امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811720260121Analysis of the Short Story “Why Was the Sea Stormy?” Based on Julia Kristeva’s Theory of Abjectionتحلیل داستان «چرا دریا طوفانی شده بود؟» براساس نظریۀ آلوده انگاری کریستوا118798910.irandoi.2002/bahareadab.2026.18.7989faبهنامکیانی شاهوندیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.noB-kianishahvandi@stu.scu.ac.irاسدآبشیرینیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.yes a.abshirini@scu.ac.irعادلسواعدیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.noa-sawaedi@scu.ac.irJournal Article14040529BACKGROUND AND OBJECTIVES: This study analyzes Sadegh Chubak’s short story “Why Was the Sea Stormy?” based on Julia Kristeva’s notion of abjection. Throughout the analysis, abject phenomena such as sexual and moral corruption, death, addiction, disease, and illegitimacy are examined. The focus is also on how the abject constantly invades the subjects’ lives, and how these subjects, in turn, attempt to preserve their boundaries and purify themselves from contamination. METHODOLOGY: This research is a theoretical study conducted through a library-based methodology and employs content analysis as its main approach. The corpus of the study is the short story “Why Was the Sea Stormy?” from Chubak’s short story collection “The Baboon Whose Buffoon Was Dead.” FINDINGS: In “Why Was the Sea Stormy?” there is a frequent presence of abject elements such as death, addiction, disease, and sexual or moral corruption. By examining the characters in this story, their ongoing confrontation with these abject forces and their attempts to escape and cleanse themselves become apparent. CONCLUSION: The findings reveal that the main characters of this naturalistic story strive for subjectivity and inner purification. Kohzad and Zivar, through love, become aware of their own contamination and endeavor to free themselves from it through spiritual cleansing. A prominent instance of this effort is Kohzad’s distancing himself from other drivers and the symbolic act of pouring ablution water over Zivar’s head before marrying her.زمینه و هدف: در این پژوهش، داستان کوتاه «چرا دریا طوفانی شده بود؟» صادق چوبک براساس نظریۀ آلوده انگاری ژولیا کریستوا تحلیل و بررسی میشود و در طی آن مفاهیم آلوده انگاشته ای مانند فساد جنسی و اخلاقی، مرگ، اعتیاد، بیماری و حرام‌زادگی بررسی میشوند. همچنین هجوم همیشگی امور آلوده به سوژه ها و تلاش سوژه ها، برای دوری و رهایی و حفظ حریم خود از این امور بررسی میشود. روشها: پژوهش حاضر، مطالعه ای نظری است که به شیوۀ کتابخانه ای انجام شده است و با روش تحلیل محتوا به انجام رسیده است. محدوده و جامعۀ مورد مطالعه، داستان کوتاه «چرا دریا طوفانی شده بود؟» از مجموعه داستانهای کوتاه «انتری که لوطیش مرده بود» اثر صادق چوبک است. یافته ها: در داستان «چرا دریا طوفانی شده بود؟» کاربرد فراوان امور آلوده انگاشته ای مانند مرگ، اعتیاد، بیماری و فساد جنسی و اخلاقی به چشم میخورد. با بررسی شخصیّتهای این داستان، درگیری آنها با این امور آلوده و تکاپوی آنها برای رهایی و دوری از آلودگی دیده میشود. نتیجه گیری: پس از انجام این پژوهش، مشخّص میشود که شخصیّتهای محوری این داستان ناتورالیستی در جهت نیل به سوژگی و پالایش درونی گام برمیدارند؛ «کهزاد» و «زیور» با تکیه بر عنصر عشق، نسبت به آلودگی خود، آگاهی پیدا کرده اند و در تلاش هستند تا با تطهیر خود، از امور آلوده رهایی یابند. نمونۀ بارز این تلاش، دوری کردن کهزاد از رانندگان دیگر و ریختن آب توبه بر سر زیور و ازدواج با اوست.Naturalism, Abjection, Julia Kristeva, Sadegh Chubakناتورالیسم, آلوده انگاری, ژولیا کریستوا, صادق چوبکhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1927.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1927.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل داستان «چرا دریا طوفانی شده بود؟» براساس نظریۀ آلوده انگاری کریستواhttps://bahareadab.com/en/article/Analysis of the Short Story “Why Was the Sea Stormy?” Based on Julia Kristeva’s Theory of Abjection

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811720260121Representation of the Inner World in Afsaneh Shaban-nejad's Poetryبازنمایی دنیای درون در شعر افسانه شعبان‌نژاد1936800910.irandoi.2002/bahareadab.2026.18.8009faپروینمرتضاییاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، مرکز آموزش عالی اقلید، اقلید، ایران.yesparvin.mortazaie@eghlid.ac.irJournal Article14040523BACKGROUND AND OBJECTIVES: Afsaneh Shaban-nejad, as one of the most prominent poets of children"s literature, has found a distinctive position by utilizing simple and melodious language and imaginative imagery. However, the various dimensions of the child"s "inner world" in his poetry have been less studied in a coherent and systematic manner, and this gap forms the main problem and necessity of the present study. The aim of this research is to explore how the various aspects of the child"s inner world are visualized and represented in Shaban-nejad"s poems; a world that is intertwined with childhood imagination and dreams on the one hand, and with emotional layers such as love, empathy, fear, and loneliness on the other. METHODOLOGY: This research was conducted using a descriptive-analytical method and based on a library study and qualitative analysis of the text. FINDINGS: The findings of the study show that Shabannejad"s fairy tale considers the child as an independent being with a rich mental and psychological world and creates a special poetic language for this world. By utilizing elements of folklore and local culture, internal and external music of the word, imaginative and yet familiar imagery, as well as symbolic characterizations of people, animals, and objects, he creates a space in which imagination, emotion, and spirituality are represented in an intertwined manner. CONCLUSION: The results of the study indicate that children"s poetry in Shabannejad"s fairy tale is not simply a tool for direct education or fleeting entertainment, but also an effective platform for cultivating imagination, deepening emotional experiences, and strengthening the child"s spiritual and cultural identity. The representation of the inner world in these poems, with its subtle connection between imagination and reality, language and music, and the child"s individuality and collective culture, provides a valuable model for analyzing children"s literature as well as for the educational and cultural use of poetry in the educational system and cultural planning.زمینه و هدف: افسانه شعبان‌نژاد به عنوان یکی از شاخصترین شاعران ادبیات کودک، با بهره گیری از زبان ساده و آهنگین و تصویرسازیهای تخیلی، جایگاهی متمایز یافته است. با این حال، ابعاد مختلف «دنیای درونی» کودک در شعر او به صورت منسجم و نظام‌مند کمتر مطالعه شده و همین خلأ، مسئله و ضرورت اصلی پژوهش حاضر را شکل میدهد. هدف این پژوهش، واکاوی چگونگی تجسم و بازنمایی وجوه مختلف دنیای درون کودک در شعرهای شعبان‌نژاد است؛ دنیایی که از یک‌سو با تخیل و رؤیاهای کودکانه درهم‌تنیده است، از سوی دیگر با لایه های عاطفی چون مهر، همدلی، ترس و تنهایی پیوند میخورد. روش‌ها: این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و بر پایه مطالعه کتابخانه ای و تحلیل کیفی متن انجام شده است. یافته ها: یافته های پژوهش نشان میدهد که افسانه شعبان‌نژاد کودک را به عنوان موجودی مستقل با جهان ذهنی و روانی غنی در نظر میگیرد و برای این جهان، زبان شاعرانه ای ویژه خلق میکند. او با بهره گیری از عناصر فولکلور و فرهنگ بومی، موسیقی درونی و بیرونی کلام، تصویرسازیهای تخیلی و در عین حال آشنا، و نیز شخصیت‌پردازیهای نمادینِ اشخاص، حیوانات و اشیاء، فضایی می‌آفریند که در آن تخیل، عاطفه و معنویت به صورت درهم‌تنیده بازنمایی میشوند. نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاکی از آن است که شعر کودک در آثار افسانه شعبان‌نژاد نه صرفاً ابزاری برای آموزش مستقیم یا سرگرمی گذرا، بلکه بستری کارآمد برای پرورش تخیل، تعمیق تجربه های عاطفی و تقویت هویت معنوی و فرهنگی کودک است. بازنمایی دنیای درون در این اشعار، با پیوند ظریف میان تخیل و واقعیت، زبان و موسیقی، و فردیت کودک و فرهنگ جمعی، الگویی قابل اعتنا برای تحلیل ادبیات کودک و نیز برای بهره گیری تربیتی و فرهنگی از شعر در نظام آموزشی و برنامه ریزی فرهنگی فراهم می‌آورد.Shabannejad, children's poetry, representation, inner world, imagination, emotion.شعبان‌نژاد, شعر کودک, بازنمایی, دنیای درون, تخیل, عاطفه.https://bahareadab.com/downloadPDF/1928.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1928.pdfhttps://bahareadab.com/article/بازنمایی دنیای درون در شعر افسانه شعبان‌نژادhttps://bahareadab.com/en/article/Representation of the Inner World in Afsaneh Shaban-nejad's Poetry

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811720260121A Historical, Literary, and Rhetorical Study of the Metaphor “The Claw of Death” in Persian Rhetorical Works and Poetryبررسی تاریخی، ادبی و بلاغی استعارۀ «چنگال مرگ» در آثار بلاغی و شعر فارسی3757801710.irandoi.2002/bahareadab.2026.18.8017faفاطمه زهراتوانچهدانشجوی گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.nof.tavanche@yahoo.comسیدجوادمرتضاییاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.yes gmortezaie@um.ac.irمرضیهآباددانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.nomabad@um.ac.irJournal Article14040522BACKGROUND AND OBJECTIVES: The image of death as a clawed creature in the verse “When the talons of fate sink in, no charm can avail” by the Arab poet Hudhali has long served as a canonical reference in the teaching of metaphor within Arabic and Persian rhetoric. Depicting death as a fierce and inescapable predator, this image has appeared in various forms and interpretations across Persian poetry since its earliest stages. Over time, it was transmitted from the domain of Arabic rhetoric into Persian rhetorical tradition. The main objective of this study is to investigate the process of this transmission and to analyze its pedagogical and literary significance in the works of rhetoricians and poets. METHODOLOGY: This study employs a library-based, descriptive–analytical approach. The research corpus comprises twenty-five sources from Persian rhetorical treatises, along with selected examples of classical and contemporary poetry by prominent poets. The data were collected and analyzed with a focus on the historical development, rhetorical function, and semantic dimensions of the phrase “the claw of death.” FINDINGS: The cited verse has appeared in Arabic rhetorical Works by Iranian scholars since the fifth century AH. It later entered Persian rhetorical discourse, where it served to illustrate different types of metaphor, clarify distinctions among them, and critique rhetorical theories. The verse is cited in various forms—an individual phrase, a single hemistich, two consecutive lines, analogous sentences, or Persian equivalents—with the complete citation being the most frequent. Historically, from the Qajar period onward, it has been used to explain the metaphor of imaginative personification and the rhetorical device of personification, forming a basis for analyses by classical rhetoricians. In Persian poetry, the metaphor has undergone a semantic evolution—from portraying human helplessness before death to symbolizing a mystical liberation and, later, expressing romantic melancholy in modern verse. CONCLUSION: The expression “the claw of death” constitutes one of the most enduring descriptive images in the analysis of the imaginary implied metaphor (istiʿāra makniyya takhyīliyya), metaphorical genitive, and the rhetorical device of personification within Persian rhetorical discourse. In Persian poetry, its meaning has evolved from expressing the inevitability of death to embodying mystical transcendence and, later, romantic melancholy.زمینه و هدف: تصویر مرگ به مثابه موجودی چنگال‌دار در بیت «وإِذَا المَنِیَّهُ أَنْشَبَتْ أَظفارَها / أَلْفَیْتَ کلَّ تَمِیمهٍ لا تَنْفَعُ» از شاعر عرب «هُذَلی» جایگاهی مرجع در آموزش استعاره در بلاغت عربی و فارسی یافته است. این تصویر، که مرگ را موجودی درنده نشان میدهد، از آغاز در گونه های مختلف شعر فارسی با تعبیرهای گوناگون به کار رفته و در گذر زمان، از حوزۀ بلاغت عربی به بلاغت فارسی راه یافته است. بررسی چگونگی انتقال این تصویر و نقش آموزشی و ادبی آن در آثار بلاغیان و شاعران، هدف اصلی این پژوهش است. روش تحقیق: پژوهش حاضر به شیوۀ کتابخانه ای و با روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی انجام شده است. جامعۀ آماری شامل ۲۵ منبع از آثار بلاغی علم بیان فارسی و نمونه هایی از شعر کلاسیک و معاصر شاعران برجسته است. داده ها با تمرکز بر سیر تاریخی، بلاغی و معنایی عبارت «چنگال مرگ» گردآوری و تحلیل شده اند. یافته ها: بیت مورد نظر از قرن پنجم هجری در آثار بلاغی عربی حضور یافته، سپس در بلاغت فارسی با هدف تبیین انواع استعاره، تمایز میان استعاره ها و نقد دیدگاههای بلاغیان مطرح شده است. جایگاه بیت در آثار به صورت عبارت، مصراع، دو بیت پیاپی، جمله های مشابه و معادلهای فارسی دیده میشود که بیشترین بسامد به کاربرد کامل بیت اختصاص دارد. در سیر تاریخی از دوره قاجار تا امروز، این بیت برای توضیح استعارۀ مکنیۀ تخییلیّه و آرایۀ تشخیص به کار رفته و مبنای تحلیل آراء بلاغیان کلاسیک بوده است. در شعر فارسی نیز این استعاره از تصویر ناتوانی انسان در برابر مرگ تا معنای رهاییبخش در عرفان و جلوۀ اندوه رمانتیک در شعر معاصر تحول یافته است. نتیجه گیری: تعبیر «چنگال مرگ» از مهمترین عناصر توصیفی پایدار در تحلیل استعارۀ مکنیۀ تخییلیّه، اضافۀ استعاری و آرایۀ تشخیص در آثار بیان است و در شعر فارسی از مضمون حتمی بودن مرگ تا نگرش عرفانی و رمانتیک دگرگون شده است.metaphor, the claw of death, Hudhali, Rhetorical Works, Persian poetry.استعاره, چنگال مرگ, هُذَلی, آثار بلاغی, شعر فارسی.https://bahareadab.com/downloadPDF/1929.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1929.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی تاریخی، ادبی و بلاغی استعارۀ «چنگال مرگ» در آثار بلاغی و شعر فارسیhttps://bahareadab.com/en/article/A Historical, Literary, and Rhetorical Study of the Metaphor “The Claw of Death” in Persian Rhetorical Works and Poetry

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811720260121Discourse Analysis of Mohammad Taqi Bahar’s Poems Based on the New Historicism Approach (With emphasis on the dynamics of "text" and "historical context")واکاوی کنشگری گفتمانی سروده های محمّد تقی بهار بر پایه رویکرد تاریخگرایی نوین (با تأکید بر پویایی «متن» و «بافت تاریخی»)5978802410.irandoi.2002/bahareadab.2026.18.8024faاحسانحضرتیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.noEhsan.hazrati@gmail.comعباسمحمدیاندانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.yes mohammadian2010@hsu.ac.irمهیارعلوی مقدمدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.nom.alavi.m2000@hsu.ac.irحسندلبریدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.no h.delbari2010@hsu.ac.irJournal Article14040606BACKGROUND AND OBJECTIVES: The scholarly examination of Mohammad-Taqi Bahar"s poetic legacy has often oscillated between purely textual and purely historical approaches. This study moves beyond this dichotomy by analyzing the mechanisms of discursive agency in Bahar"s poetry, focusing on its dynamic interaction with the historical context of Iran"s Constitutional Era, through the theoretical lens of New Historicism. METHODOLOGY: Employing a descriptive-analytical method grounded in the principles of New Historicism, this research collected its data through library research and content analysis of Bahar"s Divan (collection of poems). The data were analyzed based on three key components: tracing discursive exchanges, dissecting intra-textual confrontations, and reviving marginalized narratives. FINDINGS: The findings reveal that Bahar"s poems, through their conscious representation of marginalized narratives, are not merely passive instruments of dominant discourses. Instead, by creating alternative discourses, strengthening a sense of social agency, and fostering spaces for civil resistance, they play an active and progressive role in the formation of political socialization during a critical historical juncture. CONCLUSION: Bahar"s poetry functions as an active form of "cultural energy." It is simultaneously a reflection of the complex conditions of the Constitutional Era and an influential factor in shaping the historical consciousness and social discourses of that period. This study provides an analytical model for examining other literary-historical texts within the framework of New Historicism.زمینه و هدف: بررسی کارنامه شعری محمدتقی بهار همواره بین دو رویکرد متنی محض و تاریخی محض در نوسان بوده است. این پژوهش با هدف واکاوی سازوکارهای کنشگری گفتمانی سروده های بهار در تعامل پویا با بافت تاریخی عصر مشروطه و بر پایۀ رویکرد تاریخگرایی نوین انجام شد. روش‌ها: این تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی و با اتکا بر مبانی تاریخگرایی نوین انجام شده است. داده ها از طریق مطالعۀ کتابخانه ای و تحلیل محتوای دیوان اشعار بهار گردآوری و بر اساس مؤلفه های سه گانۀ ردیابی تبادل گفتمانی، کالبدشکافی تقابل درون‌متنی و احیای روایتهای مغفول تحلیل شدند. یافته ها: یافته ها نشان میدهد سروده های بهار با بازنمایی آگاهانۀ روایتهای مغفول، نه تنها ابزار بی‌ارادۀ گفتمانهای حاکم نیست، بلکه از طریق خلق گفتمانهای بدیل، تقویت حس عاملیت اجتماعی و فضاسازی برای مقاومت مدنی، نقشی پیشبرنده در تکوین جامعه پذیری سیاسی ایفا میکند. نتیجه گیری: شعر بهار به مثابۀ «انرژی فرهنگی» فعال، هم بازتاب شرایط پیچیدۀ عصر مشروطه است و هم عاملی اثرگذار در شکل‌دهی به آگاهی تاریخی و گفتمانهای اجتماعی آن دوره بود. این پژوهش الگویی برای مطالعۀ متون ادبی-تاریخی دیگر در چهارچوب تاریخگرایی نوین ارائه میکند.Discursive agency, New Historicism, Mohammad Taqi Bahar, Constitutional Era, cultural energy.کنشگری گفتمانی, تاریخگرایی نوین, محمّدتقی بهار, پویایی متن, گفتمان قدرت.https://bahareadab.com/downloadPDF/1930.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1930.pdfhttps://bahareadab.com/article/واکاوی کنشگری گفتمانی سروده های محمّد تقی بهار بر پایه رویکرد تاریخگرایی نوین (با تأکید بر پویایی «متن» و «بافت تاریخی»)https://bahareadab.com/en/article/Discourse Analysis of Mohammad Taqi Bahar’s Poems Based on the New Historicism Approach (With emphasis on the dynamics of "text" and "historical context")

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811720260121Study and Analysis of Metaphorical and Simile Images in the Poetry of Iranian Resistance Poets Focusing on the Theme of Palestineبررسی و تحلیل تصاویر استعاری و تشبیهی در شعر شاعران ادبیّات مقاومت ایران با تکیه بر موضوع فلسطین7997802510.irandoi.2002/bahareadab.2026.18.8025faکیخسروذوالفقاریگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.no keykhosrozolfaghari@gmail.comزهرهنورایی‌نیاگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.yes z.noorae@iau.ac.irهانیهصدری مجدگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.nohaniehsadrimajd@iau.irJournal Article14040524BACKGROUND AND OBJECTIVES: Contemporary Iranian resistance literature is one of the most prominent manifestations of empathy with oppressed nations, especially the Palestinian people. In the meantime, contemporary poets, using imagery and rhetorical language, have tried to represent the suffering and resistance of the oppressed Palestinian nation in the form of novel metaphors and similes. The aim of the present study is to analyze and compare imagery in the poetry of two contemporary Iranian poets about Palestine, focusing on the frequency and function of the two rhetorical elements of metaphor and simile. METHODOLOGY: The present study will be conducted using a descriptive-analytical method based on rhetoric and aesthetics of metaphor and simile in a selection of poems by ten contemporary Iranian poets, focusing on the theme of Palestine. The data have been extracted and classified based on qualitative and quantitative content analysis of imagery. FINDINGS: The studies showed that the frequency of using metaphor in the poetry of most of the mentioned poets is higher. This issue is important from the ideological and symbolic perspective of poets on the subject of Palestine; where Palestine is not known as a geographical region but as a metaphor of an oppressed nation, faith, resistance, resurrection, and uprising against oppression and aggression. CONCLUSION: The results of the study show that the image of Palestine in contemporary Iranian poetry has gone beyond the level of description and has become a symbolic and rhetorical expression of faith and resistance. Metaphor has received more attention than simile and has assumed an epistemological and ideological function in these poems. In the poems of Ali Moallem Damghani and Tahereh Saffarzadeh, metaphor has received more attention than other poets.زمینه و هدف: ادبیّات پایداری معاصر ایران یکی از بارزترین جلوه های همدلی با ملّتهای ستمدیده بویژه مردم فلسطین است. در این میان شاعران معاصر با بهره گیری از صور خیال و زبان بلاغی، کوشیده اند رنج و مقاومت ملّت مظلوم فلسطین را در قالب استعاره ها و تشبیه های بدیع بازنمایی کنند. هدف پژوهش حاضر واکاوی و مقایسه تصویرپردازی در شعر دو شاعر معاصر ایرانی درباره فلسطین با تمرکز بر بسامد و کارکرد دو عنصر بلاغی استعاره و تشبیه است. روش پژوهش: پژوهش حاضر به روش توصیفی ـ تحلیلی بر مبنای بلاغت و زیبایی‌شناسی استعاره و تشبیه در گزیده ای از شعر ده شاعر معاصر ایران و با محوریّت موضوع فلسطین انجام خواهد شد. داده ها با تکیه بر تحلیل محتوای کیفی و کمی صور خیال استخراج و طبقه بندی شده اند. یافته ها: بررسیها نشان داد که بسامد استفاده از استعاره در شعر اغلب شاعران یاد شده، بیشتر است. این مسأله از نگاه ایدئولوژیک و نمادین شاعران بموضوع فلسطین حائز اهمّیّت است؛ جاییکه فلسطین نه بعنوان یک اقلیم جغرافیایی بلکه استعاره ای از ملّت مظلوم، ایمان، مقاومت و رستاخیز و قیام علیه ظلم و تعدی شناخته میشود. نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان میدهد که تصویر فلسطین در شعر معاصر ایران از سطح توصیف فراتر رفته و به بیانی نمادین و بلاغی از ایمان و مقاومت بدل شده است. استعاره بیشتر از تشبیه مورد توجّه قرار گرفته و در این اشعار ساز ‌و‌کاری معرفتی و ایدئولوژیک بخود گرفته است . در اشعار علی معلّم دامغانی و طاهره صفارزاده استعاره بیشتر از سایر شاعران مورد توجّه قرار گرفته است.Palestine. Contemporary poetry. Image. Literature of resistaفلسطین. شعر معاصر. تصویر. ادبیّات مقاومت. تشبیه و استعاره.https://bahareadab.com/downloadPDF/1931.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1931.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی و تحلیل تصاویر استعاری و تشبیهی در شعر شاعران ادبیّات مقاومت ایران با تکیه بر موضوع فلسطینhttps://bahareadab.com/en/article/Study and Analysis of Metaphorical and Simile Images in the Poetry of Iranian Resistance Poets Focusing on the Theme of Palestine

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811720260121A Comparative Analysis of Impoliteness Strategies in Fīh Mā Fīh and Maqālāt-e Shams Based on Culpeper’s Impoliteness Theoryتحلیل تطبیقی شگردهای بی‌ادبی در فیه ما فیه و مقالات شمس بر اساس نظریه بی‌ادبی کالپِپر99114802610.irandoi.2002/bahareadab.2026.18.8026faالهامباوقار زعیمیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران.yes Elhambavaghar967@gmail.com مرتضیرشیدی آشجردیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران.no Mortezarashidi@iau.ac.irJournal Article14040531BACKGROUND AND OBJECTIVES: Despite its profoundly spiritual and ethical nature, Persian mystical literature contains layers of language in which various forms of impoliteness appear—phenomena that may initially seem incompatible with the spiritual atmosphere of these texts. Fīh mā fīh by Molana Jalal al-Din Rumi and Maqālāt of Shams Tabrizi are prominent examples where sharp, sarcastic, or deliberately silent forms of language are employed as strategies for guiding the audience. The present study aims to investigate and analyze these linguistic techniques within the framework of Culpeper’s impoliteness theory, which classifies impoliteness into five major types: bald impoliteness, positive impoliteness, negative impoliteness, sarcasm, and withholding politeness. METHODOLOGY: This research is conducted through a descriptive–analytical approach based on the two works Fīh mā fīhand Maqālāt-e Shams. The utterances of Rumi and Shams Tabrizi in these works have been examined and compared in terms of the types of impoliteness used, the sender and receiver of the message, and the rhetorical strategies employed. FINDINGS: The analysis of Maqālāt-e Shams and Fīh mā fīhindicates that, although various types of impoliteness appear in both texts for educational and philosophical purposes, their distribution differs significantly. A total of 94 instances of impoliteness were identified in Maqālāt-e Shams, consisting of 17 cases of bald impoliteness, 20 of positive impoliteness, 46 of negative impoliteness, 9 cases of sarcasm, and 2 instances of withholding politeness. In Fīhi mā fīhi, 32 instances were observed, including 13 cases of bald impoliteness, 25 of negative impoliteness, 4 of sarcasm, and 1 instance of withholding politeness. CONCLUSION: The findings demonstrate that in Maqālāt-e Shams, both the frequency and intensity of impoliteness across all categories exceed those in Fīhi mā fīhi. Shams employs a bold, critical, and uncompromising tone aimed at provoking a spiritual awakening in the audience. Rumi also uses impoliteness strategies, yet his tone is generally milder and more instructive. Negative impoliteness is the most common type in both texts, whereas withholding politeness—which may signify mystical etiquette or implicit rejection—occurs least frequently. Overall, the study suggests that impoliteness in mystical texts is not merely a linguistic behavior but functions as a tool for spiritual and pedagogical influence, constituting an effective communicative and didactic strategy within Persian mystical discourse.زمینه و هدف: ادبیات عرفانی فارسی، علی‌رغم ماهیت معنوی و اخلاق‌گرایانه خود، در لایه های زبانیش حاوی بی‌ادبیهایی است که در نگاه نخست با فضای روحانی این متون ناسازگار است. فیه ما فیه اثر مولانا و مقالات شمس تبریزی، نمونه هایی بارز از کاربرد زبان گزنده، طعنه آمیز یا سکوت معنادار در جهت هدایت مخاطب هستند. هدف این پژوهش، بررسی و تحلیل این شگردهای زبانی در چارچوب نظریۀ بی‌ادبی کالپپر است که بی‌ادبی را در پنج نوع عمدۀ بی‌ادبی آشکار، بی‌ادبی مثبت، بی‌ادبی منفی، طعنه، و خودداری از ادب دسته بندی میکند. روش مطالعه: پژوهش حاضر به شیوه توصیفی–تحلیلی و بر پایۀ دو اثر فیه مافیه و مقالات شمس صورت گرفته است. در این تحلیل سخنان مولوی و شمس تبریزی در دو اثر فیه مافیه و مقالات شمس از منظر نوع بی‌ادبی، پیام‌رسان، پیام‌گیر و استراتژی بیانی تحلیل و مقایسه شده است. یافته ها: بررسی مقالات شمس و فیه مافیه نشان میدهد که کاربرد انواع بی‌ادبی در هر دو اثر با اهداف تربیتی و فلسفی مشاهده میشود، به طوری که 94 مورد بی‌ادبی در مقالات شمس شامل: 17 مورد بی‌ادبی آشکار، 20 مورد بی‌ادبی مثبت، 46 مورد بی‌ادبی منفی، 9 مورد طعنه،2 مورد خودداری از ادب و 32 مورد بی‌ادبی در فیه مافیه شامل: 13 مورد بی‌ادبی آشکار ، 25 مورد بی ادبی منفی، 4 مورد طعنه و یک مورد خودداری از ادب است. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان میدهد که در مقالات شمس بسامد و شدت بی‌ادبیها در تمام انواع آن نسبت به فیه ما فیه بیشتر است. شمس با زبانی تند و نقادانه، بی‌پروایی‌ در گفتار دارد که هدف آن بیدارسازی روحی مخاطب است. مولانا نیز از این شگردهای بی‌ادبی بهره برده است، اما لحن او در مجموع آرامتر و آموزشیتر است. بی‌ادبی منفی شایعترین نوع بی‌ادبی در هر دو متن است و سکوت (خودداری از ادب) که گاهی نشانۀ ادب عارفانه و گاهی رد ضمنی است، کمترین بسامد را در میان انواع بی‌ادبی در این دو اثر دارد. در مجموع میتوان گفت که بی‌ادبی در متون عرفانی تنها رفتاری زبانی نیست، بلکه ابزاری برای تأثیرگذاری معنوی و تربیتی است و میتوان آن را یکی از شگردهای ارتباطی و تربیتی مؤثر در گفتمان عرفانی فارسی تلقی کرد.Culpeper, Discourse Analysis, Fīhi Mā Fīh, Impoliteness Theory, Maqālāt-e Shams , politeness and impolitness.نظریه بی‌ادبی, کالپپر, فیه مافیه, مقالات شمس, تحلیل گفتمان, ادب و بی ادبی.https://bahareadab.com/downloadPDF/1932.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1932.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل تطبیقی شگردهای بی‌ادبی در فیه ما فیه و مقالات شمس بر اساس نظریه بی‌ادبی کالپِپرhttps://bahareadab.com/en/article/A Comparative Analysis of Impoliteness Strategies in Fīh Mā Fīh and Maqālāt-e Shams Based on Culpeper’s Impoliteness Theory

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811720260121A Comparative Study of Conceptual Metaphors in the Poems of Mohammad Ali Bahmani and Nader Naderpour With an Ontological Approachبررسی تطبیقی استعاره های مفهومی در سروده های محمدعلی بهمنی و نادر نادرپور با رویکرد هستی‌شناسی115133802710.irandoi.2002/bahareadab.2026.18.8027faرقیهکریمیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.nor.karimi7310@iau.irعلیعین علیلوگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.yes a-alilo@riau.ac.irسپیدهسپهریگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.noSepehri2363@iau.ac.irJournal Article14040527BACKGROUND AND OBJECTIVES: The language of poetry is an arena for the connection of thought and emotion, and metaphor, in this regard, plays a fundamental role in the representation of human experience. In the modern approach of cognitive linguistics, especially based on the theory of “conceptual metaphor” by Lakoff and Johnson (1980), metaphor is not considered an expressive ornament but a tool for understanding and explaining abstract concepts through concrete concepts. The present study, with an ontological approach, examines conceptual metaphors in the poems of Mohammad Ali Bahmani and Nader Naderpour and tries to show how each of these two poets has recreated their understanding of love, death, time, and existence through metaphor. METHODOLOGY: This research was conducted in a descriptive-analytical manner based on a library study and analysis of poetry samples. In data analysis, metaphors were classified based on the cognitive model of Lakoff and Johnson and examined from the perspective of ontological functions. FINDINGS: The findings show that both poets use a coherent metaphorical system to explain the fundamental concepts of life; however, their type of attitude and lived experience have caused a distinction in the function of metaphors. In Naderpour"s poetry, metaphors are a reflection of a philosophical, time-oriented thought that reflects the lack of meaning, while in Bahmani"s poetry, metaphors are a manifestation of an emotional, romantic, and meaning-making view of existence. CONCLUSION: The fundamental difference in the worldview of these two poets has created two distinct types of ontological metaphors: Naderpour uses metaphor to explain the “lack of meaning in the world and contemporary man,” while Bahmani sees metaphor as a tool for “creating meaning from the heart of love and life.” As a result, a comparative study of conceptual metaphors in their poetry can reflect two opposing but complementary attitudes towards existence and man.زمینه و هدف: زبان شعر عرصه ای برای پیوند اندیشه و احساس است و استعاره، در این میان، نقشی بنیادی در بازنمایی تجربۀ انسانی ایفا میکند. در رویکرد نوین زبانشناسی شناختی، بویژه بر اساس نظریۀ «استعارۀ مفهومی» لیکاف و جانسون (۱۹۸۰)، استعاره نه زینتی بیانی بلکه ابزاری برای فهم و تبیین مفاهیم انتزاعی از طریق مفاهیم عینی تلقی میشود. پژوهش حاضر با رویکردی هستی‌شناختی، به بررسی استعاره های مفهومی در سروده های محمدعلی بهمنی و نادر نادرپور پرداخته و میکوشد نشان دهد هر یک از این دو شاعر چگونه از طریق استعاره، درک خود از عشق، مرگ، زمان و هستی را بازآفرینی کرده اند. روش‌ها: این پژوهش به شیوۀ توصیفی - تحلیلی و بر پایه ی مطالعۀ کتابخانه ای و تحلیل نمونه های شعری انجام گرفته است. در تحلیل داده ها، استعاره ها بر اساس الگوی شناختی لیکاف و جانسون طبقه بندی و از منظر کارکردهای هستی‌شناختی بررسی شده اند. یافته ها: یافته ها نشان میدهد که هر دو شاعر از نظام استعاری منسجمی برای تبیین مفاهیم بنیادین زندگی بهره میبرند؛ اما نوع نگرش و تجربۀ زیستۀ آنها موجب تمایز در کارکرد استعاره ها شده است. در شعر نادرپور، استعاره ها بازتابی از اندیشه ای فلسفی، زمان‌محور و متأمل در فقدان معنا هستند، در حالی که در شعر بهمنی، استعاره ها جلوه گاه نگاهی عاطفی، عاشقانه و معنا‌ساز نسبت به هستی‌اند. نتایج: تفاوت بنیادین در جهانبینی این دو شاعر، دو گونۀ متمایز از استعاره های هستی‌شناختی را پدید آورده است: نادرپور از استعاره برای تبیین «فقدان معنا در جهان و انسان معاصر» بهره میگیرد، حال آنکه بهمنی استعاره را ابزار «آفرینش معنا از دل عشق و زندگی» میداند. در نتیجه، مطالعۀ تطبیقی استعاره های مفهومی در شعر آنان میتواند بازتابگر دو نگرش متقابل اما مکمل به هستی و انسان باشد.Conceptual metaphor, ontology, Mohammad-Ali Bahmani, Nader Naderpour.استعارۀ مفهومی, هستی‌شناسی, محمدعلی بهمنی, نادر نادرپور.https://bahareadab.com/downloadPDF/1933.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1933.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی تطبیقی استعاره های مفهومی در سروده های محمدعلی بهمنی و نادر نادرپور با رویکرد هستی‌شناسیhttps://bahareadab.com/en/article/A Comparative Study of Conceptual Metaphors in the Poems of Mohammad Ali Bahmani and Nader Naderpour With an Ontological Approach

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811720260121Stylistics of Lati Poetry in the Contemporary Period (1300-1357 AH)سبک‌شناسی شعر لاتی در دوره معاصر (1300-1357)135157802810.irandoi.2002/bahareadab.2026.18.8028faسعیدبیات شهبازیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.noemail:1829340751@iau.ac.irمحسنایزدیارگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.yesm-izadyar@iau.ac.irعلیاسکندریگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.noAli.Eskandari@iau.ac.irفاطمهقهرمانیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.noghahremani712@iau.ac.irJournal Article14040601BACKGROUND AND OBJECTIVES: Lati poetry, as a significant yet neglected subgenre of folk literature in the contemporary period (1300-1357 AH), reflects the voice and worldview of the urban subaltern and marginalized classes. This literary movement is considered a living document of the cultural and social tensions of its time. The primary objective of this research is a comprehensive stylistic analysis of Lati poetry across three levels—linguistic, literary, and ideological—to reveal its embedded social functions, value system, and mechanisms of cultural resistance. METHODOLOGY: This study employs a descriptive-analytical approach based on the theoretical framework of stylistics. The research corpus comprises a collection of prominent examples of Lati poetry, with a special focus on poems gathered from the “Dictionary of Lati Vocabulary, Idioms, and Proverbs,” as well as popular kuchabazari (street market) songs and films of the era. In this process, the salient features at each of the three levels (linguistic, literary, and ideological) were identified, categorized, and analyzed. FINDINGS: The findings indicate that the stylistic layers of this poetry function in an organic relationship with one another. At the linguistic level, the deviation from standard language and the extensive use of argot, street slang, and colloquial syntax constitute a conscious act of identity formation and demarcation from the official culture. This language creates a world with dichotomous moral structures (e.g., mard/namard [manly/unmanly], rafiq/narafiq [friend/false friend]). At the literary level, figures of speech and rhetorical devices serve an instrumental and communicative function; sensory similes, concrete metaphors (such as the world as a deceitful bride), and the frequent use of irony render abstract concepts like injustice, betrayal, and poverty tangible and comprehensible for the common audience. These two levels form the foundation for the ideological level, which consists of a complex worldview: fatalism and lamentation against “fate” (falak), class consciousness in its explicit critique of economic disparity and the corruption of power, and a reliance on the ethos of Futuwwah (chivalry) as an alternative value system. CONCLUSION: Lati poetry is a style of resistance that, through its stylistic features, becomes a tool for collective identity formation and indirect social critique. These poems not only possess literary value but are also considered a significant sociological document for understanding the voice of a segment of Iranian society during one of its critical historical periods.هدف: شعر لاتی بعنوان یکی از زیرشاخه های مهم اما مغفول‌مانده ادبیات عامیانه در دوره معاصر (۱۳۰۰-۱۳۵۷)، بازتاب‌دهنده صدا و جهان‌بینی طبقات فرودست و حاشیه نشین شهری است. این جریان ادبی، سندی زنده از تنشها و فرهنگی دوران خود محسوب میشود. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل سبک‌شناسانه جامع شعر لاتی در سه سطح زبانی، ادبی و فکری است تا کارکردهای اجتماعی، نظام ارزشی و مکانیسمها مقاومت فرهنگی نهفته در آن را آشکار سازد. روش: این تحقیق با رویکردی توصیفی-تحلیلی و بر مبنای چارچوب نظری سبک‌شناسی انجام شده است. پیکره پژوهش شامل مجموعه ای از نمونه های شاخص شعر لاتی، با تمرکز ویژه بر اشعار گردآوری‌شده از فرهنگ لغات و اصطلاحات و امثال لاتی» و همچنین ترانه های پرمخاطب کوچه بازاری و فیلمها آن دوره است. در این فرآیند، ابتدا ویژگیها برجسته در هر یک از سطوح سه گانه (زبانی، ادبی و فکری) شناسایی و طبقه بندی و تحلیل شده است. یافته ها: یافته ها نشان میدهد که لایه های سبکی این شعر در پیوندی ارگانیک با یکدیگر عمل میکنند. در سطح زبانی، هنجارگریزی از زبان معیار و بهره گیری گسترده از واژگان آرگو، اصطلاحات کوچه بازاری و نحو گفتاری، یک کنش آگاهانه برای هویت‌سازی و مرزبندی با فرهنگ رسمی است. این زبان، جهانی با ساختارهای اخلاقی دوقطبی (مرد/نامرد، رفیق/نارفیق) خلق میکند. در سطح ادبی، صور خیال و صنایع بدیع کارکردی ابزاری و ارتباطی دارند؛ تشبیه های حسی، استعاره های عینی (مانند دنیا به مثابه عروس فریبکار) و کنایه های پربسامد، مفاهیم انتزاعی چون بی‌عدالتی، خیانت و فقر را برای مخاطب عام ملموس و قابل‌فهم میسازند. این دو سطح، زیربنای سطح فکری را تشکیل میدهند که متشکل از یک جهان‌بینی پیچیده است: تقدیرگرایی و شکایت از «فلک»، آگاهی طبقاتی در نقد صریح شکاف اقتصادی و فساد قدرت، و اتکا به مرام فتوت و جوانمردی بعنوان یک نظام ارزشی جایگزین. نتیجه گیری: شعر لاتی یک سبک مقاومت است که از طریق ویژگیها سبکی خود، به ابزاری برای هویت‌سازی گروهی و نقد غیرمستقیم اجتماعی تبدیل میشود. این اشعار نه تنها دارای ارزش ادبی هستند، بلکه سندی جامعه شناختی برای درک صدای بخشی از جامعه ایران در یکی از دوره های حساس تاریخی آن بشمار میروند.Stylistics, Lati Poetry, Folk Literature, Social Critique, Contemporary Period.سبک‌شناسی, شعر لاتی, ادبیات عامیانه, نقد اجتماعی, دوره معاصر.https://bahareadab.com/downloadPDF/1934.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1934.pdfhttps://bahareadab.com/article/سبک‌شناسی شعر لاتی در دوره معاصر (1300-1357)https://bahareadab.com/en/article/Stylistics of Lati Poetry in the Contemporary Period (1300-1357 AH)

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811720260121The Narrative of Mystical Journey in the Structural Framework of Attar’s Elahinameh (A Proppian Morphological Analysis)روایت سلوک در ساختار داستانی الهی‌نامۀ عطار (تحلیلی بر مبنای نظریۀ ریخت‌شناسی)159187803010.irandoi.2002/bahareadab.2026.18.8030faمحمدمهدیخسرویانعضو هیأت علمی پژوهشی مؤسسه لغتنامه دهخدا دانشگاه تهران، تهران، ایران.yesmmkhosravian@ut.ac.irJournal Article14040603BACKGROUND AND OBJECTIVES: Attar’s Ilāhī-nāmeh is among the most intricate mystical masnavis of Persian literature, where the essential doctrines of Islamic mysticism are expressed through a network of narrative units and symbolic tales. The present study aims to examine the structural and thematic organization of these narratives based on Vladimir Propp’s morphological model, focusing on core narrative elements—character types, motivation, functions, and the configuration of time and space—in order to show how Attar transforms key Sufi concepts such as the movement from appearance to inner truth, the transition from worldly love to divine love, and the path toward fanāʾ fi’Llāh into narrative form. METHODOLOGY: This research employs a qualitative and comparative analysis of the tales in the Ilāhī-nāmeh through the framework of Propp’s Morphology. Fundamental narrative functions were identified in each tale and then compared to uncover recurring patterns and structural variations. Such an approach allows for a systematic examination of the relationships between actions, character transformations, and the symbolic role of time and space within the mystical narrative logic. FINDINGS: The findings reveal that, despite their thematic variety, most tales follow a relatively stable narrative pattern: the seeker or lover confronts internal or external obstacles, abandons self-centered desires, and ascends to a higher plane of spiritual perception. Central oppositions—including appearance versus inner truth, hypocrisy versus sincerity, and worldly power versus divine reality—shape Attar’s mystical worldview. Time and space function symbolically, mirroring the stages of the spiritual journey. CONCLUSION: The study concludes that Attar employs the medium of storytelling to construct a comprehensive paradigm of human spiritual ascent. In this paradigm, narrative becomes a mirror for mystical thought, demonstrating that the ultimate truth of human longing resides within the inner self, attainable only through sincerity, steadfastness, and the transcendence of ego.زمینه و هدف: الهی‌نامۀ عطار نیشابوری یکی از پیچیده ترین متون عرفانی است که در آن آموزه های بنیادین تصوف در قالب شبکه ای از حکایتها و تمثیلها عرضه شده اند. هدف این پژوهش بررسی ساختار روایی و محتوایی این حکایتها بر پایۀ الگوی ریخت‌شناسی ولادیمیر پراپ و تحلیل عناصری چون شخصیت، انگیزه، خویشکاری، زمان و مکان است تا روشن شود عطار چگونه مفاهیم کلیدی عرفان، از جمله حرکت از ظاهر به باطن، گذر از عشق مجازی به عشق الهی، و سیر فنا فی‌الله ا در قالب روایت بازنمایی می‌کند. روشها: روش تحقیق، تحلیل کیفی ـ تطبیقی حکایتهای الهی‌نامه بر مبنای الگوی پراپ است. ابتدا عناصر بنیادین روایت در هریک از حکایتها استخراج شد؛ سپس الگوهای مشترک میان حکایتها و تفاوتهای ساختاری و محتوایی آنها بررسی گردید. این شیوه اجازه می‌دهد روابط میان کنشهای روایی، مسیر تحول شخصیت‌ها، و کارکرد نمادین زمان و مکان در چارچوبی منسجم تحلیل شود. یافته ها: یافته ها نشان میدهد که بیشتر حکایت‌ها، با وجود تفاوتهای ظاهری، از الگویی روایی نسبتاً ثابت پیروی میکنند: سالک یا عاشق در برابر موانع بیرونی و درونی قرار می‌گیرد، از خود میگذرد و به مرتبه ای والاتر از ادراک میرسد. تقابلهای محوری همچون ظاهربینی/باطن‌گرایی، ریا/اخلاص، و قدرت دنیوی/حقیقت الهی ساختار اندیشۀ عرفانی عطار را سامان میدهد. زمان و مکان نیز کارکردی نمادین یافته و مراحل سلوک روحانی را بازتاب میدهند. نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان میدهد که عطار با بهره گیری از زبان قصه، نوعی طرح کلان از سیر وجودی انسان به سوی حقیقت ترسیم کرده است؛ طرحی که در آن روایت به آیینه ای برای نمایش اندیشۀ عرفانی بدل میشود. الهی‌نامه در نهایت تعلیم میدهد که حقیقت آرزوهای بی‌پایان انسان در باطن او نهفته است و دستیابی به آن جز با صدق، ایستادگی و رهایی از خویشتن ممکن نیست.Attar of Nishapur, Elahinameh, Mysticism and Sufism, Morphology, Mystical Tales.عطار نیشابوری, الهی‌نامه, عرفان و تصوف, ریخت‌شناسی, حکایات عرفانی.https://bahareadab.com/downloadPDF/1935.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1935.pdfhttps://bahareadab.com/article/روایت سلوک در ساختار داستانی الهی‌نامۀ عطار (تحلیلی بر مبنای نظریۀ ریخت‌شناسی)https://bahareadab.com/en/article/The Narrative of Mystical Journey in the Structural Framework of Attar’s Elahinameh (A Proppian Morphological Analysis)

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811720260121Manifestations of Didactic Literature in Salman Savji's Poetry Collectionجلوه های ادب تعلیمی در دیوان اشعار سلمان ساوجی189208803110.irandoi.2002/bahareadab.2026.18.8031faزهرهمهدی‌زادهگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.no0579607101@iau.irعبدالرضامدرس‌زادهگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.yes a.modarres@iaukashan.ac.irفرشتهجعفریگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نراق، دانشگاه آزاد اسلامی، نراق، ایران.nojafari@iau-naragh.ac.irJournal Article14040601BACKGROUND AND OBJECTIVES: Salman Savoji, a prominent poet of the 8th century AH, with a divan full of ghazals, odes, and masnavis, is one of the important figures in the continuation of educational literature in Persian poetry. The aim of the present study is to identify and analyze the manifestations of educational literature in Salman Savoji"s divan and to explain the moral, educational, and social system hidden in his poems in order to clarify how this poet has used the art of poetry in the service of morality, human education, and social reform. METHODOLOGY: This study was conducted with a descriptive-analytical approach and based on the content analysis of Salman Savoji"s divan. Educational themes were extracted, classified, and explained in three main axes: "individual morality," "mystical-spiritual education," and "social and critical thoughts," based on a systematic study of the poems. FINDINGS: The findings show that Salman Savoji"s divan is full of components of educational literature; In the area of ​​personal ethics, virtues such as honesty, loyalty, humility, contentment, and avoidance of hypocrisy are emphasized; in the area of ​​mystical education, concepts such as divine love, immortality, self-knowledge, and self-purification are emphasized; and in the area of ​​social thought, the poet, by criticizing religious hypocrisy, externalism, and injustice, calls the audience to justice, freedom, and human dignity. In his poems, reason and love are in a constructive balance, and poetry is introduced as a medium for self-knowledge, self-purification, and the transcendence of the soul. CONCLUSION: Salman Savoji has been able to establish an internal connection between poetic aesthetics and moral and educational messages, and elevates his poetry from the level of direct advice and slogans to an aesthetic and thought-provoking experience. His poetry is a prominent example of educational literature in which moral, legal, and religious teachings in the form of ghazals, odes, and eulogies guide the audience to self-knowledge, spiritual education, rethinking social relations, and reforming society.زمینه و هدف: سلمان ساوجی، شاعر برجسته قرن هشتم هجری، با دیوانی سرشار از غزل، قصیده و مثنوی، یکی از چهره های مهم در تداوم ادب تعلیمی در شعر فارسی است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل جلوه های ادب تعلیمی در دیوان سلمان ساوجی و تبیین نظام اخلاقی، تربیتی و اجتماعی نهفته در اشعار اوست تا روشن شود این شاعر چگونه هنر شعر را در خدمت اخلاق، تربیت انسانی و اصلاح اجتماعی به کار گرفته است. روش: این پژوهش با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه تحلیل محتوای دیوان سلمان ساوجی انجام شده است. مضامین تعلیمی بر اساس مطالعه نظام‌مند اشعار، در سه محور اصلی «اخلاق فردی»، «تربیت عرفانی- معنوی» و «اندیشه های اجتماعی و انتقادی» استخراج، طبقه بندی و تبیین شده اند. یافته های پژوهش: یافته ها نشان میدهد دیوان سلمان ساوجی سرشار از مؤلفه های ادب تعلیمی است؛ بگونه ای که در محور اخلاق فردی بر فضیلتهایی چون صداقت، وفاداری، تواضع، قناعت و پرهیز از ریا تأکید میشود؛ در بعد تربیت عرفانی، مفاهیمی چون عشق الهی، فنا، خودشناسی و تزکیه نفس محور قرار میگیرد؛ و در حوزه اندیشه اجتماعی، شاعر با نقد ریاکاری دینی، ظاهرگرایی و بی‌عدالتی، مخاطب را به عدالت، آزادگی و کرامت انسانی فرا میخواند. در اشعار او عقل و عشق در تعادلی سازنده قرار دارند و شعر، واسطه ای برای خودشناسی، تزکیه نفس و تعالی روح معرفی میشود. نتایج: سلمان ساوجی توانسته است میان زیبایی‌شناسی شعری و پیامهای اخلاقی و تربیتی پیوندی درونی برقرار کند و شعر خود را از سطح پند مستقیم و شعار، به تجربه ای زیباشناسانه و اندیشه برانگیز ارتقا دهد. دیوان او نمونه ای شاخص از ادب تعلیمی است که در آن، آموزه های اخلاقی، حکمی و دینی در قالب غزلها، قصاید و مدایح، مخاطب را به خودشناسی، تربیت معنوی، بازاندیشی در روابط اجتماعی و اصلاح جامعه رهنمون میسازد.Salman Savoji, educational literature, ethics, education, advice, self-purification.سلمان ساوجی, ادبیات تعلیمی, اخلاق, تربیت, اندرز, تزکیه نفس.https://bahareadab.com/downloadPDF/1936.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1936.pdfhttps://bahareadab.com/article/جلوه های ادب تعلیمی در دیوان اشعار سلمان ساوجیhttps://bahareadab.com/en/article/Manifestations of Didactic Literature in Salman Savji's Poetry Collection

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811720260121Analysis and Study of the Concept of Justice and Anti-Oppression in Poetry from the 6th to the 8th Century AHتحلیل و بررسی مفهوم عدالت و ظلم ستیزی در شعر قرن ششم تا هشتم هجری209231803510.irandoi.2002/bahareadab.2026.18.8035faفاطمهارشادیانگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران.nofatemeh.ershadian@iau.irناهیدعزیزیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران.yesn.azizi@iaub.ac.irفوزیهپارساگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران.nof.parsa@iaub.ac.irJournal Article14040602BACKGROUND AND OBJECTIVES: Literary texts have long been considered one of the most valuable and first-hand sources for analyzing and evaluating the political, social, and cultural conditions of any era and time, which have the ability to represent many social and political developments with a sociological function. Poets, as one of the conscious and thoughtful groups of society, have often been indifferent to the political and social issues of the era in their works, and like a meticulous and insightful historiographer and a just judge, they have both recorded and recorded events and criticized the conditions and circumstances of society. The 6th to the 8th century AH is one of the turbulent periods of Iran, when, following the Mongol invasion and the anomalies that arose after it, many poets have criticized the conditions and circumstances in society and the oppression and oppression in society. The aim of the present study is to analyze and analyze the praise of justice and the anti-oppression in the poetry of the sixth to eighth centuries of the Islamic calendar. METHODOLOGY: The study method in this article is descriptive-analytical, based on library studies and content analysis methods, in which the poems of nine prominent poets from the sixth to eighth centuries of the Islamic calendar will be considered. FINDINGS: The research findings show that the poets under study have made many direct and indirect references to the inefficiency of the ruling classes, the oppression and tyranny of the rulers, the disregard for justice and fairness, corruption, ignorance and inefficiency of the rulers, and various methods of grievance and legal action. CONCLUSION: The present study shows that Persian poetry in the three mentioned centuries has provided one of the most important platforms for legal action, criticism of power, and defense of justice. Among the three centuries studied, the sixth century has paid the most attention to the issue of oppression and injustice in society, and the cry for justice by poets in this century is greater, and Sana"i, Attar, Anvari, Khaqani, Ibn Yamin, Nezami, Sa"di, Hafez, and Ubaid have paid the most attention to the concept of justice and anti-oppression in their poems, respectively.زمینه و هدف: متون ادبی از دیرباز تاکنون بعنوان یکی از جمله ارزنده ترین و دست اولترین منابع بجهت تحلیل و ارزیابی اوضاع سیاسی، اجتماعی و فرهنگی هر عصر و زمانه ای بشمار می‌آیند که با کارکردی جامعه شناسانه توانایی بازنمود بسیاری از تحوّلات اجتماعی و سیاسی را در خود دارند. شاعران بعنوان یکی از گروه های آگاه و اندیشمند جامعه در بسیاری از اوقات در آثار خویش به مسائل سیاسی و اجتماعی عصر و روزگار بی‌تفاوت نبوده اند و بمانند تاریخ نگاری ریزبین و وقاد و قاضی عادل هم به ثبت و ضبط وقایع پرداخته اند و هم به نقد اوضاع و احوال جامعه. قرن ششم تا هشتم هجری یکی از ادوار پر آشوب ایران است که بدنبال حمله مغول و ناهنجاریهای بوجود آمده پس از آن، بسیاری از شاعران به اوضاع و احوال موجود در جامعه و ظلم و ستم موجود در جامعه تاخته اند. هدف پژوهش حاضر تحلیل و واکاوی عدالت‌ستایی و ظلم ستیزی در شعر قرن ششم تا هشتم هجری میباشد. روش پژوهش: روش مطالعه در این جستار بشیوه توصیفی ـ تحلیلی، بر مبنای مطالعات کتابخانه ای و روش تحلیل محتواست که در آن اشعار نُه شاعر برجسته از قرن ششم تا هشتم هجری مورد توجّه قرار خواهد گرفت. یافته های پژوهش: یافته های پژوهش نشان میدهد که شاعران مورد بررسی اشارات مستقیم و غیر مستقیم بسیاری به ناکارآمدی طبقات حاکم، ظلم و ستم فرمانروایان، بی‌توجّهی به عدل و داد، فساد، جهل و ناکارآمدی حاکمان و شیوه های مختلف تظلم و دادخواهی داشته اند. نتایج پژوهش: پژوهش حاضر نشان میدهد که شعر فارسی در سه قرن یاد شده یکی از مهمترین بسترهای دادخواهی، نقد قدرت و دفاع از عدالت را فراهم آورده است. از میان سه قرن مورد بررسی در قرن ششم بیشترین توجّه به مسأله ظلم و ستم موجود در جامعه شده است و فریاد دادخواهی شاعران در این قرن بیشتر است و سنایی، عطار، انوری، خاقانی، ابن یمین، نظامی، سعدی، حافظ و عبید به ترتیب بیشترین توجّه را به مفهوم عدالت و ستم‌ستیزی در اشعار خود داشته اند.Justice. Anti-oppression. Persian poetry. Sixth to eighth ceدادخواهی, ستم‌ستیزی, شعر فارسی, قرن ششم تا هشتم.https://bahareadab.com/downloadPDF/1937.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1937.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل و بررسی مفهوم عدالت و ظلم ستیزی در شعر قرن ششم تا هشتم هجریhttps://bahareadab.com/en/article/Analysis and Study of the Concept of Justice and Anti-Oppression in Poetry from the 6th to the 8th Century AH

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811720260121The Negation of Grand Narratives from Lyotard’s Perspective in the Postmodernist Works of Mohammad Reza Katebنفی کلان روایتها از دیدگاه لیوتار در آثار پست مدرنیستی محمّدرضا کاتب233255804510.irandoi.2002/bahareadab.2026.18.8045faشیرینبهبودیانگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.no1379284341@iau.irپروانهعادل‌زادهگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.yesAdelzade@iau.ac.irکامرانپاشایی فخریگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.nokamran.pashaie.fakhri@gmail.comJournal Article14040616BACKGROUND AND OBJECTIVES: Jean-François Lyotard is one of the prominent theorists of postmodernism in the contemporary era who proposed significant characteristics and components for postmodernist works. Lyotard laid the foundations of his theory by presenting the plan of the collapse and collapse of grand narratives and their negation and rejection. In this research, we seek to discuss and examine the negation of grand narratives in the fictional works of one of the prominent postmodernist writers in Iran, namely Mohammad Reza Kateb, in order to evaluate the basic characteristics of the negation of grand narrative in his prominent novels. METHODOLOGY: This essay will be conducted in a descriptive-analytical manner based on library studies and relying on contemporary literary theory regarding the negation of grand narrative by Lyotard in a selection of the postmodernist works of Mohammad Reza Kateb, a contemporary writer. FINDINGS: The research findings show that contemporary literature and fiction can, as a philosophical text, negate and reject macro-narratives; as in the fiction works of Mohammad Reza Kateb, the main characteristics of negating macro-narratives with an emphasis on uncertainty and negating any presuppositions can be observed. CONCLUSION: In Mohammad Reza Kateb’s novels, the narrative structure in the direction of negating macro-narratives can be observed, in accordance with Lyotard’s model. The presence of components such as uncertainty, suspense, doubt and doubt about the established truth, the collapse and incoherence of identity, and the proliferation of meaning show that Mohammad Reza Kateb has founded his fictional world on the basis of the discrediting of macro-narratives.زمینه و هدف: ژان فرانسوا لیوتار از جمله نظریّه پردازان برجسته پست مدرنیسم در دوران معاصر است که شاخصه ها و مؤلفه های قابل توجّهی را برای آثار پست مدرنیستی مطرح نمود. لیورتار با ارائه طرح فروپاشی و برافتادن کلان روایتها و نفی و طرد آنها، مبانی نظریّه خویش را پایه ریزی کرد. در این پژوهش بدنبال بحث و بررسی نفی کلان روایتها در آثار داستانی یکی از نویسندگان مطرح پست مدرنیسم در ایران یعنی محمّدرضا کاتب هستیم تا شاخصه های اساسی نفی کلان روایت را در رمانهای برجسته او مورد ارزیابی قرار دهیم. روش مطالعه: این جستار بشیوه توصیفی ـ تحلیلی بر مبنای مطالعات کتابخانه ای و با تکیه بر نظریّه ادبی معاصر در خصوص نفی کلان روایت از لیوتار در گزیده ای از آثار پست مدرنیستی محمّدرضا کاتب از نویسندگان معاصر انجام خواهد شد. یافته های پژوهش: یافته های پژوهش نشان میدهد که ادبیّات و آثار داستانی معاصر میتواند بمثابه یک متن فلسفی، کلان روایتها را نفی و طرد کند؛ چنانکه در آثار داستانی محمّدرضا کاتب شاخصه های اصلی نفی کلان روایت با تأکید بر عدم قطعیّت و نفی هرگونه پیش فرض قابل مشاهده است. نتایج پژوهش: در رمانهای محمّدرضا کاتب ساختار روایت در جهت نفی کلان روایتها، منطبق با الگوی لیوتار قابل مشاهده است. حضور مؤلفه هایی چون عدم قطعیّت، تعلیق، شک و تردید نسبت به حقیقت تثبیت شده، فروپاشی و عدم انسجام هویّتی و تکثّر معنا نشان میدهد که محمّدرضاکاتب، جهان داستانی خود را بر پایه بی‌ اعتباری کلان روایتها بنیان نهاده است.Contemporary literature. Mohammad Reza Kateb. Postmodern novادبیّات معاصر, محمّدرضا کاتب, رمان پست مدرن, نفی کلان روایت, لیوتار.https://bahareadab.com/downloadPDF/1938.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1938.pdfhttps://bahareadab.com/article/نفی کلان روایتها از دیدگاه لیوتار در آثار پست مدرنیستی محمّدرضا کاتبhttps://bahareadab.com/en/article/The Negation of Grand Narratives from Lyotard’s Perspective in the Postmodernist Works of Mohammad Reza Kateb

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811720260121Study and analysis of the narrative structure in the poetry of Weiss and Ramin Gorgani based on Todorov's theoryبررسی و تحلیل ساختار روایت در منظومه ویس و رامین گرگانی بر اساس نظریه تودوروف257279804210.irandoi.2002/bahareadab.2026.18.8042faملیحهحیدریگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد انار، دانشگاه آزاد اسلامی، انار، ایران.nomaliheh.heydari@iau.irفاطمهریاحیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد انار، دانشگاه آزاد اسلامی، انار، ایران.yesfatemeh.riahi@iau.irهوشمنداسفندیارپورگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بردسیر، دانشگاه آزاد اسلامی، بردسیر، ایران.noHooshmand.esfandiarpour1404@iau.irپورانیوسفی‌پور کرمانیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد انار، دانشگاه آزاد اسلامی، انار، ایران.noPooran.yusefipoor@anariau.ac.irJournal Article14040619BACKGROUND AND OBJECTIVES: The poem "Weiss and Ramin" is one of the most important romantic and fictional works of Persian literature that can be studied in depth in terms of narratology. This study examines and analyzes the narrative structure of this work using Tzotan Todorov"s theory. Todorov introduced a five-stage narrative model that includes initial equilibrium, crisis, expansion of crisis, attempt to return to equilibrium, and final equilibrium. METHODOLOGY: In this study, Todorov"s five-stage narrative model is adapted to "Weiss and Ramin" and it is determined how this poem has organized its structure based on this model. FINDINGS: "Weiss and Ramin" significantly follows Todorov"s model, but in some parts it has certain narrative complexities that distinguish it from linear narratives. From the perspective of contemporary criticism, this work has also been examined from sociological, psychological and linguistic aspects and it has been shown how concepts such as forbidden love, loyalty, betrayal and the confrontation between tradition and individuality are formed in the context of the narrative. Also, comparing this poem with similar works in Persian literature and examining its impact on the subsequent narrative tradition constitute an important part of the research. CONCLUSION: In addition to analyzing the narrative structure, this research has examined previous literary criticisms of Weiss and Ramin and has shown that this work has been of interest not only in its time, but also in subsequent periods. The results of this research can be effective in better understanding the narrative structures in Persian literature and understanding the impact of narratological theories on the analysis of classical texts.زمینه و هدف: منظومه ویس و رامین یکی از مهمترین آثار عاشقانه و داستانی ادبیات فارسی است که از نظر روایتشناسی قابلیت بررسی عمیقی دارد. این پژوهش با بهره گیری از نظریه تزوتان تودوروف به بررسی و تحلیل ساختار روایی این اثر میپردازد. تودوروف مدل پنج‌مرحله ای روایت را معرفی کرده که شامل تعادل اولیه، بحران، گسترش بحران، تلاش برای بازگشت به تعادل، و تعادل نهایی است. روش‌ها: در این مطالعه، مدل پنج‌مرحله ای روایت تودوروف در ویس و رامین تطبیق داده شده و مشخص میشود که چگونه این منظومه ساختار خود را بر اساس این الگو سامان داده است. یافته ها: ویس و رامین بطور قابل توجهی از الگوی تودوروف پیروی میکند، اما در برخی بخشها دارای پیچیدگیهای روایی خاصی است که آن را از روایتهای خطی متمایز میسازد. از منظر نقد معاصر، این اثر از جنبه های جامعه شناختی، روانشناختی و زبانشناختی نیز بررسی شده و نشان داده شده است که چگونه مفاهیمی مانند عشق ممنوع، وفاداری، خیانت و تقابل سنت و فردیت در بستر روایت شکل میگیرد. همچنین، مقایسه این منظومه با آثار مشابه در ادبیات فارسی و بررسی تأثیر آن بر سنت روایی بعدی، بخش مهمی از پژوهش را تشکیل میدهد. نتایج: این تحقیق علاوه بر تحلیل ساختار روایی، به بررسی نقدهای ادبی پیشین در مورد ویس و رامین پرداخته و نشان داده که این اثر نه تنها در زمان خود، بلکه در دوره های بعدی نیز مورد توجه بوده است. نتایج این پژوهش میتواند در شناخت بهتر ساختارهای روایت در ادبیات فارسی و درک تأثیر نظریه های روایتشناسی بر تحلیل متون کلاسیک مؤثر باشد.Weiss and Ramin, Narratology, Tzotan Todorov, Narrative Structure, Literary Criticism.ویس و رامین, روایتشناسی, تزوتان تودوروف, ساختار روایی, نقد ادبی.https://bahareadab.com/downloadPDF/1939.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1939.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی و تحلیل ساختار روایت در منظومه ویس و رامین گرگانی بر اساس نظریه تودوروفhttps://bahareadab.com/en/article/Study and analysis of the narrative structure in the poetry of Weiss and Ramin Gorgani based on Todorov's theory

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811720260121The Function of Rhetorical Techniques in Selected Ghazals by a Lesser-Known Poet in Iran: Seyyed Karukhi Heraviکارکرد شگردهای بلاغی غزلهای برگزیده شاعری کمترشناخته شده در ایران: سیّدای کروخی هروی281299804310.irandoi.2002/bahareadab.2026.18.8043faفضلاحمد اعلمیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.noalamiherawi151.@gmail.comعباسمحمدیاندانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.yesmohammadian@hsu.ac.irمهیارعلوی مقدمدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.nom.alavi.n@hsu.ac.irعلیتسنیمیدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.noa.tasnimi@hsu.ac.irJournal Article14040618BACKGROUND AND OBJECTIVES: Sayyidā-ye Karokhī, one of the prominent Sufi poets of the thirteenth century AH from the cultural sphere of Herat (present-day Afghanistan), has remained relatively unknown in Iran despite his reputation in Afghanistan and the Indian subcontinent. The majority of his works consist of mystical and romantic ghazals characterized by a rich diversity of rhetorical elements. The present study aims to examine and analyze the rhetorical strategies and stylistic features in a selected corpus of Sayyidā’s ghazals through a systematic approach grounded in principles of stylistics, in order to elucidate the imagistic and syntactic structure of his poetic language. METHODOLOGY: This research is based on library sources, and the collected data are analyzed using a combined qualitative–quantitative method. The reasoning proceeds inductively, moving from particular observations to general conclusions. Four major categories of figurative language—simile, metaphor, metonymy, and allusion—are studied with respect to their frequency, semantic function, and aesthetic contribution, so that the rhetorical system of Sayyidā’s poetry may be represented through measurable stylistic indicators. FINDINGS: The findings reveal that Sayyidā employs a deliberate and extensive use of figurative devices to construct a vivid, dynamic, and rhetorically charged imagistic structure. Among similes, implicit, indirect, and especially genitive (iḍāfa-based) similes display the highest frequency. In the domain of metaphor, personification and implied metaphor appear more prominently than explicit metaphor. Additionally, the poet enhances poetic defamiliarization by combining similarity-based metonymies with various types of figurative displacement, and in the realm of allusion, he predominantly favors near allusions. Lexical innovation, phonetic patterning, verb ellipsis by contextual indication, syntactic inversion, and the concretization of abstract concepts constitute further salient techniques. The three principles of coherence, harmony, and brilliance—central to formalism and structuralism—are distinctly reflected in his poetic style. CONCLUSION: The results show that the expressive structure of Seyyed"s ghazals is the result of a conscious and systematic approach; an approach that has strengthened the rhetorical capacities of his poetry and led to the formation of his personal style. The dominance of Persian words, the high frequency of compound adjectives, the use of the adjective as an adjective, and the abundance of metaphorical, allegorical, and simile additions are among the prominent components of his poetic language. These features indicate that Seyyed"s poetry has a coherent rhetorical system and is worthy of further research in the field of stylistics. زمینه و هدف: سیّدای کروخی از شاعران برجستۀ متصوف سدۀ سیزدهم هجری در حوزۀ فرهنگی هرات ـ افغانستان است که با وجود شهرت در افغانستان و شبه قارّه، در ایران همچنان چهره ای کمتر‌شناخته شده به شمار میآید. بخش عمدۀ سروده های او غزلهای عاشقانه و عارفانه است که از نظر تنوع و کارکرد عناصر بلاغی، ظرفیتهای قابل‌توجهی دارد. هدف این پژوهش، بررسی و تحلیل شگردهای بلاغی و نقد بلاغی گزیده ای از غزلهای سیّدا با رویکردی نظام‌مند و مبتنی بر اصول سبک‌شناسی است تا ساختار تصویری و نحوی شعر او روشن‌تر گردد. روش: اطلاعات پژوهش به روش کتابخانه ای گردآوری شده و داده ها با بهره گیری از شیوه ای ترکیبیِ کیفی ـ کمّی تحلیل شده است. روش استدلال بر مبنای استقرا و حرکت از جزء به کل است. در این پژوهش، چهار دستۀ اصلی صور خیال شامل تشبیه، استعاره، مجاز و کنایه، بر اساس بسامد و کارکردهای معنایی و زیبایی‌شناسی بررسی شده اند تا نظام بلاغی شعر سیّدا در قالب شاخصه های قابل‌اندازه گیری بازنمایی شود. یافته ها: یافته ها نشان میدهد که سیّدای کروخی با بهره گیری گسترده و آگاهانه از انواع صور خیال، ساختاری تصویری، پویا و بلاغی در غزلهای خود آفریده است. در میان تشبیهات، تشبیه مضمَر، ضمنی و به ویژه تشبیه اضافی بسامد بیشتری دارد. در حوزۀ استعاره نیز تشخیص و استعاره مکنّیه نسبت به استعاره مصرّحه حضور پررنگتری دارد. افزون بر این، شاعر برای ایجاد آشنایی‌زدایی از کنار هم نشاندن مجازهای مبتنی بر مشابهت و انواع مجاز مرسل بهره گرفته و در حوزۀ کنایه، بیشتر به کنایات قریب گرایش داشته است. نوآوری در ترکیبات، واج‌آرایی، حذف فعل به قرینه، تقدیم و تأخیر ارکان جمله و عینی‌سازی مفاهیم انتزاعی از شگردهای دیگرِ برجسته در شعر اوست. سه اصل «انسجام»، «هماهنگی» و «درخشندگی» ـ به عنوان مبانی مهم فرمالیسم و ساختارگرایی ـ به روشنی در زبان شعری وی نمود یافته است. نتیجه گیری: نتایج نشان میدهد که ساختار بیانی غزلهای سیّدا حاصل رویکردی آگاهانه و نظام‌مند است؛ رویکردی که ظرفیتهای بلاغی شعر او را تقویت کرده و به شکل‌گیری سبک شخصی وی انجامیده است. غلبۀ واژه های فارسی، بسامد بالای صفات مرکّب، کاربرد موصوف در نقش صفت و فراوانی اضافات استعاری، اقترانی و تشبیهی از مؤلفه های برجستۀ زبان شعری او به شمار میرود. این ویژگیها بیانگر آن است که شعر سیّدا واجد نظام بلاغی منسجم و شایستۀ پژوهشهای بیشتر در حوزۀ سبک‌شناسی است.Seyyidā-ye Kurukhī, Rhetoric of Imagery, Figures of Speech, Rhetorical Criticism, Afghan Poetry, South Asiaسیّدای کروخی, بلاغت تصویر, صور خیال, نقد بلاغی, شعر افغانستان, شبه قارّه.https://bahareadab.com/downloadPDF/1940.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1940.pdfhttps://bahareadab.com/article/کارکرد شگردهای بلاغی غزلهای برگزیده شاعری کمترشناخته شده در ایران: سیّدای کروخی هرویhttps://bahareadab.com/en/article/The Function of Rhetorical Techniques in Selected Ghazals by a Lesser-Known Poet in Iran: Seyyed Karukhi Heravi

امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811720260121The Good Mention of the Butler: An Analysis of the Frequency and Semantic Functions of the Word "Saqi" in the Sonnets of Hafez Shiraziذکر خیر ساقی: تحلیل بسامد و کارکردهای معنایی واژه «ساقی» در غزلیات حافظ شیرازی301324807410.irandoi.2002/bahareadab.2026.18.8074faعلیاصغر باباسالاراستادیار محترم گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.yesbabasalar@ut.ac.ir سیدهنسرین ذوالفقاریدانشجوی کارشناسی ارشد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.nonzolfagharyfar@ut.ac.irJournal Article14040710BACKGROUND AND OBJECTIVES: The term Saqi is one of the most significant symbolic elements in Hafez’s ghazals, deeply embedded in the mystical, semantic, and poetic structure of his work. Despite extensive interpretive discussions by commentators, systematic quantitative and comparative analyses of this term based on authoritative editions of Hafez’s Divan remain limited. This study aims to examine the frequency and semantic–syntactic functions of Saqi in Hafez’s ghazals and to clarify its role within the poet’s symbolic system. METHODOLOGY: Using a descriptive–analytical approach and library-based research, five authoritative editions of Hafez’s Divan (Qazvini–Ghani, Khanlari, Mahmoud Hakim, Elahi Qomshe’i, and Sa’ye) were analyzed. All occurrences of the term Saqi were identified and counted. The number of ghazals containing this term was calculated and compared with the total number of ghazals in each edition. Furthermore, the syntactic functions of Saqi were categorized into vocative, descriptive, and declarative roles and examined comparatively. FINDINGS: The results indicate that Saqi appears, on average, in approximately one-fifth of Hafez’s ghazals. From a syntactic perspective, descriptive and declarative uses collectively occur more frequently than vocative uses, although in the Elahi Qomshe’i and Sa’ye editions these roles are nearly balanced. In the Qazvini, Khanlari, and Hakim editions, descriptive and declarative functions are slightly more prominent, suggesting a shift from direct address toward conceptual and symbolic usage. CONCLUSION: The findings demonstrate that the presence of Saqi in Hafez’s ghazals is intentional and structurally meaningful. The term functions as a key symbolic figure in conveying mystical, social, and critical dimensions of Hafez’s worldview, confirming its central role in the semantic architecture of his poetry.زمینه و هدف: واژه «ساقی» از مهمترین عناصر نمادین در غزلیات حافظ است که در لایه های زبانی، عرفانی و معنایی اشعار او نقشی برجسته دارد و بررسی جایگاه آن میتواند به درک عمیقتر جهان‌بینی شاعر یاری رساند. هدف این پژوهش، تحلیل بسامد و کارکردهای معنایی و نحوی واژه «ساقی» درغزلیات حافظ، به منظور شناخت دقیقتر نقش و جایگاه آن در ساختار شعری است. روش‌ها: پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه ای انجام شده است. برای این منظور، تمامی غزلیات پنج تصحیح منتخب دیوان حافظ‌ : محمود حکیم فرزند وصال شیرازی، قزوینی - غنی، حافظ به سعی سایه، حسین الهی قمشه ای و خانلری از نظر حضور واژه «ساقی» مورد بررسی قرار گرفت؛ بسامد آن محاسبه، تعداد غزلیات حاوی این واژه مشخص و نسبت آنها به کل غزلیات سنجیده شد. همچنین نقشهای نحوی «ساقی» در سه دسته منادا، توصیفی و خبری، طبقه بندی و تحلیل شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که بسامد نقشهای توصیفی و خبری بیش از نقش مناداست. البته در دو تصحیح «قمشه ای» و «سایه»، این دو نقش تقریباً هم‌سنگند؛ اما در تصحیح «حکیم»، «خانلری» و «قزوینی»، نقشهای توصیفی و خبری با اختلافی اندک برجسته ترند. نتیجه گیری: براساس یافته ها، کاربرد واژه «ساقی» در غزلیات حافظ امری هدفمند و معنادار است و بخشی از نظام معنایی و نمادپردازی منسجم اشعار او را شکل میدهد. تحلیل کمی در کنار بررسیهای معنایی، روشن ساخت که واژه «ساقی» در غزلیات حافظ، نقش کلیدی در انتقال مفاهیم عرفانی، اجتماعی و انتقادی و نیز ترسیم جهان بینی حافظ ایفا میکند. افزون بر این، شمارش غزلهای دارای واژه «ساقی» و مقایسه آنها با کل غزلیات نشان داد که به طور میانگین، حدود 22.4% غزلیات حافظ با واژه ساقی گره خورده اند.Hafez, Ghazals, Saqi, Syntactic Role, Symbolismحافظ, غزلیات, ساقی, نقش نحوی, نقش توصیفی, نماد‌گراییhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1941.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1941.pdfhttps://bahareadab.com/article/ذکر خیر ساقی: تحلیل بسامد و کارکردهای معنایی واژه «ساقی» در غزلیات حافظ شیرازیhttps://bahareadab.com/en/article/The Good Mention of the Butler: An Analysis of the Frequency and Semantic Functions of the Word "Saqi" in the Sonnets of Hafez Shirazi