حضور زنان را ثبت می‌کند، اما این حضور غالباً در سطح توصیف‌های کلی، اخلاقی و نمادین باقی مانده است و زنان کمتر به عنوان کنشگران مستقل در ساختار روایت ظاهر شدند. تحلیل تطبیقی نشان داد که تفاوت‌های بازنمایی زنان نه صرفاً ناشی از تفاوت‌های سبکی، بلکه برآمده از کارکرد معرفتی، درجه واقعیت‌پذیری و منطق گفتمانی هر متن است؛ به گونه ای که میان نوع متن، سطح روایت‌پذیری واقعیت اجتماعی و شیوه صورت‌بندی هویت زنانه رابطه ای ساختاری برقرار است. نتیجه گیری: جایگاه زنان در متون قرون میانه تابعی از موقعیت معرفتی و کارکرد اجتماعی متن است؛ به طوری که متون علمی- اجتماعی با گرایش به ثبت تجربه های زیسته و کنش‌های واقعی، امکان بازنمایی هویت‌های زنانه کنشگر را فراهم می‌کنند، در حالی که متون اخلاقی- ادبی بیشتر به بازتولید الگوهای هنجاری و هویت‌های آرمانی تمایل دارند.Women’s status, historical sociology, social-scientific texts, women’s discourse, Mu‘jam al- Buldān (Yāqūt al-Ḥamawī), Āthār al- Bilād (Zakariyyā al-Qazwīnī)جایگاه زنان, جامعه شناسی تاریخی, متون علمی- اجتماعی, گفتمان زنانه, معجم‌البلدان یاقوت, آثارالبلاد زکریای قزوینی.https://bahareadab.com/downloadPDF/1973.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1973.pdfhttps://bahareadab.com/article/جایگاه زنان در متون قرون میانه: مطالعۀ تطبیقی معجم‌البلدان یاقوتِ حموی و آثارالبلاد زکریای قزوینیhttps://bahareadab.com/en/article/Women’s Status in Medieval Texts: A Comparative Study of Mu‘jam al-Buldān by Yāqūt al-Ḥamawī and Āthār al-Bilād by Zakariyyā al-Qazwīnī

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912020260421The analysis of the Theme of Journey and Migration in the poetry of Post- islamic Revolutionary Iranian Poetsتحلیل درونمایۀ سفر و هجرت در شعر شاعران پس از انقلاب اسلامی ایران6587809410.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8094faمجیدقاسمی فسارانیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.noghasemionline@stu.yazd.ac.irمجیدپویاناستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.yespooyan@yazd.ac.irمحمدرضانجاریاناستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.noreza_najjarian@yazd.ac.irJournal Article14040901BACKGROUND AND OBJECTIVES: The theme of travel and migration in Iranian literature after the Islamic Revolution has undergone profound semantic and symbolic transformations and has become a reflection of poets’ psychological states as well as the social atmosphere of society. In poets’ works, these concepts appear in two major forms: a group of domestic poets regard travel as a symbol of inner transformation, spiritual journey, and the quest for truth, whereas migrant poets associate migration with the experience of exile and identity crisis. The aim of the present study is to analyze the themes of travel and migration in the poetry of selected domestic poets (Hamid Sabzevari, Mehrdad Avesta, Ali Moallem Damghani, and Ali Mousavi Garmaroudi) and to compare them with those of four selected migrant poets (Abbas Saffari, Yadollah Royayi, Nader Naderpour, and Zhāleh Esfahani), in order to clarify their commonalities and differences. METHODOLOGY: This research adopts a descriptive–analytical approach and is based on library research. In this process, themes related to travel and migration are first extracted from the poets’ works and then examined through a comparative approach to identify points of similarity and difference. FINDINGS: The analysis of the poems by the studied poets shows that the concepts of *“journey”* and *“migration”* in the works of poets living inside the country are often accompanied by a positive and elevating perspective. In these poems, the journey is viewed as a symbol of inner movement, self-discovery, spiritual wayfaring, and religious responsibility, frequently associated with notions such as the pursuit of truth, defense of the homeland, and martyrdom. In contrast, in the poetry of migrant poets, migration carries a tone of anxiety, sorrow, and protest. For them, separation from the homeland becomes an experience intertwined with feelings of alienation, identity crisis, and estrangement — so much so that in these poems, the journey no longer represents a path to salvation but rather reflects the suffering of exile and the fragmentation of identity. CONCLUSION: The findings of this study indicate that in the poetry of domestic poets, the themes of travel and migration are mostly affirmative and carry positive connotations, focusing on spiritual transformation, self-knowledge, and religious mission. These poets employ travel and migration as means of attaining truth, self-discovery, defending the homeland, and martyrdom, reflecting an effort to reach higher values.In contrast, migrant poets portray migration in connection with feelings of exile, identity crisis, and alienation. Through the experience of separation from their homeland, they present travel and migration as painful and sometimes protest-oriented experiences, symbolizing fragmented identity and confusion in the face of new realities.زمینه و هدف: درونمایۀ «سفر و هجرت» در ادبیات پس از انقلاب اسلامی ایران، دستخوش تحولات معنایی و نمادین عمیقی شده و به بازتابی از وضعیت روحی و روانی شاعر و فضای اجتماعی جامعه تبدیل شده است. این مفاهیم در شعر شاعران، به دو شکل عمده نمود یافته است: گروهی از شاعران داخل، «سفر» را نماد تحوّل درونی، سلوک معنوی و جست‌وجوی حقیقت دانسته اند، در حالی که شاعران مهاجر، «هجرت» را با تجربۀ تبعید و بحران هویت پیوند زده اند. هدف پژوهش حاضر، تحلیل درونمایه های سفر و هجرت در شعر گروهی از شاعران برگزیدۀ داخل (حمید سبزواری، مهرداد اوستا، علی معلم دامغانی و علی موسوی گرمارودی) و مقایسۀ آن با چهار شاعر منتخب مهاجر (عباس صفاری، یدالله رؤیایی، نادر نادرپور و ژاله اصفهانی) است تا وجوه مشترک و متمایز سروده های آنان تبیین گردد. روشها: پژوهش حاضر به روش توصیفی – تحلیلی و براساس مطالعۀ کتابخانه ای است. در این فرآیند، ابتدا مضامین مرتبط با «سفر» و «هجرت» در اشعار شاعران استخراج، و سپس با رویکرد تطبیقی بررسی می شود تا وجوه اشتراک و افتراق آنها مشخص گردد. یافته ها: تحلیل اشعار شاعران مورد مطالعه نشان میدهد که مفهوم «سفر» و «هجرت» در شعر شاعران داخل کشور، بیشتر با نگرشی مثبت و تعالی‌جو همراه است. در این اشعار، سفر نمادی از حرکت درونی، خودیابی، سلوک معنوی و مسئولیت دینی تلقی میشود و غالباً با مفاهیمی چون حقیقت‌جویی، دفاع از سرزمین و شهادت پیوند میخورد. در مقابل، در شعر شاعران مهاجر، هجرت بیشتر رنگی از اضطراب، اندوه و اعتراض دارد و دوری از وطن برای آنان به تجربه ای آمیخته با غربت، بحران هویت و ازخودبیگانگی تبدیل شده است؛ به گونه ای که سفر در این اشعار، دیگر نه راهی به رستگاری بلکه بازتابی از رنج تبعید و گسست هویتی به شمار می‌آید. نتیجه گیری: یافته های پژوهش حاضر نشان میدهد که درون‌مایۀ سفر و هجرت در شعر شاعران داخل کشور، بیشتر ایجابی و با بار معنایی مثبت و با محوریت تحوّل معنوی، خودشناسی و رسالت دینی مطرح میشود.آنان سفر و هجرت را به منظور رسیدن به حقیقت، خود‌شناسی، دفاع از میهن و شهادت به کار برده اند که نشانه ای از کوشش برای رسیدن به ارزشهای برتر است. از دیگرسو شاعران مهاجر، هجرت را با حس تبعید، بحران هویت و غربت بازنمایی کرده اند.ایشان با تجربۀ دوری از وطن، سفر و هجرت را به عنوان یک تجربۀ دردآور و گاهی اعتراضی مطرح میکنند که نمادی از چندپارگی هویت و سردرگمی در برابر واقعیتهای جدید به شمار میرود.Travel, Migration, Post–Islamic Revolution Iranian Poetry, Migration Literature, Nostalgiaسفر, هجرت, شعر پس از انقلاب اسلامی ایران, ادبیات مهاجرت, غم غربت.https://bahareadab.com/downloadPDF/1974.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1974.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل درونمایۀ سفر و هجرت در شعر شاعران پس از انقلاب اسلامی ایرانhttps://bahareadab.com/en/article/The analysis of the Theme of Journey and Migration in the poetry of Post- islamic Revolutionary Iranian Poets

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912020260421Study and Analysis of Structuralism in Zoya Pirzad's Storiesبررسی و تحلیل ساختارگرایی در داستانهای زویا پیرزاد89112811510.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8115faفاطمهابراهیم‌پور فینیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کااشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.noebrahimpourf96@ ut.ac.irعبدالرضامدرس‌زادهگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کااشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.yes a.modarres@iaukashan.ac.irفاطمهطاهریگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کااشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.noJournal Article14040902BACKGROUND AND OBJECTIVES: In many existing readings of Pirzad"s works, description of content replaces analysis of the structure and internal relationships of the text, and narrative elements (plot formation, type of conflict, function of events, organization of characters, narrative time and place, point of view, and method of representing dialogue) are reported sporadically, rather than in the form of a coherent structural pattern. The present study, relying on the structuralist and narratological approach, analyzes narrative mechanisms in a selection of Zoya Pirzad"s short stories; the main issue of this research is how "narrative construction" produces meaning in Pirzad"s short stories and what recurring patterns are seen in the organization of the narrative and characters. METHODOLOGY: The research method is descriptive-analytical and based on close reading of the text; Data were extracted from the text of the stories and categorized and interpreted based on the structural components of the narrative (including plot and event, conflict, direct/indirect characterization, character static/dynamic, narrative time and place, tone and dialogue, and point of view). FINDINGS: In most of the stories examined, external action is minimal and "event" in the classic plot-forming sense is limited. Instead, the narrative progresses with mental/emotional conflicts, everyday detail, and "repeated situations"; also, the central characters are often women, and characterization is mostly done indirectly (through small actions, spatial details, internal dialogue, and behavioral cues). At the level of construction, the repetition of situations and the juxtaposition of elements of the house/kitchen/window and the present/past tenses create a network of signs that reinforce dominant themes such as everydayness, exhaustion, stillness, and the lived experience of women. For this reason, the realism of the works (with traces of modern sensibility) is based more on the structural organization of the narrative and the distribution of narrative information than on the incident. CONCLUSION: With minimal external action, Pirzad organizes the narrative world through the construction of repetition, symmetry, and structural similarity (mirror lives, generational roles, similar cycles) and produces a sense of confinement and exhaustion in a structured way.زمینه و هدف: در بسیاری از خوانشهای موجود از آثار پیرزاد، توصیفِ محتوا جایگزینِ تحلیلِ ساخت و روابط درونی متن شده و عناصر روایت (نحوه شکلگیری پیرنگ، نوع کشمکش، کارکرد رخدادها، سازمان شخصیتها، زمان و مکان روایی، زاویه دید و شیوه بازنمایی گفت‌وگو) به صورت پراکنده گزارش میشوند، نه در قالب یک الگوی منسجم ساختاری. پژوهش حاضر با تکیه بر رویکرد ساختارگرایی و روایت‌شناسی، به تحلیل سازوکارهای روایی در منتخبی از داستانهای کوتاه زویا پیرزاد میپردازد؛ مسأله اصلی این تحقیق آن است که «ساخت روایت» در داستانهای کوتاه پیرزاد چگونه معنا تولید میکند و چه الگوهای تکرارشونده ای در ساماندهی روایت و شخصیتها دیده میشود. روش: روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر خوانش نزدیک متن است؛ داده ها از متن داستانها استخراج و بر اساس مؤلفه های ساختاری روایت (از جمله پیرنگ و رخداد، کشمکش، شیوه شخصیت‌پردازی مستقیم/غیرمستقیم، ایستایی/پویایی شخصیت، زمان و مکان روایی، لحن و گفت‌وگو و زاویه دید) مقوله بندی و تفسیر شده اند. یافته های پژوهش: در اغلب داستانهای بررسی‌شده، کنش بیرونی کمرنگ و «رخداد» به معنای کلاسیکِ پیرنگ‌ساز محدود است و در عوض، روایت با کشمکشهای ذهنی/عاطفی، جزئی‌نگری روزمره و «موقعیتهای تکرارشونده» پیش میرود؛ همچنین شخصیتهای محوری غالباً زنان‌اند و شخصیت‌پردازی بیشتر به شیوه غیرمستقیم (از طریق کنشهای کوچک، جزئیات فضایی، گفت‌وگوی درونی و نشانه های رفتاری) انجام میشود. در سطح ساخت، تکرار موقعیتها و همنشینی عناصر خانه/آشپزخانه/پنجره و زمانهای حال/گذشته، شبکه ای از نشانه ها میسازد که مضمونهای غالب مانند روزمرگی، فرسودگی، سکون، و تجربه زیسته زنانه را تقویت میکند و به همین دلیل، واقع‌گرایی آثار (با رگه هایی از حساسیت مدرن) بیش از آنکه بر حادثه متکی باشد، بر سازماندهی ساختاریِ روایت و توزیع اطلاعات روایی استوار است. نتایج: پیرزاد با حداقل کنش بیرونی، از طریق ساخت تکرار، تقارن و همسانی ساختاری (زندگیهای آینه ای، نقشهای نسلی، چرخه های مشابه) جهان روایت را سامان میدهد و احساس محصورشدگی و فرسودگی را به صورت ساخت‌مند تولید میکند.Zoya Pirzad, structuralism, narratology, short story, plot, point of view.زویا پیرزاد, ساختارگرایی, روایت‌شناسی, داستان کوتاه, پیرنگ, زاویه دید.https://bahareadab.com/downloadPDF/1975.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1975.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی و تحلیل ساختارگرایی در داستانهای زویا پیرزادhttps://bahareadab.com/en/article/Study and Analysis of Structuralism in Zoya Pirzad's Stories

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912020260421Analysis of the prose writing style of Sheikh Ahmad Jam (Jandeh Pil)واکاوی سبک نثرنویسی شیخ احمد جام (ژَنده پیل)113132812310.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8123faمجتبیاحمدونددانش‌آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.yesdr.mojtaba.ahmadvand@gmail.comJournal Article14040830BACKGROUND AND OBJECTIVES: The works of the great Sufi masters constitute a significant part of Persian literature, and studying them can reveal new dimensions of language, structure, and mystical thought. Among these luminaries, Sheikh Ahmad Jām Nāmaqi, famously known as Zhandepil, holds a special place. This study aims to elucidate the characteristics of his prose works and to demonstrate their value and position in Persian mystical literature by analyzing them on three levels: linguistic, literary, and intellectual. METHODOLOGY: This research was conducted using a descriptive–analytical approach based on library studies. Numerous examples from Sheikh Ahmad Jām’s prose works were extracted, categorized, and analyzed across the three levels of language, literature, and thought. In each category, prominent features were examined alongside textual evidence. FINDINGS: The findings indicate that, at the linguistic level, Sheikh Jām’s writings belong to the style of Mursal and simple prose. His clear inclination toward simplicity aligns with his goal of disseminating mystical ideas among the general public. At the literary level, the figures of speech most frequently employed are simile and metonymy, reflecting the author’s effort to facilitate the understanding of Sufi concepts and to establish an effective connection with readers. At the intellectual level, his works reflect a broad range of mystical teachings, including interpretations of Quranic verses, explanations of the path to divine realization, descriptions of the spiritual stages of seekers, and an emphasis on indifference to public judgment. CONCLUSION: A three-level examination of Sheikh Ahmad Jām’s prose demonstrates a purposeful connection between linguistic simplicity, deliberate use of literary devices, and the coherence of his mystical thought. Simple prose serves as a tool for spreading Sufi teachings to the general public; literary devices play an explanatory and facilitative role; and intellectual content provides a structured framework for mystical practice. Accordingly, his works represent a prominent example of the integration of popular language with profound mystical thought in Persian literature and can be considered a valuable resource for understanding Sufi prose and the intellectual developments of Iranian mysticism.زمینه و هدف: آثار بزرگان صوفیه بخش مهمی از ادب فارسی را تشکیل میدهد و بررسی آنها میتواند ابعاد تازه ای از زبان، ساختار و اندیشه های عرفانی را آشکار سازد. در میان این بزرگان، شیخ احمد جام نامقی مشهور به ژَنده پیل جایگاهی ویژه دارد. این پژوهش با هدف تبیین ویژگیهای آثار منثور وی و نشان‌دادن ارزش و جایگاه آنها در ادب عرفانی فارسی، به تحلیل این آثار در سه سطح زبانی، ادبی و فکری میپردازد. روش‌ها: این تحقیق با روش توصیفی–تحلیلی و بر پایۀ مطالعۀ کتابخانه ای انجام شده است. نمونه های بسیاری از متن آثار منثور شیخ احمد جام استخراج و در سه سطح زبانی، ادبی و فکری دسته بندی و تحلیل شده اند و در هر بخش، ویژگی‌های شاخص همراه با شواهد متنی بررسی گردیده است. یافته ها: یافته ها نشان میدهد که در سطح زبانی، نوشته های شیخ جام در شمار آثار سبک مرسل و ساده قرار میگیرد و گرایش آشکار او به ساده نویسی، با هدف ترویج اندیشه های عرفانی در میان عموم مردم هماهنگ است. در سطح ادبی، آرایه های «تشبیه» و «کنایه» بیش از دیگر صنایع به کار رفته اند که بیانگر تلاش نویسنده برای تفهیم آسان مفاهیم صوفیانه و برقراری ارتباط مؤثر با مخاطبان است. در سطح فکری، آثار وی بازتاب‌ طیف گسترده ای از آموزه های عرفانی، از جمله تفسیر آیات قرآن، تبیین راه وصول به حق، شرح مقامات سالکان و تأکید بر بی‌اعتنایی به داوری مردم است. نتیجه گیری: واکاوی سبک نثرنویسی شیخ احمد جام نشان میدهد که میان سادگی زبانی، کاربرد هدفمند آرایه های ادبی و انسجام اندیشۀ عرفانی او، پیوندی هدفمند برقرار است. سادگی نثر، ابزاری برای گسترش تعلیمات صوفیانه در میان عموم مردم است؛ آرایه های ادبی، نقش تسهیل‌کننده و تبیینی دارند و مضامین فکری، چارچوبی منسجم از سلوک عرفانی ارائه میکنند. بدین‌ترتیب، آثار او نمونه ای شاخص از پیوند میان زبان مردمی و اندیشه عمیق عرفانی در ادب فارسی به شمار می‌آید و می‌توان آنها را یکی از منابع مهم در شناخت نثر عرفانی و تحولات فکری تصوف ایرانی دانست.Ahmad Jām - Stylistics - Linguistic Level - Literary Level -احمد جام, سبک‌شناسی, سطح زبانی, سطح ادبی, سطح فکریhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1976.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1976.pdfhttps://bahareadab.com/article/واکاوی سبک نثرنویسی شیخ احمد جام (ژَنده پیل)https://bahareadab.com/en/article/Analysis of the prose writing style of Sheikh Ahmad Jam (Jandeh Pil)

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912020260421Critical Correction of the Manaqib al-Ghousiyyah and Its Stylistic Studyتصحیح انتقادی مناقب غوثیه و بررسی سبکشناسانه آن133149812810.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8128faالههیک‌کلام کاشانیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.noe.yekkalamkashani@iau.ac.irاصغردادبهگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.yes a.s.dadbeh@atu.ac.ir بهرامپروین گنابادیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.no B.parvin47@iau.ac.irJournal Article14040913BACKGROUND AND OBJECTIVES: Manaqib al-Ghawthiyya is among the most significant Sufi hagiographical works devoted to Abd al-Qadir al-Jilani (470–561 AH / 1077–1166 CE) and constitutes a major source in the consolidation of the Qadiriyya ṭarīqa discourse across the Indian subcontinent and the broader Islamic world. Despite its historical and literary importance, no independent critical edition based on a systematic collation of manuscript witnesses has yet been produced; existing publications largely reproduce the 1883 Indian print without textual scrutiny. The present study aims to establish a reliable critical text and to analyze the stylistic and discursive features of the work. METHODOLOGY: Four accessible manuscript copies were identified and collated. Employing an eclectic method of textual criticism, the base manuscript was determined and variant readings were recorded and examined at lexical, syntactic, and ḥadīth-transmission levels. Subsequently, the edited text was analyzed within a multi-layered stylistic framework encompassing lexical, syntactic, rhetorical, and discursive dimensions. FINDINGS: Textual analysis reveals that the transmission history is marked by numerical errors, omissions in ḥadīth passages, and linguistic alterations, indicating that no single manuscript is sufficient in isolation. Stylistic examination demonstrates the predominance of Arabic vocabulary, syntactic amplification, dense rhetorical ornamentation, and frequent Qurʾanic and ḥadīth citations. These features, combined with performative narrative structures, generate a distinctly sermonic and ritualized tone. CONCLUSION: The findings position Manaqib al-Ghawthiyya as a representative specimen of later Persian hagiographical prose, in which language and narrative function to consolidate the spiritual authority of the shaykh and to legitimize the institutional framework of the Qadiriyya order. Beyond providing a dependable critical text, this edition facilitates renewed historical and discursive readings within the broader evolution of Persian hagiographical writing.هدف: «مناقب غوثیه» از مهم‌ترین متون مناقبنویسی صوفیانه دربارهٔ عبدالقادر گیلانی (۴۷۰–۵۶۱ق) و از منابع اثرگذار در تثبیت گفتمان طریقت قادریه در شبه قاره و جهان اسلام است. با وجود اهمیت تاریخی و ادبی این اثر، تاکنون تصحیح انتقادی مستقلی بر پایه مقابله نظام‌مند نسخه های خطی آن ارائه نشده و چاپ‌های موجود عمدتاً بازنشر چاپ هند (۱۸۸۳م) بوده اند. این پژوهش با هدف ارائه متنی منقح و تحلیل جایگاه سبکی و گفتمانی اثر انجام شده است. روش: پژوهش حاضر با شناسایی و مقابله چهار نسخه خطی در دسترس و با بهره گیری از روش تصحیح انتقادیِ التقاطی، نسخه اساس را تعیین و اختلافات نسخه ای را در سطوح واژگانی، نحوی و حدیثی ثبت و تحلیل کرده است. در گام دوم، متن مصحَّح بر بنیاد چارچوب سبکشناسی لایه ای در چهار سطح واژگانی، نحوی، بلاغی و گفتمانی بررسی شده است. یافته ها: نتایج نسخه شناختی نشان میدهد که سنت انتقال متن با خطاهای شمارشی، افتادگی‌های حدیثی و دگرگونی‌های زبانی همراه بوده و هیچ نسخه ای به تنهایی بی‌نیاز از مقابله نیست. تحلیل سبکی نیز حاکی از غلبه واژگان عربی، اطناب نحوی، تراکم صنایع بدیعی و بسامد بالای استشهادهای قرآنی و حدیثی است؛ عناصری که در کنار ساختارهای روایی نمایشی، به تولید لحنی خطابی و آیینی انجامیده اند. نتیجه گیری: بر پایه یافته های این پژوهش، «مناقب غوثیه» نمونه ای شاخص از نثر مناقب متأخر است که در آن زبان و روایت در خدمت تثبیت اقتدار معنوی شیخ و مشروعیت‌بخشی نهادی به طریقت قادریه قرار گرفته اند. تصحیح انتقادی حاضر افزون بر فراهم‌کردن متنی قابل اتکا، امکان بازخوانی تاریخی و گفتمانی این اثر را در سیر تحول مناقبنویسی فارسی فراهم میسازد.critical edition, Manaqib al- Ghawthiyya, Abd al-Qadir al-Jilani, prose stylistics, hagiography, Qadiriyya order.تصحیح انتقادی, مناقب غوثیه, عبدالقادر گیلانی, سبکشناسی نثر, مناقبنویسی, طریقت قادریهhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1977.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1977.pdfhttps://bahareadab.com/article/تصحیح انتقادی مناقب غوثیه و بررسی سبکشناسانه آنhttps://bahareadab.com/en/article/Critical Correction of the Manaqib al-Ghousiyyah and Its Stylistic Study

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912020260421A Stylistic Study of the Love Poems of Manohar and Demalt by Zahir Kermani Ruqiya Rostamiبررسی سبک‌شناسی منظومه عاشقانه مُنوهر و دِمالت ظهیرکرمانی151173812910.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8129faرقیهرستمیدانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی، دبیر آموزش و پرورش شهرستان دزفول ، خوزستان، ایرانyes Dr.rostami.r@gmail.comJournal Article14040902BACKGROUND AND OBJECTIVES: This study examines the stylistics of the "Manohar and Demalt" (Majm al-Bahrain) poem by Zahir Kermani. This work dates back to the 12th century AH, was revised by the author in 1398 and published in 1401. The revision and study of this work provide us with a clearer picture of the stylistics of this era, and this study is important in this regard. METHODOLOGY: This study was conducted through a library study and a descriptive-analytical method, and its statistical population includes 4152 verses from the poem "Manohar and Demalt" by Ibrahim Zahir Kermani. FINDINGS: The findings show that the origin of this story is Indian and the poet has arranged one of the five famous Indian legends called "Manohar and Demalt". There are five copies of this poem in the libraries of the Majlis and Astan Quds Razavi. In the work of Zahir Kermani, among the novel verbal devices, the device of repetition has a higher frequency than the pun. Repetition at various levels, in addition to various rhetorical aspects and especially emphasis and attracting the attention of the audience, is an important characteristic of Zahir"s poetic language, which is due to his ability to recognize the music of poetry. CONCLUSION: The results of the study show that among the novel spiritual devices, the use of the device of proportion and allusion has a higher frequency than other devices, and the variety of devices such as simile, assonance, and alliteration is less observed. Zahir-Karmani has used more detailed and eloquent similes, and the use of eloquent similes shows the poet"s imaginative mind. His exaggerations are easy to understand, and his most important theme is dealing with pure and chaste love.زمینه و هدف: این پژوهش به بررسی سبک‌شناسی منظومه «مُنوهر و دِمالت» (مَجمع البَحرین) ظَهیرکرمانی پرداخته است. این اثرمربوط به قرن12هجری است که بدست نگارنده در سال ۱۳۹۸ تصحیح و در سال ۱۴۰۱ چاپ شده است. تصحیح و بررسی این اثر، تصویر روشنتری از سبک‌شناسی این عصر در اختیار ما قرار میدهد و این پژوهش از این نظر حائز اهمیت است. روش مطالعه:این تحقیق با مطالعه کتابخانه ای و به شیوه توصیفی- تحلیلی صورت گرفته است و جامعه آماری آن شامل ۴۱۵۲ بیت از منظومه « مُنوهر و دِمالت »ابراهیم ظهیر کرمانی است. یافته ها: یافته ها نشان میدهد که اصل این داستان، هندی بوده و سُراینده در آن، یکی از افسانه های پنجگانه و مشهور هندی به نام «مُنوهر و دِمالت» را به نظم درآورده است. پنج نسخه از این منظومه در کتابخانه های مجلس و آستان قدس رضوی وجود دارد. در اثر ظهیر کرمانی، در میان آرایه های بدیع لفظی، آرایه تکرار بسامد بیشتری نسبت به جناس داراست. تکرار در سطوح گوناگون، گذشته از جنبه های مختلف بلاغی و بویژه تکیه و تأکید و جلب نظر مخاطب، از مختصّات مهمّ زبان شعر ظهیراست که ناشی از توانایی او در شناخت موسیقی شعر است. نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان میدهد در میان آرایه های بدیع معنوی کاربرد آرایه تناسب و ایهام، نسبت به دیگر آرایه ها از بسامد بالاتری برخوردار است و تنوع آرایه هایی چون تمثیل، تنسیق الصفات، لف و نشر، کمتر مشاهده میشود. ظهیرکرمانی از تشبیه مفصل و بلیغ بیشتر بهره گرفته است و استفاده ازتشبیه بلیغ نشان ازذهن تصویرساز شاعر دارد. فهم اغراقهای او آسان است و مهمترین مضمونش، پرداختن به عشقی پاک و عفیفانه است.Manuscript, Zahir-Karmani, Manohar and Demalat, Manzumeh, Lyricism, Stylistics.نسخه خطی, ظهیرکرمانی, منوهر و دمالت, منظومه, غنایی, سبک‌شناسی.https://bahareadab.com/downloadPDF/1978.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1978.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی سبک‌شناسی منظومه عاشقانه مُنوهر و دِمالت ظهیرکرمانیhttps://bahareadab.com/en/article/A Stylistic Study of the Love Poems of Manohar and Demalt by Zahir Kermani Ruqiya Rostami

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912020260421Discourse Stylistics of Rumi's "Neynameh": An Analysis of the Process of Meaning Production Based on Greimas' Semiotic Approachسبک‌شناسی گفتمانی نی‌نامه مولوی: تحلیل فرآیند تولید معنا بر اساس رویکرد نشانه-معناشناسی گریماس175202813310.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8133faشهلایعقوبیاستادیار گروه زبانشناسی و زبان های خارجه، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.yesDr.yaghoobi@pnu.ac.irسمیرههمتیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.no s.hemmati22@pnu.ac.irJournal Article14040901BACKGROUND AND OBJECTIVES: Discourse stylistics, by analyzing the underlying layers of a text, identifies style-forming features. The present study aims to explain the stylistic features of Rumi"s "Song of the Reed" (Ney-nameh) by examining this work based on Greimas" actantial semiotic approach. The main question is: what are the style-forming features of Rumi"s mystical discourse in the "Song of the Reed," and how does Greimas" model help to explain them?METHODOLOGY: This research is a qualitative and descriptive study conducted using a library method. The scope and corpus under study are the first ten couplets of Rumi"s "Song of the Reed" from the Masnavi-ye Ma"navi. The data have been analyzed and examined based on Greimas" actantial approach.FINDINGS: The findings reveal three levels of stylistic features: First, at the linguistic and literary level, the "reed" (ney), with its symbolic persona and through personification and consonance (tale/complaint), transforms from an object into a perceiving subject. Second, at the discursive level, the actants—the narrator (the reed), the receiver (the seeker/salek), and the value-object (union)—enter into an intimate interactive discourse, which is a characteristic of Rumi"s mystical style. Third, at the intellectual level, the contrast and tension between lack (separation) and the acquisition of the value-object (union) create an interpretable and multi-layered style that leads to the audience"s participation in meaning-making. CONCLUSION: Upon completing this research, it becomes clear that Greimas" actantial approach is an effective tool for revealing the stylistic layers of the "Song of the Reed."زمینه و هدف:سبک‌شناسی گفتمانی با واکاوی لایه های زیرین متن، شاخصه های سبک‌ساز را مشخص میکند. پژوهش حاضر با هدف تبیین مشخصه های سبکی نی‌نامۀ مولوی، به مطالعۀ این اثر بر اساس رویکرد نشانه-معناشناسی کنشی گرماس میپردازد. مسئلۀ اصلی این است که ویژگیهای سبک‌ساز گفتمان عرفانی مولوی در نی‌نامه کدام‌اند و الگوی گرماس چگونه به تبیین آنها کمک میکند؟ روشها:این پژوهش، مطالعه ای کیفی و توصیفی است که به شیوۀ کتابخانه ای انجام شده است. محدوده و پیکرۀ مورد مطالعه، ده بیت آغازین نی‌نامۀ مثنوی معنوی مولاناست و داده ها بر اساس رویکرد کنشی گرماس تحلیل و بررسی شده اند. یافته ها:یافته ها سه سطح از شاخصه های سبکی را آشکار میکند: نخست، در سطح زبانی و ادبی «نی» با شخصیتی نمادین و از طریق تشخیص و هم‌آوایی (حکایت/شکایت)، از یک ابژه به فاعل ادراک‌کننده تبدیل میشود؛ دوّم، در سطح گفتمانی کنشگر راوی (نی)، کنش‌پذیر (سالک) و ابژۀ ارزشی (وصال)، وارد یک گفتمان تعاملی صمیمانه میشوند که از ویژگیهای سبک عرفانی مولاناست؛ سوم، در سطح فکری تقابل و تنش میان نقصان (فراق) و تصاحب شیء ارزشی (وصال)، سبکی تأویل‌پذیر و چندمعنا را خلق میکند که منجر به مشارکت مخاطب در تولید معنا میشود. نتیجه گیری:پس از انجام این پژوهش، مشخص میگردد که رویکرد کنشی گرماس ابزاری کارآمد برای آشکارسازی لایه های سبکی نی‌نامه است.Keywords: Discourse Stylistics, Greimasian Semiotics, Rumi's "Song of the Reed" (Ney-nameh), Style- forming Features, Mystical Discourseسبک‌شناسی گفتمانی, نشانه-معناشناسی گرماس, نی‌نامۀ مولوی, شاخصه های سبک‌ساز, گفتمان عرفانیhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1979.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1979.pdfhttps://bahareadab.com/article/سبک‌شناسی گفتمانی نی‌نامه مولوی: تحلیل فرآیند تولید معنا بر اساس رویکرد نشانه-معناشناسی گریماسhttps://bahareadab.com/en/article/Discourse Stylistics of Rumi's "Neynameh": An Analysis of the Process of Meaning Production Based on Greimas' Semiotic Approach

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912020260421A Symbolist Reading of the Concepts of Vigilance, Contentment, Servitude, and Devotion in al-Risāla al-Qushayriyyaخوانش نمادگرایانه مفاهیم مراقبت، رضا، عبودیت و ارادت در رساله قشیریه203222813410.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8134faمریمکاظم‌پورگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.nomaryam.kazempour@iau.ac.irسهیلاموسوی سیرجانیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.yess_mousavi@azad.ac.irماندانامنگلیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.nomangeli@iau.ac.irJournal Article14040902BACKGROUND AND OBJECTIVES: Risāla‑e Qashiri is one of the most fundamental texts of Islamic mysticism, in which the stations and conditions of the way‑farers are presented through symbolic and allegorical layers. This study adopts a symbolic‑interpretive approach to uncover the link between the cryptic language of mysticism and the epistemological system of the Sufi path, focusing on four core concepts: care (muḥāfaẓah), contentment (riḍā), devotion (ʿubūdiyyah), and loyalty (irādah). METHODOLOGY: A descriptive‑analytical study was conducted. Data were drawn from reliable manuscripts of Risāla‑e Qashiri and from classical mystical sources, then examined with symbolic‑analysis tools. Each concept was interpreted as an internal symbol in order to illuminate its meaning within the trajectory of annihilation (fana) and subsistence (baqa) in the Divine. FINDINGS: Qashiri treats each of the four concepts not merely as ethical stages but as symbols of existential transformation: - Care functions as a sign of awareness, - Contentment serves as the code of lover‑like surrender, - Devotion manifests divine humility, and - Loyalty reflects the bond between the lover and the Divine beloved. These symbols construct a distinctive epistemic structure that conveys the transcendent experiences of the Sufi path through a coded language. CONCLUSION: The symbolic layers of Risāla‑e Qashiri constitute a coherent meaning‑making system that, by employing internal symbols, describes the spiritual evolution of the way‑farer—from care to loyalty—as a process of annihilation and subsistence. The study demonstrates that a symbolic‑interpretive analysis can be an effective tool for achieving a deeper understanding of mystical texts and their relationship to the experience of Sufi spiritual practice.زمینه و هدف: رساله قشیریه به عنوان یکی از بنیادی‌ترین متون عرفان اسلامی، مقامات و احوال سالکان را در قالب لایه های نمادین و تاویلی بازنمایی میکند. پژوهش حاضر با رویکرد نمادگرایانه به دنبال آشکارسازی پیوند میان زبان رمزآلود عرفان و نظام معناشناختی سلوک صوفیانه است و بر چهار مفهوم محوری «مراقبت»، «رضا»، «عبودیت» و «ارادت» متمرکز میشود. روش‌ها: مطالعه توصیفی تحلیلی انجام شد؛ داده ها از نسخه های معتبر رساله قشیریه و منابع عرفانی کلاسیک استخراج و با ابزارهای تحلیل نمادین مورد بررسی قرار گرفتند. هر مفهوم به صورت نشانه ای داخلی و نمادین تفسیر شد تا ساختار معنایی آن در مسیر فنا و بقا در حق روشن شود. یافته ها: قشیری هر یک از مفاهیم را نه به عنوان مرحله اخلاقی صرف، بلکه به عنوان رمزی از تحول وجودی میداند: مراقبت به عنوان نشانه آگاهی، رضا به عنوان رمز تسلیم عاشقانه، عبودیت به عنوان نمود تذلل قدسی، و ارادت به عنوان بازتاب پیوند عاشق معشوق الهی. این نمادها ساختار معرفتی خاصی را شکل میدهند که تجربه های متعالی سلوک را از طریق زبان رمز بیان میکند. نتیجه گیری: لایه های نمادین رساله قشیریه یک دستگاه معناشناختی منسجم ارائه میدهند که با استفاده از نمادهای داخلی، مسیر تحول روحانی سالکان را از مراقبت تا ارادت به صورت یک فرایند فنا بقا توصیف میکند. این مطالعه نشان میدهد که تحلیل نمادگرایانه میتواند ابزار مؤثری برای درک عمیقتر متون عرفانی و ارتباط آن‌ها با تجربه سلوک صوفیانه باشد.Symbolism, al-Risāla al- Qushayriyya, Vigilance, Contentment, Servitude, Devotion.نمادگرایی, رساله قشیریه, مراقبت, رضا, عبودیت, ارادت.https://bahareadab.com/downloadPDF/1980.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1980.pdfhttps://bahareadab.com/article/خوانش نمادگرایانه مفاهیم مراقبت، رضا، عبودیت و ارادت در رساله قشیریهhttps://bahareadab.com/en/article/A Symbolist Reading of the Concepts of Vigilance, Contentment, Servitude, and Devotion in al-Risāla al-Qushayriyya

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912020260421The Analayze Of Parvin Etesami’s Poetry Based On Ecocriticismبررسی نمودهای بومگرایی و بومهراسی در دیوان پروین اعتصامی223243813510.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8135faنغمههوشیاراندانشجوی گروه کارشناسی زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سلمان فارسی کازرون، کازرون، ایران.no n.hooshyar@kazerunsfu.ac.irمهدیرستمیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سلمان فارسی کازرون، کازرون، ایران.yesJournal Article14040915BACKGROUND AND OBJECTIVES: The background of this research is the text of Parvin Etesami’s poems published in her poetry. The study and analysis of the samples based on the approach of Eco-criticism and Eco-phobia criticism constitute the objective of this research. METHODOLOGY: The method of this descriptive-analytical research is based on the reading of Parvin Etesami’s poetry, in which data and samples were extracted from the text of her poems using library and documentary methods and by taking notes. Then, the data and samples were analyzed based on the eco-criticism and eco-phobia. FINDINGS: After examining Parvin’s poems in her poetry based on the criticism of eco-criticism, it was determined that the extracted data can be categorized into six components: nature praise, nature teaching, natural backgrounds, naturalism, animalism, and anti-hunting. Accordingly, the samples were retrieved and analyzed in these six components. Parvin is a poet who praises nature in her dialogues through the language of the characters in the story and uses natural and pristine landscapes as a recurring backdrop. She considers nature to be a teaching and educational role. Sometimes she puts forward natural beliefs such as nature therapy. Her interest in animals, birds, flowers, and trees is evident in her poems. Accordingly, she is unhappy with the hunting of animals by humans and has a critical view of hunting. Hunting tools are also depicted in her poems with unwelcome attributes. CONCLUSION: Parvin is a poet who loves nature and the environment and has boldly included elements of the environment, including flowers, trees, birds, and animals, in her poetic world. She has used natural elements to create the background for many of her dialogues. She has also given animals, birds, and flowers personalities and attributed human actions, including thinking, contemplation, and feeling to them, all of which are evidence of her positive view of nature and the environment. In the ecophobic reading of elements and components of nature such as wind and storm, heat of the sun, drought, snow and hail, night and darkness, and the sea, a destructive role and a threat to the lives of creatures have been depicted.زمینه و هدف: زمینۀ این پژوهش متن اشعار پروین اعتصامی منتشر شده در دیوان وی است. بررسی و تحلیل نمونه ها بر اساس رویکرد نقد بومگرا و بومهراسی هدف این پژوهش را تشکیل میدهد. روشهای پژوهش: روش این تحقیق توصیفی- تحلیلی بر مبنای خوانش دیوان پروین اعتصامی است که داده ها و نمونه ها با شیوۀ کتابخانه ای و اسنادی و فیش برداری از متن اشعار وی استخراج گردیده، سپس به تحلیل داده ها و نمونه ها بر مبنای نقد بومگرایی و نیز بومهراسی پرداخته شده است. یافته ها: بعد از بررسی اشعار پروین در دیوان وی برمبنای نقد بومگرایی مشخص گردید داده های مستخرج در مولفه های شش گانۀ: طبیعت ستایی، طبیعتِ یاددهنده، زمینه های طبیعی، طبیعت باوری، حیوان دوستی و شکارستیزی قابل دسته بندی است. برهمین اساس نمونه ها در این شش مولفه بازیابی و تحلیل گردید. پروین شاعری است که از زبان شخصیّتهای قصّه در مناظرات خود طبیعت را میستاید و از مناظر طبیعی و بکر به عنوان پس زمینه ای تکرارشونده استفاده میکند. او برای طبیعت نقش یاددهنده و آموزشگر قائل است. گاه باورهای طبیعی مثل طبیعت درمانی را پیش میکشد. علاقه مندی او به حیوانات، پرندگان، گلها و درختان در اشعارش مشهود است. برهمین اساس از شکار حیوانات به دست انسانها، ناخشنود و نگاهی منتقدانه به صید دارد. ابزار شکار نیز در اشعارش با صفاتی نادلخواه نمود داده شده است. نتیجه گیری: پروین شاعری است دوستدار طبیعت و زیست بوم و عناصر محیط زیست از جمله گلها، درختان، و پرندگان و حیوانات را در جهان شعری خود به صورت پررنگ راه داده است. وی از عناصر طبیعی برای زمینه سازی بسیاری از مناظرات خود بهره برده است. همچنین به حیوانات و پرندگان و گلها شخصیّت بخشیده و اعمال انسانی از جمله تفکر و اندیشه و احساس برایشان قائل شده که همگی حکایت از نگاه مثبت او به طبیعت و محیط زیست است. در خوانش بومهراسانه عناصر و اجزای طبیعت همچون باد و طوفان، گرمای خورشید، خشکسالی، برف و تگرگ، شب و تاریکی و دریا نقشی ویرانگر و عامل تهدید برای جان موجودات ترسیم شده است.Parvin Etesami, Ecocriticism, Ecophobia, Environment, Nature.پروین اعتصامی, نقد بومگرا, بومهراسی, محیط زیست, طبیعت.https://bahareadab.com/downloadPDF/1981.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1981.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی نمودهای بومگرایی و بومهراسی در دیوان پروین اعتصامیhttps://bahareadab.com/en/article/The Analayze Of Parvin Etesami’s Poetry Based On Ecocriticism

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912020260421Analysis and Explanation of Conceptual Metaphors of Fear and Anger in the Poems of Ohadi Maraghe’iتحلیل و تبیین استعاره های مفهومی ترس و خشم در اشعار اوحدی مراغه ای245266814210.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8142faفهیمهجاندوستگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یادگار امام خمینی(ره)، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.no f=fahimeh.jandoust@iau.ac.irخدیجهبهرامی رهنماگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یادگار امام خمینی(ره)، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.yesBahramirahnama@iau.ac.irمریمیوزباشیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یادگار امام خمینی(ره)، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.noyouzbashi.maryam@iau.ac.irJournal Article14040912BACKGROUND AND OBJECTIVES: In order to better and more fully understand abstract concepts and propositions, humans use metaphors in their minds that have a conceptual structure that is the result of the experiences that humans gain from the world around them. One of these mental and abstract concepts is fear and anger, which Ohadi Maraghe’i, as one of the prominent poets of the eighth century, has tried to depict and make objective. The main purpose of this research is to analyze and examine the conceptual metaphors of anger and fear in the poems of Ohadi Maraghe’i, relying on the theory of Lakoff and Johnson. METHODOLOGY: The study method in this research is descriptive-analytical and was conducted based on data obtained from a selection of Ohadi Maraghe’i’s poems in Jam Jam, Mantiq al-Ishaq, and his Ghazals. FINDINGS: The research findings show that in the poetic worldview of Ohadi Maraghe’i, the concept of fear has been considered with metaphors such as "cage", "darkness", "fall" and pressure. Also, the conceptualization of anger has been done with mappings such as "fire", "storm" and "demon". CONCLUSION: The results of the research show that fear and anger are two abstract concepts that have been manifested with a dual function in Ohadi"s poems. Fear is depicted as a passive and inhibitory nature and anger is depicted with a dynamic and active state. Fear and anger in Ohadi"s poems are cognitive and meaningful elements in the mystical system of the poet"s thought that guides the audience"s mind towards spiritual transcendence and purification of the soul.زمینه و هدف: انسان بمنظور ادراک بهتر و بیشتر مفاهیم و گزاره های انتزاعی از استعاره هایی در ذهن خویش بهره میگیرد که دارای ساختاری مفهومی هستند که خود حاصل تجاربی هستند که انسان از دنیای پیرامون خویش بدست می‌آورد. یکی از جمله این مفاهیم ذهنی و انتزاعی ترس و خشم میباشد که اوحدی مراغه ای بعنوان یکی از شاعران مطرح قرن هشتم سعی در بتصویر کشیدن و عینی ساختن آن داشته است. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل و بررسی استعاره های مفهومی خشم و ترس در اشعار اوحدی مراغه ای با تکیه بر نظریه لیکاف و جانسون میباشد. روش پژوهش: روش مطالعه در این جستار توصیفی ـ تحلیلی است و بر اساس داده های حاصل آمده از گزیده ای از اشعار اوحدی مراغه ای در جام جم، منطق العشاق و غزلیات وی انجام شده است. یافته های پژوهش: یافته های پژوهش نشان میدهد که در جهانبینی شعری اوحدی مراغه ای، مفهوم ترس با استعاره هایی چون «قفس»، «تاریکی»، «سقوط» و فشار مورد توجه قرار گرفته است. همچنین، مفهوم‌سازی خشم با نگاشت هایی چون «آتش» «طوفان» و «دیو» صورت گرفته است. نتایج پژوهش: نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد که ترس و خشم دو مفهوم انتزاعی هستند که با کارکردی دوگانه در اشعار اوحدی متجلی شده اند. ترس بعنوان ماهیتی منفعل و بازدارنده و خشم، با حالتی پویا و فعال بتصویر کشیده شده است. ترس و خشم در اشعار اوحدی، عنصری شناختی و معنابخش در نظام عرفانی اندیشه شاعر است که ذهن مخاطب را بسمت و سوی تعالی روحانی و پالایش نفس هدایت میکند.Cognitive linguistics, conceptual metaphor, Ohadi Maraghe’i, fear and anger.زبانشناسی شناختی, استعاره مفهومی, اوحدی مراغه ای, ترس و خشم.https://bahareadab.com/downloadPDF/1982.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1982.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل و تبیین استعاره های مفهومی ترس و خشم در اشعار اوحدی مراغه ایhttps://bahareadab.com/en/article/Analysis and Explanation of Conceptual Metaphors of Fear and Anger in the Poems of Ohadi Maraghe’i

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912020260421A Stylistic Study of the Scientific-Literary Prose of Late Professor Seyed Jafar Shahidiبررسی سبک‌شناسانۀ نثر علمی ـ ادبی استاد فقید سیدجعفر شهیدی267280812510.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8125faحجت‌الهغ منیریگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران.yesJournal Article14040911BACKGROUND AND OBJECTIVES: Prose is compared to "verse", and it is a kind of speech that is devoid of the characteristics of verse (meter and rhyme). Literary devices (verbal and spiritual) are not essential and necessary features of prose, however, in literary prose, these devices have a more or less significant presence, depending on the level of complexity of the prose. In this context, the following essay seeks to examine the prose of one of the prominent and late contemporary researchers and authors, Seyed Jafar Shahidi, in terms of style and structure, and thereby show the reader the extent of his influence and evolution in the field of scientific (academic) prose. METHODOLOGY: The method of studying the aforementioned subject is analytical-descriptive, in that we will first categorize it by taking notes from library sources, especially the author"s prose works, and then analyze his style of speech at three levels: linguistic, literary, and content. FINDINGS: The research findings show that: Seyed Jafar Shahidi"s prose is an outstanding and clear example of clean prose and the language is the standard for writing the correct scientific (academic) research and publications. Therefore, his prose regarding various ways: language structure (choosing appropriate Persian and Arabic vocabulary, combinations, and terms), sentence construction (use of regular and non-repetitive verbs, precedence and backwardness of sentence elements under the influence of "grammar" and "meaning" relationships), literary structure (moderate and subtle use of some elements), as well as accuracy, truth-seeking, and scientific fairness, and finally the power of analysis and argumentation, and reliance on reliable sources and references, can be considered simple, eloquent, and progressive. CONCLUSION: In a general evaluation of Professor Seyed Jafar Shahidi"s prose, it should be said: His prose is simple and understandable in terms of language structure and choice of prose words, and is free from verbal and technical complexities. In terms of content, it includes historical, religious, and analytical topics. In the field of scholarly prose, Shahidi"s writings can be considered a continuation of the prose of great masters such as Abdolhossein Zarrinkoob, Gholamhossein Yousefi, and Eslami Nodooshan. In addition, some seminary (Arabic) signs are also visible in it. the Persian spelling and orthography of the master"s prose is based on the book Rasm-ul-Khath by Dr. Khosrow Farshidvard. And finally, in the field of literary-artistic prose construction and presentation, her Persian translation of Nahj al-Balagha is reminiscent of Saadi"s "Golestan" and a prime example of contemporary technical prose, in the sense that, apart from its short sentences being beautifully configured with "sajja", it also benefits from other expressive and creative devices.زمینه و هدف: نثر، سخنی است که با «نظم» سنجیده میشود، و آن کلامی است که از ویژگیهای نظم (وزن و قافیه) خالی باشد. آرایه های ادبی (لفظی و معنوی) از خصیصه های حتمی و ضروری نثر نمیباشد، با این حال در نثر ادبی این آرایه ها ـ بر حسب میزان تکلّف نثر ـ کمابیش حضوری چشمگیر میگیرند. با این زمینه، جستار پیشرو، در پی آن است تا نثر یکی از محققان و نویسندگان برجسته و فقید معاصر یعنی سیدجعفر شهیدی را از حیث سبک و ساختار مورد بررسی قرار داده و به این وسیله میزان تأثیرگذاری و تحول وی در حوزۀ نثر علمی (دانشگاهی) را به خواننده بنمایاند. روشها: روش بررسی موضوع یاد شده، تحلیلی ـ توصیفی است، بدین طریق که نخست با یادداشت‌برداری از منابع کتابخانه ای، بویژه آثار منثور نویسنده، آن را دسته بندی کرده و آنگاه سبک گفتار وی را در سه سطح: زبانی، ادبی و محتوایی تحلیل خواهیم کرد. یافته ها: یافته های پژوهش نشان میدهد که: نثر سیدجعفر شهیدی نمونه ای برجسته و روشن از نثر پاکیزه و زبان معیارِ درست‌نویسی تحقیقات و تتبّعات علمی (دانشگاهی) است. از همین رو نثر وی را میتوان از جهات گونه گون: ساخت زبان (انتخاب واژگان، ترکیبات و اصطلاحات مناسب فارسی و عربی)، ساخت جمله (استفاده از افعال بجا و غیرتکراری، تقدیم و تأخیر ارکان جمله تحت تأثیر مناسبات «دستور زبان» و «معانی»)، ساخت ادبی (بهرمندی معتدل و نامحسوس از برخی آرایه ها) و نیز دقّت، حقیقت جویی و انصاف علمی و بالاخره قدرت تحلیل و استدلال و تکیه بر منابع و مآخذ معتبر، نثری ساده، شیوا و پیشرو به شمار آورد. نتیجه گیری: در یک ارزشیابی کلی از نثر استاد سیدجعفر شهیدی باید گفت: نثر وی به لحاظ ساختار زبان و انتخاب واژگان نثری ساده و قابل فهم و عاری از پیچیدگیهای لفظی و فنی است؛ به لحاظ محتوا در برگیرندۀ موضوعات تاریخی، مذهبی و تحلیلی است. در حوزۀ نثر محققانه، نوشته های شهیدی را میتوان دنباله رو نثر استادان بزرگی چون: عبدالحسین زرینکوب، غلامحسین یوسفی و اسلامی ندوشن دانست، ضمن این که بعضی نشانه های حوزوی (عربی مآبی) نیز در آن نمایان است. املای فارسی و رسم‌الخط استاد، نیز، براساس دستورالعمل خسرو فرشیدورد استوار است. و بالاخره در حوزۀ ساخت و پرداخت نثر ادبی ـ هنری ترجمۀ فارسی وی از نهج‌البلاغه یادآور «گلستان» سعدی، و نمونه ای اعلا از نثر فنی روزگار حاضر است، به این معنا که به غیر از اینکه جمله های قصار آن به زیبایی تمام با «سجع» پیکربندی شده از دیگر آرایه های بیانی و بدیعی نیز بهره های نوظهور یافته است.Prose, Stylistic analysis, Late Professor Seyed Jafar Shahidiنثر, تحلیل سبک شناسانه, استاد فقید سیدجعفر شهیدی.https://bahareadab.com/downloadPDF/1983.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1983.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی سبک‌شناسانۀ نثر علمی ـ ادبی استاد فقید سیدجعفر شهیدیhttps://bahareadab.com/en/article/A Stylistic Study of the Scientific-Literary Prose of Late Professor Seyed Jafar Shahidi

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912020260421Formalistic Analysis of Semantic and Syntactic Defamiliarization in the Ghazals of Saib Tabriziتحلیل فرمالیستیِ آشنایی‌زدایی معنایی و نحوی در غزلیات صائب تبریزی281298814410.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8144faآرزویاسمیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.no Yasami.arezo@semnan.ac.irعبداللهحسن‌زاده میرعلیدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.yes a.hasanzadeh@semnan.ac.ir Journal Article14040920BACKGROUND AND OBJECTIVES: The concept of “Defamiliarization” in Russian Formalism is a fundamental strategy designed to evade the automatization of language and prolong the process of perception. Saib Tabrizi, as the most prominent representative of the Indian Style (Sabk-e Hendi), employed this literary device to establish and consolidate his “fresh style” (Tarz-e Taze). The present study investigates how Saib, by utilizing the technique of defamiliarization at both the semantic and syntactic levels, has foregrounded his poetic language and consistently challenges the audience’s perception. METHODOLOGY: This qualitative research is conducted using a descriptive-analytical method based on a Formalist approach. The research corpus is restricted to the poems within the book Two Hundred and One Ghazals of Saib (selected by Dr. Amirbanou Karimi). Poetic evidence was extracted using a “purposive sampling” method based on four specific criteria: the density of literary devices, the simultaneous presence of syntactic and semantic innovations, thematic diversity, and the avoidance of non-artistic obscurity. The extracted data was subsequently subjected to content analysis. FINDINGS: The evidence demonstrates that on the semantic axis, Saib transforms everyday reality into poetic reality by shattering conditioned binary oppositions and objectifying abstract concepts. Furthermore, on the syntactic axis, he employs linguistic deviation through the unconventional displacement of sentence elements (such as postponing the subject or fronting the verbs), thereby disrupting the linear reading chain and creating suspense. CONCLUSION: Saib’s innovations are not mere verbal ornamentation; rather, they serve as a purposeful mechanism intended to “delay the audience’s perception.” The organic unity of form and content, coupled with the synergy between syntactic and semantic defamiliarization, ensures that the geometry of the words accurately illustrates the hidden meaning of the verse—an approach that has significantly elevated the expressive capacity of the Persian language within the Indian Style.زمینه و هدف: مفهوم «آشنایی‌زدایی» در فرمالیسم روسی، راهکاری بنیادین برای گریز از عادت‌زدگی زبان و طولانی کردن فرایند ادراک است. صائب تبریزی به عنوان برجسته ترین نماینده سبک هندی، از این شگرد برای تثبیت «طرز تازه» خود بهره برده است. پژوهش حاضر به بررسی این مسئله میپردازد که صائب چگونه با استفاده از تکنیک آشنایی‌زدایی در سطوح معنایی و نحوی، زبان شعری خود را برجسته ساخته و ادراک مخاطب را به چالش میکشد. روش پژوهش: این تحقیق کیفی از نوع توصیفی ـ تحلیلی با رویکرد فرمالیستی است. جامعه آماری پژوهش به اشعار کتاب «دویست و یک غزل صائب» (انتخاب دکتر امیربانو کریمی) محدود شده است. شواهد شعری با روش «نمونه گیری هدفمند» و بر اساس چهار معیار مشخص (تراکم شگردهای فرمالیستی، حضور توأمان نوآوریهای نحوی و معنایی، تنوع مضمونی و پرهیز از تعقید غیرهنری) استخراج و با روش تحلیل محتوا بررسی شده اند. یافته ها: شواهد نشان میدهد صائب در محور معنایی، با درهم‌شکستن تقابلهای شرطی‌شده، شیءوارگی مفاهیم انتزاعی، تغییر کارکرد اشیا و پیوند حوزه های معنایی متفاوت، واقعیت روزمره را به واقعیتی شاعرانه بدل میکند. در محور نحوی نیز وی با هنجارگریزیهایی نظیر جابه جایی نامتعارف ارکان جمله، تأخیر یا تقدم عناصر دستوری و ایجاد تعلیق نحوی، زنجیره خوانش خطی را مختل کرده و فرایند ادراک مخاطب را به درنگ وامیدارد. نتیجه گیری: نوآوریهای صائب صرفاً تزیین کلامی نیستند، بلکه مکانیسمی هدفمند برای «تأخیر در ادراک مخاطب» به شمار میروند. پیوند ارگانیک فرم و محتوا و هم‌افزایی آشنایی‌زداییهای نحوی و معنایی سبب شده است تا هندسه کلمات در غزلیات او تصویرگر دقیق معنای پنهان ابیات باشد؛ رویکردی که ظرفیتهای بیانی زبان فارسی را در چارچوب سبک هندی بونه ای چشمگیر گسترش داده است.Defamiliarization, Russian Formalism, Semantic and Syntactic Techniques, Saib Tabrizi’s Poetry, Indian Styleآشنایی‌زدایی, فرمالیسم روسی, تکنیکهای معنایی و نحوی, شعر صائب تبریزی, سبک هندی.https://bahareadab.com/downloadPDF/1984.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1984.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل فرمالیستیِ آشنایی‌زدایی معنایی و نحوی در غزلیات صائب تبریزیhttps://bahareadab.com/en/article/Formalistic Analysis of Semantic and Syntactic Defamiliarization in the Ghazals of Saib Tabrizi

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912020260421Image and Music in the Rubaiyat of Majd al-Din Ibn Ahmadتصویر و موسیقی در رباعیات مجدالدین ابن احمد299319813910.irandoi.2002/bahareadab.2026.19.8139faمجیبالرحمان دهانیدانش‌آموخته دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سراوان، سراوان، ایران.noMojibdehani1372@gmail.comمنصورنیک‌پناهدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سراوان، سراوان، ایران.yes m.nikpanah@saravan.ac.irJournal Article14040921BACKGROUND AND OBJECTIVES: Majd Hamgar is a poet of the 7th century AH who held a high position in the court of the Atabak kings of Persia. He has a poetry collection that includes various poetic forms, including rubaiyat. However, not all of his rubaiyats are included in this collection. A collection of this poet"s rubaiyat, totaling 610 rubaiyats, was written by his grandson among the manuscripts of the divans of four other poets in four parts. This exquisite manuscript has unique features that have attracted the attention of researchers. Majd Hamgar"s rubaiyats are composed on various topics, including love themes, advice, lamentation about the world and fate, satire, and description of the beloved, and are of great literary importance. METHODOLOGY: The present study was conducted using a descriptive-analytical method based on library sources, and its statistical population includes Majd Hamgar"s rubaiyats. FINDINGS: The unique poetic features of Majd define and express his words in the context of the aesthetics of figurative forms, including simile, metaphor, allegory, allusion, and verbal innovation. CONCLUSION: With the aim of identifying the literary aspects of this poet"s quatrains, this article examines the statistical frequency of literary devices in these quatrains, considering the printed and manuscript versions of the quatrains, and the result is that the most important verbal devices in these quatrains are sentence repetition along with language games and creating puns. In terms of expression, metaphor, especially of the type of epithet, and simile have the highest frequency, which indicates the imaginative nature of the poet and his importance in the verbal arrangement of the words. He is an imitator of his predecessors in the field of Qalandari themes and complaints about the times, and his innovations include creating new themes in quatrains such as praise and satire, as well as creativity in creating literary devices.زمینه و هدف:مجد همگر از شاعران قرن هفتم هجری است که در دربار شاهان اتابک فارس مقام والایی داشتهاست. وی دارای دیوان شعری است که مشتمل بر قوالب مختلف شعری از جمله رباعی است. اما در این دیوان همه رباعیهای وی درج نشده است. مجموعه ای از رباعیات این شاعر، بالغ بر 610 رباعی توسط نوۀ او در میان نسخۀ خطی دیوان چهار شاعر دیگر در چهار بخش کتابت شده است. این نسخه نفیس ویژگی‌های منحصر بفردی دارد که مورد توجه پژوهندگان قرار گرفته است. رباعیات مجد همگر در موضوعات مختلف از جمله مضامین عاشقانه، اندرز، گله از دنیا و سرنوشت، هجو و توصیف معشوق سروده شده و از نظر ادبی اهمیت بسیاری دارد. روش: پژوهش حاضر به روش توصیفی-تحلیلی بر پایه منابع کتابخانه ای انجام شده و جامعۀ آماری آن شامل کلیۀ رباعیات مجد همگر می باشد. یافته ها: ویژگی های منحصر بفرد شعری مجد، کلام او را در بستر زیبایی شناسی صورخیال شامل تشبیه، استعاره، مجاز، کنایه و بدیع لفظی تعریف و نمود میدهد. نتیجه گیری: این مقاله با هدف شناخت جنبه های ادبی رباعیات این شاعر، با توجه به نسخه چاپی و نسخه خطی رباعیات، بسامد آماری آرایه های ادبی این رباعیات بررسی شده و نتیجۀ این است که مهمترین آرایه های لفظی این رباعیات تکرار جمله به همراه بازی های زبانی و ایجاد جناس است. از نظر بیانی هم استعاره به ویژهاز نوع مکنیه و همچنین تشبیه بالاترین بسامد را دارد که نشان از خیال انگیزی طبع شاعر و اهمیت دادن وی به آرایش لفظی کلام است. وی در حوزه مضامین قلندری و شکایت از روزگار مقلد پیشینیان است و نوآوری‌های وی شامل خلق مضامین تازه در رباعی مثل مدح و هجو وهمچنین خلاقیت در ایجاد آرایه های ادبی است.Majd Hamgar, quatrains, figurative forms, literary style, music.مجد همگر, رباعیات, صور خیال, سبک ادبی, موسیقی.https://bahareadab.com/downloadPDF/1985.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1985.pdfhttps://bahareadab.com/article/تصویر و موسیقی در رباعیات مجدالدین ابن احمدhttps://bahareadab.com/en/article/Image and Music in the Rubaiyat of Majd al-Din Ibn Ahmad