امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361810920250522Analysis of the components of non-verbal communication in Forough's poetryتحلیل مؤلفه های ارتباطات غیر کلامی در شعر فروغ135776610.22034/bahareadab.2025.18.7766faایرجمحمودزادهدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد خدابنده، دانشگاه آزاد اسلامی، خدابنده، ایران.noEraj.mahmoudzadeh@gmail.comلیدانامداراستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد خدابنده ، دانشگاه آزاد اسلامی، خدابنده، ایران.yesLida.namdar@iau.ac.irجوادطاهریاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران.noj.taheri22h@gmail.comغلامرضاحیدریدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران.noghlomreza_heydaril@yahoo.comJournal Article14030623BACKGROUND AND OBJECTIVES:
Non-verbal communication refers to the behaviors in which a person
is able to convey a message and communicate with others without speaking.
Non-verbal communication also includes those effective aspects of the
environment that affect the interaction, such as jewelry, clothes appearance
and facial expressions of people. Since
non-verbal communication or body language is a more honest language due to its
semi-consciousness, the present research aims to emphasize the important role
of non-verbal communication or body language components in the creation of
literary texts and its effect on the quality of transmitting and inducing
emotions and thoughts. And the inner thoughts of the poet, he tries to present
a new way of analyzing the texts to the deeper layers of the poet"s mind and
unconsciousness.
METHODOLOGY: The
present research has been carried out in a descriptive, analytical and
inductive way. The method of collecting information was also in the form of a
library.
FINDINGS: For a person, verbal
communication is the same as language communication and speaking, which
includes writing and speaking. But non-verbal communication has a wider scope,
all kinds of the signs and symbols manifested by the states and movements of
the organs, physical contact, accessories, environmental factors, space,
language, silence and clothing, including all visual and auditory signs,, and
has a significant role in communicating, sending messages and influencing
people and groups. Since poetry is not only linguistic
signs and is closely related to non-verbal communication and its signs,
examining the components of non-verbal communication will provide a significant
ability to decipher poems and gain a new understanding and reception of them.
CONCLUSION: The results show
that, firstly by using non-verbal communication and connecting it with sound
and speech, Forough has added more meaning to the performance space of her
poems. Secondly, she has used visual actions and eye expressions to express
emotions and feelings. The result is that non-verbal communication in Forough"s
poetry is sometimes used to complete verbal communication, sometimes it
replaces verbal communication, and sometimes it violates verbal messages.زمینه و هدف: ارتباطات غیرکلامی بر رفتارهایی اطلاق میشود که در آن، فرد بیهیچ
سخنی، قادر به برقراری ارتباط و انتقال پیام به دیگران باشد. ارتباط غیرکلامی توان
انتقال مفاهیمی دارد که خود زبان قدرت انتقال آنها را ندارد و این، همان جایی است
که ارتباط غیر کلامی یا زبان بدن بر صوت و سخن و کلام مقدم میشود. از آنجا که ارتباطات غیرکلامی به دلیل نیمهآگاهانه
بودن آن، زبانی صادقتر است پژوهش پیش رو با هدف تأکید بر نقش مهم مؤلفه های ارتباطات غیر کلامی در کیفیت
انتقال و القای عواطف، اندیشه ها، نیات و درونیات
شاعر، میکوشد به لایه های عمیقتری از ذهن و ناخوداگاه شاعر دست یافته، شیوه تازه تری
از تحلیل متون ارائه نماید.
روشها: پژوهش حاضر به روش توصیفی تحلیلی و به شیوه استقرایی،
انجام شده است. شیوه گرداوری
اطلاعات نیز به صورت کتابخانه ای بوده است.
یافته ها: ارتباط کلامی نزد شخص همان
ارتباط زبانی و تکلم است که حیطه نوشتار و گفتار را دربرمیگیرد؛ اما ارتباطات غیرکلامی، دامنه گسترده تری داشته، انواع
نشانه ها و نمادهایی که توسط حالات و حرکتهای اندامها، تماس بدنی، لوازم، عوامل محیطی، فضا، پیرازبان، و سکوت
متجلی شده، تمام نشانه های دیداری و شنیداری را در برگرفته، نقش قابل ملاحظه ای در برقراری ارتباط، پیامرسانی و تاثیرگذاری بر
روی مخاطب دارد. از آنجاکه شعر هم تنها اشارات زبانی نیست و تا حد زیادی با ارتباطات غیرکلامی و نشانه های آن ارتباط دارد بررسی
مؤلفه های ارتباطات غیرکلامی قابلیت قابل ملاحظه ای در رمزگشایی اشعار و درک و
دریافت تازه تری از آنها به دست خواهد داد.
نتیجه گیری: نتایج تحقیق نشان میدهد اولا فروغ با به کارگیری ارتباطات غیرکلامی
و پیوند آن با صوت و سخن، بر رسایی بیشتر معنا در فضای سروده های خود افزوده و
زبان بدن هم به صورت آگاهانه و هم ناخوداگاه نقش مؤثری در القای احساسات و اندیشه های
او داشته است. ثانیا فروغ برای بیان عواطف و احساسات بیشتر از چشم و کنشهای دیداری
بهره برده است.Non-verbal communication, body language, Poetry Forough Farrokhzadارتباطات غیرکلامی, زبان بدن, شعر, فروغ فرخزادhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1805.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1805.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل مؤلفه های ارتباطات غیر کلامی در شعر فروغhttps://bahareadab.com/en/article/Analysis of the components of non-verbal communication in Forough's poetryامید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361810920250522Analysis of the personalities of the kings of Shahnameh from the perspective of various psychological theories (Jung, Adler, Maslow)تحلیل شخصیت شاهان شاهنامه از منظر نظریه های روانشناسی گوناگون (یونگ، آدلر، مزلو)3754776310.22034/bahareadab.2025.18.7763faحدیثبهمنیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد خرمآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمآباد، ایران.nohadisbahmani50@yahoo.comفرشادمیرزایی مطلقاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد خرمآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمآباد، ایران.yesFa.mirzaei1351@iau.ac.irمسعودسپه وندیدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد خرمآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمآباد، ایران.nomasood.sepahvandi@yahoo.comJournal Article14030615BACKGROUND AND OBJECTIVES:
The
perfect human being and presenting a clear and vivid picture of him are
controversial topics in the humanities, including literature and psychology.
Psychological theories such as Jung"s shadow and mask archetypes, Adler"s
lifestyle, and Maslow"s hierarchy of needs are some of the theories that can be
easily studied and examined in some works of Persian literature, including
Ferdowsi"s Shahnameh, which has a human-centered nature. An examination of the
characters in this work shows to what extent Iranian man has achieved human
growth and perfection in past eras and to what extent he conforms to the
personality patterns of the field of psychology. In this regard, the present
article aims to examine and psychologically study the personalities of the kings
of the Shahnameh from the perspective of the theories of Jung, Adler, and
Maslow, to clarify to some extent the reasons for some of the thoughts, words,
and actions of the kings for the audience and to help the reader achieve a
better understanding of the overall stories.
METHODOLOGY: This research was conducted based on the
descriptive-analytical method and its data was provided based on library
studies.
FINDINGS: Ferdowsi, like a modern expert novelist, while organizing
the general aspects of the stories and the unique scenes of celebration,
sadness, and joy, while paying attention to his speech, makes the characters of
his story show the effect of human emotions on decision-making in a very wise
way. With such psychological works, Ferdowsi shows us the innermost nature of
the heroes of the Shahnameh. He is very precise in doing this and insists so
much that it can be said that no word is uttered by the characters in his work
that he has not shown us the psychological-emotional background for uttering it.
CONCLUSION: From Ferdowsi"s perspective, Jamshid and Zahhak have the
archetype of the shadow and the mask, and Fereydoun and Kaykhosro have the
archetype of the wise and wise old man. Also, Kaykavoos is more than any other
king a prisoner of the archetype of the shadow, who eventually loses his life
to his desires and greed. From the perspective of Adler"s lifestyle theory,
Jamshid is an example of active and constructive kings, and Zahhak is an
example of inactive and destructive kings. Also, Fereydoun"s personality, in
contrast to Zahhak"s personality, is one of the most complete personality
models based on Maslow"s theory. In this work, Fereydoun as a transcendent
personality and Zahhak as a neurotic or unhealthy personality objectively
represent the two points of the base and the top of Maslow"s pyramid.زمینه
و هدف: انسان کامل و ارائۀ تصویری گویا و روشن از او
از موضوعات بحثبرانگیز در علوم انسانی از جمله ادبیات و روانشناسی است. نظریه های
روانشناسانه مانند کهنالگوهای سایه و نقاب یونگ، سبک زندگی آدلر و اهرم نیازهای
مزلو برخی از نظریه هایی هستند که بسادگی در برخی آثار ادب فارسی از جمله شاهنامه
فردوسی، که ماهیتی انسانمحور دارد، قابلیت مطالعه و بررسی دارند. بررسی شخصیتهای
این اثر نشان میدهد انسان ایرانی در ادوار گذشته تا چه حد به رشد و کمال انسانی
دست یافته و چه اندازه منطبق بر الگوهای شخصیت حوزۀ روانشناسی است. در این راستا
مقالۀ پیش رو بر آن است با بررسی و مطالعۀ روانشناسانۀ شخصیت شاهان شاهنامه از
منظر نظریه های یونگ، آدلر، و مزلو تا حدودی دلایل برخی افکار، گفتار و اعمال
شاهان را برای مخاطب روشن سازد و به خواننده کمک کند به درک بهتری از کلیت
داستانها برسد.
روش مطالعه: این تحقیق بر اساس روش توصیفی- تحلیلی صورت گرفته است و داده های آن
بر پایۀ مطالعات کتابخانه ای فراهم شده است.
یافته ها: فردوسی مانند رماننویس خبره امروزی، در طی سامان بخشیدن به جوانب
کلی داستانها و صحنه پردازیهای بینظیر بزم و غم و شادی، ضمن توجه در گفتار خود،
پرسوناژهای داستانش را بر آن میدارد بنحوی بسیار عالمانه تأثیر نفسانیات بشری را
در اتخاذ تصمیمات نشان بدهند. فردوسی با چنین کارهای روانشناسانه، باطن قهرمانان
شاهنامه را به ما نشان میدهد. او در انجام چنین امری بسیار دقیق است و آنقدر اصرار
میورزد که میتوان گفت هیچ سخنی بر زبان شخصیتهای اثرش نمیرود که او زمینۀ روانی-
نفسانی بر زبان آوردن آن را به ما نشان نداده باشد.
نتیجه گیری: از دید فردوسی، جمشید و ضحاک دارای کهنالگوی سایه و نقاب، و فریدون
و کیخسرو دارای کهنالگوی پیر فرزانه و خردمند هستند. همچنین کیکاووس بیش از هر
شاه دیگری اسیر کهنالگوی سایه است که عاقبت جان بر سر هوسها و طمعکاریهایش
میبازد. از منظر نظریۀ سبک زندگی آدلر نیز جمشید نمونه ای از شاهان فعال و سازنده
و ضحاک نمونه ای از شاهان غیر فعال و مخرّب است. همچنین شخصیت فریدون در تقابل با شخصیت
ضحاک یکی از کاملترین الگوهای شخصیتی بر اساس نظریۀ مزلو است. در این اثر، فریدون
بعنوان شخصیتی تعالییافته و ضحاک بعنوان شخصیتی روانرنجور یا ناسالم، دو نقطۀ
قاعده و رأس هرم مزلو را بشکل عینی نشان میدهند.Shahnameh, king, Personality, Psychology, Jung, Maslow, Adlerشاهنامه, شاه, شخصیت, روانشناسی, یونگ, مزلو, آدلرhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1806.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1806.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل شخصیت شاهان شاهنامه از منظر نظریه های روانشناسی گوناگون (یونگ، آدلر، مزلو)https://bahareadab.com/en/article/Analysis of the personalities of the kings of Shahnameh from the perspective of various psychological theories (Jung, Adler, Maslow)امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361810920250522The Role of Motherhood in the Protagonist The Madam Ahou s Husband and My Birdنقش مادرانگی در زنان قهرمان داستانهای شوهرآهو خانم و پرنده من5575778410.22034/bahareadab.2025.18.7784faطاهرهروزبهانیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران.not.rozbahani@iaub.ac.irحجتالهغ منیریاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران.yesHojatolah.Ghmoniri@iau.ac.irJournal Article14030725BACKGROUND AND OBJECTIVES:
Archetypal criticism is one
of the characteristics of modern psychological criticism that is well able to
act as a criterion and criterion for measuring, criticizing, and evaluating
literary works. One of the most targeted theories of archetypal criticism is
the theory of the Swiss psychologist Carl Gustav Jung (1875-1961 AD). Among the
archetypes that Jung proposes is the archetype of the exemplary mother or the
eternal mother. The main objective of this research is to analyze and examine
two prominent and popular contemporary novels, namely the novel The Madam Ahou s Husband by Ali Mohammad
Afghani and My Bird by FaribaVafi, based on the approach of the archetype of
the eternal mother.
METHODOLOGY: The
study method in this article is a descriptive-analytical method in the form of
a library study. The statistical population of the study includes two
novels, The Madam Ahou s Husband My
Bird, which we will analyze and evaluate using Jung"s archetype criticism
method based on the archetype of the exemplary mother.
FINDINGS: The research findings indicate
that the archetype of the exemplary mother is very influential in the
personality of individuals, such that no human being is exempt from its
influence; in the story The Madam Ahou s
Husband and My Bird, positive and negative manifestations of the archetype of
the exemplary mother can be seen.
CONCLUSION: The results of the study show that in the
novel The Madam Ahou s Husband by Ali
Mohammad Afghani, two main manifestations of the archetype of the eternal (ideal)
mother are reflected in the character of Ahu as the archetype of the mother in
the form of positive manifestations, fertility, fecundity and holiness, and in
contrast, Homa is a manifestation of the archetype of the mother in the
negative form, who has abandoned her children. In the story My Bird, the
narrator is a manifestation of the positive eternal mother archetype, the
narrator"s mother is a manifestation of the negative eternal mother archetype,
and the beloved aunt is a manifestation of the substitute mother archetype.زمینه و هدف: نقد کهنالگویی از شاخصه های نقد روانشناسی نوین است که بخوبی قادر
است بعنوان معیار و ملاک سنجش، نقد و ارزیابی آثار ادبی عمل نماید. یکی از جمله
هدفمندترین نظریات نقد کهنالگویی، نظریه کارل گوستاو یونگ روانشناس سوئیسی (1875
ـ 1961 م) است. از جمله کهنالگوهایی که یونگ مطرح میکند، کهنالگوی مادر مثالی یا
مادر ازلی است. هدف اصلی این پژوهش تحلیل و بررسی دو رمان برجسته پرمخاطب معاصر
یعنی رمان شوهر آهوخانم از علیمحمد افغانی و پرنده من اثر فریبا وفی بر اساس
رویکرد کهنالگویی مادر ازلی است.
روش پژوهش: روش مطالعه در این مقاله شیوه توصیفی ـ تحلیلی بشیوه مطالعه
کتابخانه ای است. جامعه آماری پژوهش شامل دو رمان شوهر آهو خانم و پرنده من میباشد
که با روش نقد کهنالگویی یونگ بر اساس کهنالگوی مادر مثالی به تحلیل و ارزیابی
آنها خواهیم پرداخت.
یافته های پژوهش: یافته های پژوهش حاکی از آن است که کهنالگوی
مادر مثالی در شخصیت افراد بسیار تأثیرگذار است بگونه ای که هیچ یک از افراد بشر
از تأثیر آن بر کنار نیستند؛ در داستان شوهر آهو خانم و پرنده من نمودهای مثبت و
منفی کهنالگوی مادر مثالی قابل مشاهده است.
نتایج پژوهش: نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد که در رمان شوهر آهو خانم اثر علی
محمد افغانی دو نمود اصلی از کهنالگوی مادر ازلی (مثالی) در شخصیت آهو بعنوان کهن
الگوی مادر در قالب نمودهای مثبت، باروری،
زایایی و تقدس منعکس شده است و در مقابل هما نمودی از کهنالگوی مادر در قالب منفی
است که فرزندان خود را ترک کرده است. در داستان پرنده من راوی نمودی از کهنالگوی
مادر ازلی مثبت، مادر راوی، کهنالگوی مادر ازلی منفی و خاله محبوب، نمودی از کهنالگوی
جایگزین مادر است.Archetype. Jung. Eternal mother. MadamAhou s Husband. My Birکهنالگو. یونگ, مادر ازلی, شوهر آهو خانم. پرنده منhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1807.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1807.pdfhttps://bahareadab.com/article/نقش مادرانگی در زنان قهرمان داستانهای شوهرآهو خانم و پرنده منhttps://bahareadab.com/en/article/The Role of Motherhood in the Protagonist The Madam Ahou s Husband and My Birdامید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361810920250522Structural and Content Influence of Attar Neyshaburi's Poetic Works on Stories from the Holy Quranتأثیرپذیری ساختاری و محتوایی قصه های آثار منظوم عطّار نیشابوری از قصه های قرآن کریم7795773110.22034/bahareadab.2025.18.7731faرحیمصالحیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.norsalehi1356@gmail.comمسعودپاکدلاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.yesmasoud.pakdel@iau.ac.irمنصورهتدینیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.noMS.tadayoni@yahoo.comسیمامنصوریاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.noSimamansoori91@yahoo.comJournal Article14030725BACKGROUND AND OBJECTIVES:
The
enduring legacy of Islamic civilization has had a significant impact on Persian
language, literature, and culture since the past. This level of development is
primarily due to borrowing from the Holy Quran and its impact on the minds of scholars,
artists, thinkers, and writers, to the extent that it can be said that the Holy
Quran has influenced Persian poets and writers on many linguistic and content
levels. The main purpose and practical field of research in this article is to
examine and analyze the structural and content influence of Attar"s poetic
systems on Quranic stories.
METHODOLOGY: The
research method in this study is descriptive-analytical based on the method of
document research and library studies focusing on Attar"s main poetic works
including Mantiq al-Tayr, Ilahinah, Asrarnah, Masabehnah, and Mukhtarnah.
FINDINGS: The research findings indicate
that Attar has used various methods of being influenced by the verses of the
Quran in the form of lexical, propositional, report, inspiration-fundamental,
allusive, interpretive, pictorial, methodical, religious references and
religious themes.
CONCLUSION: The research results show that
Attar has used semantic and thematic, interpretive, allusive and propositional
influences the most. In using Quranic verses, Attar has tried to use more
meaning and content.زمینه و هدف: میراث ماندگار تمدن اسلامی از گذشته تاکنون تأثیر چشمگیری در زبان، ادبیات و فرهنگ فارسی داشته است. این
میزان بالندگی در درجه نخست مرهون وامگیری از
قرآن کریم و اثرگذاری آن بر ذهن اندیشمندان، هنرمندان، متفکران و ادیبان
است تاجاییکه میتوان گفت قرآن مجید شاعران و نویسندگان زبان فارسی را در بسیاری از
سطوح زبانی و محتوایی تحت تأثیر خود قرار داده است. آنچه در این مقاله هدف اصلی و
زمینه کاربردی پژوهش است بررسی و تحلیل تأثیرپذیری ساختاری و محتوایی منظومه های
عطّار از قصه های قرآنی است.
روش پژوهش: روش پژوهش در این مطالعه توصیفی ـ تحلیلی بر مبنای شیوه سندکاوی و
مطالعات کتابخانه ای با تمرکز بر منظومه های اصلی عطّار شامل منطقالطیر، الهینامه،
اسرارنامه، مصیبتنامه و مختارنامه میباشد.
یافته های پژوهش: یافته های پژوهش حاکی از آن است که عطّار از
شیوه های گوناگون تأثیرپذیری از آیات قرآن در قالب اثرپذیری واژگانی، گزاره ای،
گزارشی، الهامی ـ بنیادی، تلمیحی، تأویلی، تصویری، شیوه ای، اشارات مذهبی و
درونمایه های دینی بهره گرفته است.
نتایج پژوهش: نتایج پژوهش نشان میدهد که عطّار از تأثیرپذیری معنایی و مضمونی،
تأویلی، تلمیحی و گزاره ای بیشترین بهره را گرفته است. عطّار در بهره گیری از آیات
قرآنی سعی کرده است تا از معنا و مضمون بیشتر بهره بگیرد.Holy Quran, Attar Neyshaburi, Influence, Religious references, Stylistic characteristicsقرآن کریم, عطّار نیشابوری, تأثیرپذیری, اشارات دینی, شاخصه های سبکیhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1808.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1808.pdfhttps://bahareadab.com/article/تأثیرپذیری ساختاری و محتوایی قصه های آثار منظوم عطّار نیشابوری از قصه های قرآن کریمhttps://bahareadab.com/en/article/Structural and Content Influence of Attar Neyshaburi's Poetic Works on Stories from the Holy Quranامید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361810920250522Loneliness, its kinds and causes in Siavash Kasraei's poemsتنهایی، انواع و علل آن در اشعار سیاوش کسرایی97114779710.22034/bahareadab.2025.18.7797faسیدعلیرضاکشفینیادانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد فیروزآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزآباد، ایران.noar_kashfinia@yahoo.comاحمدطحاناستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد فیروزآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزآباد، ایران.yesa.tahan@iauf.ac.irمحمدمهدیترابیخواه جهرمیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد لارستان، دانشگاه آزاد اسلامی، لارستان، ایران.notorabikhah.m@iaularestan.ac.irJournal Article14030505BACKGROUND AND OBJECTIVES:
Siavash
Kasraei is one of the distinguished poets in the contemporary literature. In
his poems, the content of loneliness gradually becomes more frequent by changes
happened in his life and his emigration from Iran. In this paper, the loneliness
has been examined to analyze the causes and kinds of loneliness and how the
poet reacts to it. In this study, the loneliness is analyzed and classified
based on Ervin Yalom and Lars Svendsen’s theories.
METHODOLOGY: Through
descriptive and analytic methods and on the basis of library research, the
current study has tried to examine the content of loneliness in Kasraei’s
poems. Statistical population of the research includes the whole collection of
his poems.
FINDINGS: Kasraei is a poet who initially
composes his poems with partisan thoughts and theme of hope. Based on Yalom and
Svendsen’s theories, only situational and interpersonal loneliness resulted
from the separation of friends and death of beloved ones are observed in his
poems. This loneliness is not deep and is integrated with the content of
resistance and hope; however, after his emigration from Iran, with the sorrow
of the compulsory emigration, extreme homesickness, the destruction of his
political party’s desires and wishes and the separation of his comrades, his
loneliness deepens and reaches isolation. Based on Yalom and Svnedsen’s
theories, it seems that Kasraei suffers from chronic and intrapersonal
loneliness and finally with the emptiness and despair of human loneliness in the world, he reaches
cognitive and existential loneliness. Chronic and interpersonal loneliness is
deep in his poems. This gradually begins after the composed poems in the year
of 1362 and continues to Kasraei’s final poems.
CONCLUSION: The content of loneliness in
Kasraei’s poems implies a negative approach which is resulted from the
experienced separation, death of the loved ones, the feeling of homesickness,
and his unfulfilled desires and wishes. Confronted with his loneliness, Kasraei
initially composes his poems with hopeful spirit but, after immigration, he
suffers from sadness, despair and isolation and this content becomes more
frequent in his poems. Interpersonal loneliness observed in his poems prior to
immigration became more noticeable in this period. With the isolation in
another country and not fulfilling his desires, Kasraei reaches chronic and
intrapersonal loneliness. In some cases, he turns to the emptiness and
existential loneliness due to the selection of partisan goals. Moreover, with the interpersonal, chronic and
existential loneliness he reaches internal isolation.زمینه و هدف: سیاوش کسرایی از شاعران برجسته ادبیات معاصر است که محتوای تنهایی،
به تدریج و با تغییرات زندگی و مهاجرت از ایران، در شعرش فراوانی پیدا میکند. در
این مقاله، تنهایی در شعر او با هدف تحلیل علل، انواع آن و واکنش شاعر در مواجه با
آن بررسی شده است. این بررسی، با تقسیم بندی تنهایی با نظریات اروین یالوم و لارس
اسونسن انجام گرفته است.
روشها: در این تحقیق با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استناد به مطالعات
کتابخانه ای به بررسی محتوای تنهایی در اشعار سیاوش کسرایی پرداخته شده است. جامعه
آماری تحقیق مجموعه اشعار کامل کسرایی است.
یافته ها: کسرایی شاعری است که در آغاز با اندیشه های حزبی با بنمایۀ امید شعر
میسراید و بر طبق نظرات یالوم و اسونسن فقط تنهایی موقعیتی و بین فردی ناشی از
فراق دوستان و درگذشت عزیزان در شعرش دیده میشود. این تنهایی عمیق نیست و با
محتوای مقاومت و امید آمیخته است اما بعد از مهاجرت از ایران، با اندوه از کوچ
اجباری، غم غربت، فروپاشی نظام کمونیستی و بر باد رفتن امیال و آرزوهای حزبی و
قطعی شدن فراق یاران، تنهایی او عمیق میگردد و به انزوا میرسد که بر طبق نظرات
یالوم و اسونسن دچار تنهایی مزمن و درون فردی و سرانجام با پوچی و یأس از تنهایی
انسان در جهان به تنهایی شناختی و اگزیستانسیال میرسد. تنهایی مزمن و درون فردی در
شعر او عمیق است و به تدریج بعد از
سرودهای سالهای 1362 آغاز میشود و تا پایان شاعری ادامه میباید.
نتیجه گیری: محتوای تنهایی در شعر کسرایی با رویکرد منفی آمده است که ناشی از
فراق، درگذشت عزیزان، غم غربت، عدم توفیق در خواسته ها و آرمانها میباشد. در مواجه
با تنهایی، او ابتدا با روحیه امیدوارانه شعر میسرود اما به تدریج بعد از مهاجرت از ایران این محتوا فراوانی
یافته است و از آن دچار اندوه و یأس و انزوا گشت. تنهایی بین فردی که قبل از
مهاجرت در شعرش دیده میشود در این دوره بیشتر شد. با انزوا در غربت و عدم توفیق در
خواسته هایش به تنهایی درون فردی و مزمن رسید. در مواردی نیز به خاطر انتخاب آرمانهای
حزبی به پوچی و تنهایی اگزیستانسیال روی آورد.Loneliness, Siavash Kasraei, Immigration, Yalom, Svendsenتنهایی, سیاوش کسرایی, مهاجرت, یالوم, اسونسنhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1809.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1809.pdfhttps://bahareadab.com/article/تنهایی، انواع و علل آن در اشعار سیاوش کسراییhttps://bahareadab.com/en/article/Loneliness, its kinds and causes in Siavash Kasraei's poemsامید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361810920250522Representation of the Resistance Economy Discourse in Domestic Press Based on Van Leeuwen's Sociological-Semantic Approachبازنمایی گفتمان اقتصاد مقاومتی در نشریات داخلی بر اساس رویکرد جامعه شناختی-معنایی ونلیون115132779810.22034/bahareadab.2025.18.7798faسوسنتقیپوردانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.nos.taghipour1973@gmail.comفروغکاظمیدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.yes for.kazemi@iauctb.ac.irمریمایرجیاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.nomiraji180@gmail.comJournal Article14030811BACKGROUND AND OBJECTIVES:
Van Leeuwen"s
socio-semantic approach is rich with diverse ideological components and uses
two primary mechanisms explicitness and implicitness for representing social
actors. The primary goal of the study is to reveal how the discourse of
"Resistance Economy" is represented from the perspective of domestic
press and how these press have presented it to their readers.
METHODOLOGY: The research data were purposefully selected from the press
Donya-e-Eqtesad, Tafahom, Forsat-e-Emrooz 1, and Forsat-e-Emrooz 2, focusing on
texts related to the discourse of the "Resistance Economy." Data
collection was conducted through library research, and the research method is descriptive-analytic.
FINDINGS: The analysis of the
data indicated that the representation of the "Resistance Economy"
discourse in domestic press is achieved through the use of various ideological
components. Some of these components are explicit,
while others are implicit, allowing for the determination of the degree of
explicitness or implicitness in the examined press.
CONCLUSION: Based on the analyzed
samples in the data analysis section, the findings indicated that
Forsat-e-Emrooz 1 exhibited the lowest level of implicitness, while Donya-e-Eqtesad
demonstrated the highest. Meanwhile, Forsat-e-Emrooz 2 and Tafahom fell within
an intermediate range and performed similarly. In other words, the degree of
explicitness in the examined texts was observed in descending order as follows:
Forsat-e-Emrooz 1, Forsat-e-Emrooz 2, Tafahom, and Donya-e-Eqtesad.زمینه و هدف: الگوی جامعه شناختی – معنایی ون لیوون سرشار از مولفه های ایدئولوژیکی متفاوت است و برای
بازنمایی کنشگران اجتماعی از دو ساز و کار اصلی صراحت و پوشیدگی استفاده میکند.
هدف اصلی پژوهش حاضر این است که نشان دهد گفتمان اقتصاد مقاومتی از دیدگاه نشریات
داخلی چگونه بازنمایی میشود و نشریاتی که بیانگر آن بوده اند، چگونه آن را در معرض
دید خوانندگان قرار داده اند؟
روش پژوهش: داده های پژوهش از نشریات دنیای اقتصاد، تفاهم، فرصت امروز 1و فرصت
امروز 2 به
شیوه هدفمند از متون مربوط به حوزه گفتمان اقتصاد مقاومتی انتخاب شده است. گردآوری داده ها بصورت کتابخانه ای و
روش انجام پژوهش، توصیفی-تحلیلی است.
یافته های پژوهش: بررسی داده ها نشان داد که بازنمایی گفتمان
اقتصاد مقاومتی در نشریات داخلی از طریق بهره گیری از مولفه های گفتمان مدار
متعددی صورت گرفته که برخی از آنها صریح و مابقی آنها غیرصریحند و بر اساس آنها
میتوان میزان صراحت/ عدم صراحت بیانی نشریات مورد بررسی را مشخص نمود.
نتایج پژوهش: با توجه به نمونه های تحلیل شده در بخش تحلیل داده ها، این نتایج
بدست آمد که نشریه فرصت امروز 1 کمترین میزان عدم صراحت و نشریه دنیای اقتصاد بیشترین میزان عدم صراحت را
به خود اختصاص دادهاند و در این میان نشریه فرصت امروز 2 و نشریه تفاهم در سطح
میانی قرار گرفته و تقریبا مشابه عمل کرده اند. به عبارت دیگر، صراحت بیانی متون در داده های بررسی شده به
ترتیب در نشریات فرصت امروز 1، فرصت امروز 2، تفاهم و دنیای اقتصاد دیده میشود.Critical Discourse Analysis, Ideology, Explicitness, Van Leeuwen᾿s Approach, Resistance Economyتحلیل گفتمان انتقادی, ایدئولوژی, صراحت بیانی, رویکرد ونلیوون, اقتصاد مقاومتیhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1810.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1810.pdfhttps://bahareadab.com/article/بازنمایی گفتمان اقتصاد مقاومتی در نشریات داخلی بر اساس رویکرد جامعه شناختی-معنایی ونلیونhttps://bahareadab.com/en/article/Representation of the Resistance Economy Discourse in Domestic Press Based on Van Leeuwen's Sociological-Semantic Approachامید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361810920250522Layered Stylistic Analysis of Mahram Kermanshahi's Poemsسبکشناسی لایه ای سروده های مَحرَم کرمانشاهی133153779910.22034/bahareadab.2025.18.7799faسجادغلامی انجیرکیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.yesSajad.gholami@razi.ac.irمحمدایرانیدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.nom.irani@razi.ac.irJournal Article14030812BACKGROUND AND OBJECTIVES:
Stylistics is one of the literary sciences that significantly aids
in understanding the characteristics of a literary work and better
comprehending it. Layered stylistics is one of the modern methods of stylistic
analysis that examines the prominent features of a text in five layers:
phonetic, lexical, syntactic, rhetorical, and intellectual. Mirza Asadullah
Javidani, known by the pen name Mahram, was one of the talented poets of the
19th century whose beautiful poems demonstrate his eloquence. This study aims
to analyze the layered stylistics of Mahram Kermanshahi"s ghazals.
METHODOLOGY: This
research has been conducted with a descriptive-analytical approach and is based
on library resources. The statistical population includes Mahram Kermanshahi"s
ghazals.
FINDINGS: Mahram Kermanshahi can be
considered a follower of the literary revival movement, with the stylistic features
of his poetry in terms of language, thought, and literary aspects corresponding
to the Iraqi style. His language is fluent and mature, and he pays attention to
the literary language and the music of poetry. He is familiar with the
principles and techniques of poetry and shows great diligence in using
rhetorical elements such as simile, metaphor, allusion, proportion, ambiguity,
and paronomasia to express his objectives, showcasing his poetic talent and
artistry. Mahram"s ghazals primarily focus on the theme of love and the
significance of the beloved.
CONCLUSION: Mahram"s language and
poetic elements are fluent, mature, ancient, and influenced by the Iraqi style,
following the predecessors. His poetry collection mainly consists of ghazals
written in the Iraqi style, following the traditions of Saadi and Hafez"s
ghazals. By utilizing literary traditions and his artistic skills, Mahram
creates vivid imagery, enhancing his poetic language. He is an imaginative and
emotional poet who pays special attention to using rhetorical and literary
devices, with "simile" being the most prominent form of imagery and
the most important rhetorical layer in Mahram"s poems. The focus on love and
the beloved, mystical and ascetic themes, and moral and educational themes are
the intellectual features of Mahram Kermanshahi"s ghazals, with
"love" being the main theme of his ghazals.زمینه و هدف: سبکشناسی ازجمله دانشهای ادبی است که در شناخت ویژگیهای اثری ادبی
و درک بهتر آن تأثیر بسزایی دارد. سبکشناسی لایه ای یکی از شیوه های نوین سبکشناسی
است که ویژگیهای برجستۀ متن را در پنج لایۀ آوایی، واژه ای، نحوی، بلاغی و فکری
میکاود. میرزا اسدالله جاویدانی متخلّص به مَحرَم یکی از شاعران خوشقریحۀ قرن
سیزدهم هـ. ش است و سروده های زیبایی از او به یادگار مانده که نشان از توانایی
این سخنور دارد. در جستار حاضر تلاش شده است تا سبکشناسی لایه ای غزلیات مَحرم
کرمانشاهی بررسی شود.
روش: این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و تکیه بر منابع کتابخانه ای
انجام شده است. جامعۀ آماری غزلیات مَحرم کرمانشاهی است.
یافته ها: مَحرم کرمانشاهی را میتوان از شاعران پیرو جریان بازگشت ادبی به شمار
آورد که ویژگیهای سبکی شعر وی از نظر زبانی، فکری و ادبی همان مختصات سبک عراقی
است. زبانی روان و پخته دارد و زبان ادبی و موسیقی شعر مورد توجه شاعر بوده است و
وی با اصول و فنون
شعر و شاعری
آشنا بوده است و در به کارگیری عناصر بلاغی ازجمله تشبیه، استعاره، کنایه، تناسب،
تلمیح، ایهام و جناس برای بیان اهداف خویش، اهتمام ویژه ای دارد و ذوق و هنر شاعری
خود را به نمایش میگذارد. غزلیات مَحرم عمدتاً با هدف توجه به عشق و معشوق و اهمیت
جایگاه اوست.
نتیجه گیری: زبان و عناصر شعری مَحرم روان، پخته، کهن و ﻣﺘﺄﺛﺮ از سبک ﻋﺮاﻗﯽ و
پیرو پیشینیان اﺳﺖ. دیوان اشعارش را عمدتاً غزلیاتی تشکیل میدهد که به سبک عراقی و
پیروی از غزلیات سعدی و حافظ سروده است. مَحرم با بهره گیری از سنّتهای ادبی و هنر
خویش تصویرآفرینی میکند و باعث تقویت زبانِ شاعرانۀ خود گردیده است. وی شاعری
تصویرگرا و احساسی است که توجهی ویژه در به کارگیری صنایع بیانی و بدیعی داشته
است و «تشبیه» برجسته ترین صورتِ خیال و مهمترین لایۀ بلاغی در سروده های مَحرم
است. توجه به عشق و معشوق، مضامین عارفانه و قلندرانه و مضمونهای تعلیمی و اخلاقی
از ویژگیهای فکری غزلیات مَحرم کرمانشاهی است و «عشق» درونمایۀ اصلی غزلیات وی است.Layered Stylistics, Mahram Kermanshahi, Literary Revival Movement, Mahram Kermanshahi's Ghazalsسبکشناسی لایه ای, مَحرَم کرمانشاهی, جریان بازگشت ادبی و غزلیات مَحرَم کرمانشاهیhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1811.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1811.pdfhttps://bahareadab.com/article/سبکشناسی لایه ای سروده های مَحرَم کرمانشاهیhttps://bahareadab.com/en/article/Layered Stylistic Analysis of Mahram Kermanshahi's Poemsامید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361810920250522Examining the Mind and Language of Hossein Sana'i Mashhadiبررسی ذهن و زبان حسین ثنایی مشهدی155177780210.22034/bahareadab.2025.18.7802faمیناساداتملاشاهیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.nominamollashahi22@gmail.comعبدالعلیاویسی کهخادانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.yesoveisi@lihu.usb.ac.irمحمدامیرمشهدیاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.nomashhadi@lihu.usb.ac.irJournal Article14030814BACKGROUND AND OBJECTIVES:
Mind
and language are two important elements of the essence of poetry that are
inextricably linked to each other. The poet"s intellectual system is explained
in the form of poetry using his language and organizes his poetry. Sana"i
Mashhadi is a lesser-known poet among the poets of the tenth century AH who has
attracted the attention of scholars and writers due to his special poetic
characteristics and innovations and his special way of expression; so much so
that he has been considered one of the founders of the Indian style.
METHODOLOGY: The present research method is
descriptive-analytical, which was carried out using library documents and
resources based on the texts and poems of Sana"i Mashhadi and seeks to answer
the question: What were the most important features of Sana"i
Mashhadi"s Divan from the perspective of mind and language?
FINDINGS: Based on the findings of the
research, Sanai Mashhadi is considered a pioneer poet in the Indian style who
played a prominent role in the development and evolution of this style. Many features
of the Indian style can be seen in his divan. The most widely used format in
his divan is the "ode". In his poems, he has been able to use the
linguistic possibilities of poetry well and use them to explain topics such as
praise, descriptions, romance, etc.
CONCLUSION: Sanai Mashhadi has benefited from
the capacities of the Persian language for word formation, composition, and
creation of new and original images. He has used the common rhythm of the
Persian language and has observed the side, internal, and external music;
themes such as: praise of the Prophet and the pure Imams (AS), praise of kings
and commanders, boasting, descriptions, romantic and mystical themes are among
the most important and frequent intellectual themes in his poetry.زمینه و هدف: ذهن و زبان، دو عنصر مهم از جوهره شعر هستند که پیوندی ناگسستنی با
یکدیگر دارند. نظام فکری شاعر، با استفاه از زبان او در قالب شعر تبیین میشود و
شعر او را سازمان میبخشد. ثنایی مشهدی از شاعران قرن دهم هجری، شاعری کمتر شناخته
شده است که به دلیل خصوصیات ویژه شعریش و به سبب نوآوریها و شیوه بیان خاص خود،
مورد توجه صاحبنظران و ادیبان بوده است؛ به طوریکه وی را از پایه گذاران سبک هندی
برشمرده اند. بررسی محتوا و ساختار دیوان اشعار وی، میتواند کمک مؤثری به شناخت
سبک دوره وی و عوامل تأثیرگذار بر آن نماید. وی از شاعرانی شیعی است که مدح و
منقبت معصومین(ع) و پیامبر اسلام(ص) در شعرش بسامد بالایی دارد. دیوان وی شامل
قصاید، غزلیات، رباعیات و... است. هدف از جستار حاضر معرفی اشعار و تبیین ویژگیهای
ذهنی و زبانی ثنایی مشهدی است.
روش پژوهش: جستار حاضر، مطالعه ای نظری است که به روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده
از اسناد و منابع کتابخانه ای مبتنی بر متون و اشعار ثنایی مشهدی انجام شده و
درصدد است تا به این سؤال پاسخ دهد که مهمترین ویژگیهای دیوان ثنایی مشهدی از منظر
ذهن و زبان چه بوده است؟
یافته ها: بر مبنای یافته های پژوهش، ثنایی مشهدی از شعرای پیشگام در سبک هندی
به شمار می آید که در تدوین و تکامل این سبک، نقش پررنگی داشته است. شمار بسیاری
از ویژگیهای سبک هندی را میتوان در دیوان وی مشاهده نمود. قالب پرکاربرد در دیوان
وی «قصیده» است. او در اشعار خود از توانسته است بخوبی از ظرفیتها و امکانات زبانی
و ادبی شعر استفاده نموده و از آنها جهت تبیین موضوعاتی چون مدح، توصیفات، عاشقانه ها
و... بهره ببرد.
نتیجه گیری: ثنایی مشهدی از عناصر خیال شاعرانه و ظرفیتهای زبان فارسی جهت واژه سازی،
ترکیب بندی و خلق تصاویر تازه و بدیع سود جسته است. وی از بحور رایج زبان فارسی
استفاده کرده و موسیقی کناری، درونی و بیرونی را رعایت نموده است؛ مضامینی همچون:
مدح پیامبر و ائمه اطهار(ع)، مدح پادشاهان و امرا، تفاخر، توصیفات، مضامین عاشقانه
و عارفانه از مهمترین و پربسامدترین مضامین فکری در شعر او هستند.Hossein Sanaei Mashhadi, mind, language, stylisticsحسین ثنایی مشهدی, ذهن, زبان, سبک شناسیhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1812.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1812.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی ذهن و زبان حسین ثنایی مشهدیhttps://bahareadab.com/en/article/Examining the Mind and Language of Hossein Sana'i Mashhadiامید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361810920250522Introducing the manuscript of Haqiq al-Haqayq al-Shahiya by Haj Mohammad Ali Shirvaniتحلیل متن شناسانۀ حقیقه الحقایق اثر عرفانی حاج محمدعلی شیروانی179201780610.22034/bahareadab.2025.18.7806faنسیمپازاجدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.non.pazaj@gmail.comمسعودفروزندهدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.yesforoozandeh@sku.ac.irمحمد ابراهیمایرجپوردانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.noIrajpour@pnu.ac.irJournal Article14030814BACKGROUND AND OBJECTIVES:
In
this article, the introduction of Haj Mohammad Ali Shirvani and her most
important work, the book "Haqiqah-ul-Haqayq", are discussed, and the
topics related to the stylistics of the work are discussed on both linguistic
and literary levels.
METHODOLOGY: This
article introduces the author and her mystical work
"Haqiqa-ul-Haqaiq" and its stylistic features in a
descriptive-analytical way.
FINDINGS: Mysticism and Sufism have always
had a special place in Iranian culture. Its link with Persian literature is
also an inseparable link. So that in all periods, Persian poetry and prose have
been the main subject of the works of poets and writers. In the Qajar era, it
is one of the most prominent topics that appear in literary works. Among these
works, we can refer to the book Haqiqah al-Haqayq by Haj Muhammad Ali Shirvani,
a writer, mystic and traveler of the 13th century (A.H.).This book is a text in
the prose of Masjee about the complaints of animals against the cruelty of
humans and their lawsuits in the presence of Malik Dadbakhsh, during which
social issues and deep mystical issues are raised. The author has used many
poets and writers, especially Jami and Molavi, to explain her mystical views.
The reflection of the Arabic language, especially the use of the language of
the Qur"an, in the work is remarkable. The use of more than a thousand verses
from the Holy Qur"an in accordance with the issues raised shows the author"s
mastery of the verses of theHolyQur"an.
This book is one of the few works in which humans and animals play the
main roles side by side, and in no part of the text can one say which role is
more colorful. In this article, we try to introduce the work and its existing
versions and talk about the author"s biography, which is less discussed in the
books of the Qajar period and after.
CONCLUSION: Haqiqah al-Haqayq is a mystical work that Haj
Muhammad Ali wrote in the style of prose writing in the Qajar period, i.e.
artificial and mutakalfi proses that were created in imitation of past texts.
This book has been influenced by the previous texts both in terms of the
subject and the writing style. And it has influenced the texts after it.Despite
the story in the book and the presence of animals as the main characters of the
story, it cannot be classified as an allegorical and fable literature.زمینۀ پژوهش: در این مقاله به معرفی حاج محمدعلی شیروانی و مهمترین اثراو کتاب «حقیقه الحقایق» پرداخته شده و در ضمن آن مباحث مربوط به سبکشناسی
اثر در دو سطح زبانی و ادبی بیان شده است.
روش پژوهش: این مقاله با شیوۀ توصیفی-تحلیلی به معرفی نویسنده و اثر عرفانی او
«حقیقه الحقایق» و ویژگیهای سبکی آن
پرداخته است.
یافته ها: عرفان و تصوف همواره در فرهنگ ایرانیان جایگاه ویژه ای داشته است و
پیوند آن با ادب فارسی جدانشدنی است. در عصر قاجر نیز جزو برجسته ترین موضوعاتی
است که در آثار ادبی به چشم میخورد. از جملۀ این آثار میتوان به کتاب «حقیقه الحقایق» اثر حاج محمد علی شیروانی نویسنده، عارف و
سیاح قرن 13(ه.ق) اشاره کرد. این کتاب، متنی است
به نثر مسجع در شکایت حیوانات از ظلم انسانها و دادخواهی آنها در حضور ملک دادبخش
که طی آن مباحث اجتماعی و مسائل عمیق عرفانی مطرح شده است . نویسنده برای تبیین
آراء عرفانی خود از شاعران و نویسندگان زیادی بویژه جامی و مولوی بهره گرفته است.
بازتاب زبان عربی، بویژه بهره گیری از زبان قرآن در اثر قابل تأمل است. به کارگیری
بیش از هزار آیه از قرآن کریم متناسب با موضوعات مطرح شده، نشاندهندۀ تسلط
نویسنده بر آیات قرآن کریم است. این کتاب از جمله معدود آثاری است که انسان و
حیوان دوشادوش هم عهده دار ایفای نقشهای اصلی میشوند و در هیچ قسمت از متن نمیتوان
گفت نقش کدام دسته پررنگتر است. در این مقاله سعی بر آن داریم که ضمن معرفی اثر و
بیان ویژگیهای برجستۀ سبکی آن، تأثیری که از متون پیش از خود گرفته است و تأثیری
که بر متون پس از خود گذاشته است، در باب زندگینامۀ نویسنده که در کتب دورۀ قاجار و پس از آن کمتر به آن پرداخته شده
است، سخن بگوییم.
نتیجه گیری: حقیقه الحقایق اثری عرفانیست که حاج محمدعلی آن را به شیوۀ جریانی
از نثرنویسی در دورۀ قاجاریعنی نثرهای مصنوع و متکلفی که به تقلید از متون گذشته
پدید آمده بود به رشتۀ تحریر درآورد. این کتاب چه از جهت موضوع و چه از جهت سبک
نگارش تحت تأثیر متون قبل از خود بوده است. و بر متون پس از خود نیز تأثیر گذاشته است.
باوجود سیر داستانی موجود در کتاب و حضور حیوانات بعنوان شخصیتهای اصلی داستان
نمیتوان آن را در زمرۀ ادبیات تمثیلی و فابل قرار داد.Hajj Muhammad Ali Shirwani, Haqiqah al-Haqayq, mysticism, Arabic language, Letters of Akhwan al-Safaحاج محمد علی شیروانی, حقیقه الحقایق, عرفان, زبان عربی, رسائل اخوانالصفاhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1813.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1813.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل متن شناسانۀ حقیقه الحقایق اثر عرفانی حاج محمدعلی شیروانیhttps://bahareadab.com/en/article/Introducing the manuscript of Haqiq al-Haqayq al-Shahiya by Haj Mohammad Ali Shirvaniامید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361810920250522Introduction and textual analysis of the unique edition of Divan Khajagi, a poet and mystic of the 10th and 11th centuriesمعرفی و متن شناسی نسخه منحصر به فرد دیوان خواجگی شاعر و عارف سده های دهم و یازدهم203228779310.22034/bahareadab.2025.18.7793faاحترامرضاییاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.yese.rezaee@pnu.ac.irJournal Article14030825BACKGROUND AND OBJECTIVES:
Khawajegi is one
of the powerful and unknown poets of the Safavid era, whose manuscripts have
not been corrected and analyzed in terms of stylistics. Therefore, the main
goal of this research is to introduce and examine Divan"s manuscript and
analyze the most important elements of his poetry so that researchers can get
to know him and the stylistic coordinates of his poems in linguistic, literary
and intellectual fields.
METHODOLOGY: Progressive research, theoretical study and
library method and analytical-descriptive method have been done. The studied
collection is a unique manuscript of his divan, with the number of acquisition
9015 in 204 sonnets and 36 quatrains and a total of 1528 verses, which is kept
in the manuscripts and documents section of the Central Library of Tehran
University.
FINDINGS: Divan"s poems are arranged in two sections, sonnets and
quatrains, in alphabetical order in rhyme. The said divan has been attributed
to Khawaji Shirazi, a prominent theologian of the Akbari period, but there is
no evidence of it in the text of the copy. The presence of a beautiful single
title and decorated tabular pages shows the importance of the copy in the time
of its writing. Except for two sonnets and scattered verses in praise of the
Holy Prophet (PBUH) and four consecutive quatrains, in each of which the poet
described one of the rightful caliphs, Divan does not provide any information
about the life and circumstances of the poet.
CONCLUSION: The examination of the manuscript of Divan Khajagi shows that
the manuscript has the characteristics of the 10th and 11th century manuscripts.
Both Iraqi and Indian styles can be seen in the court of Khojagi. In the
linguistic field, in some sonnets, the use of new or rarely used words and
compounds, popular and everyday compounds, many allusions, partial and
miniature imagery, etc. It shows the influence of Indian style. From an
intellectual point of view, romantic and mystical themes and Khayami"s thoughts
are among the most important poetic themes of Diwan Khajagi.زمینه و هدف: خواجگی از شاعران توانمند و گمنام عهد صفوی است که نسخه خطی اشعار
او تا کنون، تصحیح و از نظر سبکشناسی مورد بررسی قرار نگرفته است؛ لذا هدف اصلی
این پژوهش، معرفی و بررسی دستنویس دیوان و تحلیل مهمترین عناصر شعری اوست تا
محققین با او و مختصات سبکی اشعار او درحوزه های زبانی، ادبی و فکری آشنا شوند.
روشها: پژوهش پیشرو، مطالعه نظری و با شیوه کتابخانه ای و روش
تحلیلی_توصیفی انجام شده است. جامعه مورد مطالعه، نسخه خطی
منحصر به فرد دیوان او، به شماره دستیابی 9015 در 204 غزل و 36 رباعی و در مجموع
1528 بیت است که در بخش نسخ خطی و اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران نگهداری
میشود.
یافته ها: اشعار دیوان در دو بخش غزلیات و رباعیات به ترتیب الفبا
در قافیه مرتب شده است. دیوان مذکور را به خواجگی شیرازی، متکلم برجسته عهد اکبری
نسبت داده اند اما در متن نسخه، مطلبی دالّ بر آن وجود ندارد. وجود سرلوحِ
تکِ زیبا و صفحاتِ مجدولِ مزّین، نشان دهنده اهمیت نسخه در روزگار کتابت آن است.
بجز دو غزل و ابیات پراکنده در ستایش نبیاکرم(ص) و چهار رباعی متوالی که در هریک
از آنها، شاعر به توصیف یکی از خلفای راشدین پرداخته است، دیوان هیچ اطلاعی از
زندگی و احوال شاعر ارائه نمیدهد.
نتیجه گیری: بررسی
نسخه خطی دیوان خواجگی نشان میدهد، نسخه از حیث رسمالخط، ویژگیهای رسمالخط سده های
دهم و یازدهم را داراست. در دیوان خواجگی خصائص سبک عراقی و هندی هر دو دیده
میشود. در حوزه زبانی، در برخی غزلیات به کاربردن لغات و
ترکیبات نوساخته یا کمکاربرد، ترکیبات عامیانه و روزمره، کنایات فراوان، تصویرگری
جزئی و مینیاتوری و... بیانگر تأثیر سبک
هندی است. از نظر فکری مضامین عاشقانه و عارفانه و اندیشه های خیامی از مهمترین
موضوعات شعری دیوان خواجگی است.Khwajagi, Divan Poems, 11th century, manuscripts, textual studiesخواجگی, دیوان اشعار, سده یازدهم, نسخه شناسی, متن شناسیhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1814.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1814.pdfhttps://bahareadab.com/article/معرفی و متن شناسی نسخه منحصر به فرد دیوان خواجگی شاعر و عارف سده های دهم و یازدهمhttps://bahareadab.com/en/article/Introduction and textual analysis of the unique edition of Divan Khajagi, a poet and mystic of the 10th and 11th centuriesامید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361810920250522Rhetorical Functions of Description in The narrative style of "You Are Not a Stranger": Autobiography of Houshang Moradi Kermaniکارکردهای بلاغی عنصر «توصیف» در سبک روایی شما که غریبه نیستید؛ خودزندگی نوشتنامه هوشنگ مرادی کرمانی229248781410.22034/bahareadab.2025.18.7814faمحبوبهشمشیرگرهااستادیار ایرانشناسی و اسلامشناسی، سازمان اسناد و کتابخانه ملی (پژوهشکده اسناد)، تهران، ایران.yesm-shamshirgarha@nlai.irJournal Article14030824BACKGROUND AND OBJECTIVES:
Rhetoric
in literary terms is all the methods and elements that can be effective in
attracting and influencing the audience. But ancient rhetoric does not suitable
for the modern era. But ancient rhetoric is not very useful in understanding the
modern era, and therefore, it is necessary to review its traditional structure,
especially in Persian. The scope of life writing perhaps requires a new
approach more than other writings. While traditionally, these writings have
been considered solely historical writings, it seems that in the modern
rhetorical system, it is necessary to recognize their aesthetic aspects,
aspects that attract the audience due to their beauty or emotional impact.
Unlike traditional literary criticism, which focused on the superstructural
aspects of texts, in modern criticism, the narrative character is considered
one of the literary characteristics of the text. In examining the factors that
enhance the narrative dimension, the element of description always forms an
important part of the narrative structure in the text.
METHODOLOGY: The
research method in this article is descriptive analysis using library resources.
FINDINGS: The importance of the book What
You Are Not Strangers is not only in the narration of the author"s life, but
also in his creative expression style using elements to strengthen the
narrative aspect, such as description. Considering descriptive aesthetics from
a functionalist perspective, this article shows the creative role of this
element, how it was able to enhance the reader"s understanding and artistic
pleasure by strengthening the narrative aspect. This article also seeks to
clarify some of the functional aspects of the book as one of the contemporary
Persian novels. So that it became clear how the author was able to take steps
to strengthen the literary aspects of the work, such as its emotional,
emotional, and imaginative aspects, in accordance with the cultural context,
and by intertwining this element with the narrative on the one hand, and with
other artistic subtleties, transform this text into a coherent and literary
whole.
CONCLUSION: Using the power of memory and
imagination, Moradi has intertwined his narrative with descriptions of space,
place, time, and characters. The use of this element has played a number of
roles in this autobiography, the most prominent of which are explanatory
(cognitive), illustrative, organizational, sensory, decorative (arrangement),
and emotional functions.زمینه
و هدف:
منظور از بلاغت در اصطلاح ادبی، تمام شیوهها و عناصری است که میتواند در جذب
مخاطب و اثرگذاری بر او مؤثر باشد. اما چارچوبهای بلاغت قدیم، شناخت کلام در دوره
مدرن را چندان برنمیتابد و به همین سبب، بازنگری در ساختار سنتی آن خصوصا در زبان
فارسی ضروری است. در این میان، گستره زندگینوشتها شاید بیش از سایر نوشتارها
نیازمند نگرشی نوین باشد. درحالیکه در نظام سنتی، این نوشتهها یکسره در شمار مکتوبات تاریخی به شمار
میآمدهاند، به نظر میرسد در نظام بلاغی جدید، شناخت وجوه زیباشناسانه
آنها که بنا به زیبایی یا تأثیر عاطفی،
موجبات جذب مخاطب را فراهم میکنند ضرورت دارد. برخلاف نقد ادبی
سنتی که در آنها اعتنا به جنبههای روساختی متون غلبه داشت، نقد نوین مسیری دیگر در این بررسیها پیموده، که از آن جمله، برخورداری از خصلت روایی بمنزله یکی از
شاخصههای ادبی متن در نظریههای روایت است. در بررسی عوامل
مؤثر در تقویت بُعد روایتگری، عنصر توصیف همواره بخشی قابلتوجه از ساختار روایت در متن را تشکیل میدهد.
روشها:
شیوه
بررسی در این مقاله، تحلیلی توصیفی، با استفاده از منابع کتابخانهای است.
یافتهها: درحالیکه شدت
روایتمندی در برخی زندگینوشتها از جمله خودزندگینامه هوشنگ مرادی کرمانی خصوصا در
تشابه ساختاری با انواع ادبی ادبیات داستانی مدرن، موجب تلقی آنها یکسره در قلمروی ادبیات شده، آنچه شما که
غریبه نیستید را در ردیف رُمانهای فارسی قرار داده و جامه هنر بر آن پوشانده،
نه صرفا سرگذشت نویسنده، بلکه شیوه بیان خلاقانه او با بهرهمندی از عناصری در
تقویت روایتمندی، نظیر توصیف است. این مقاله با توجه به زیباییشناسی توصیفی از منظر کارکردشناسی، نقش خلاقانه
این عنصر را نشان داد که چطور توانسته با تقویت جنبه روایی، درک و التذاذ خواننده
را عمق بخشد. پژوهش پیش رو به دنبال ارائه تقسیمات و انواع توصیف بر پایه دانش
توصیفشناسی نبود، بلکه به منزله مقدمهای بر تحلیلی توصیفشناسانه از این
سرگذشتنامه، بخشی از وجوه کارکردی تلقی آن را بمنزله یکی از رُمانهای معاصر روشن
کرد. بطوری که معلوم شد نویسنده چگونه توانسته متناسب با بستر فرهنگی، در راستای
تقویت وجه ادبی اثر مانند احساسانگیزی، عاطفهانگیزی و تصویرآفرینی گام بردارد و
با تنیدگی این عنصر در روایت از یک سو، و سایر ظرافتهای هنری، این متن را
به یک کل منسجم و ادبی تبدیل کند.
نتایج: مرادی با
استفاده از قدرت حافظه و تخیل، روایت رخدادها را با توصیف فضا، مکان، زمان و
شخصیتها چنان در هم تنیده که تفکیک آنها از هم ممکن نیست. کاربرد این عنصر،
نقشهایی را در این زندگینوشت بعهده داشته که برجستهترین آنها کارکردهای توضیحی
(شناختی)، تصویرسازی، سازماندهی، حسانگیزی، تزئینی (آرایهای) و عاطفهانگیزی
است.Contemporary Persian Literature, Life writings, Autobiographies, Description, Literaryادبیات فارسی معاصر, خودسرگذشتنامهها, توصیف, ادبیتhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1815.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1815.pdfhttps://bahareadab.com/article/کارکردهای بلاغی عنصر «توصیف» در سبک روایی شما که غریبه نیستید؛ خودزندگی نوشتنامه هوشنگ مرادی کرمانیhttps://bahareadab.com/en/article/Rhetorical Functions of Description in The narrative style of "You Are Not a Stranger": Autobiography of Houshang Moradi Kermaniامید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361810920250522An ideal woman in lyrical and mystical literature (The study of Khamsa of Nizami and Molavi Masnavi)زن آرمانی در ادب غنایی و عرفانی (مورد مطالعه: پنج گنج نظامی و مثنوی معنوی)249264781910.22034/bahareadab.2025.18.7819faرقیهحبیبیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران.noroghayehhabibi23@gmail.comرضافرصتی جویباریاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران.yesReza.Forsati.Juybari@iau.irناهیداکبریاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران.noNahidakbari7@yahoo.comJournal Article14030828BACKGROUND AND OBJECTIVES:
In this article, by selecting two prominent works: Nizami
Ganjavi"s Panj Ganj from lyrical literature and Mowlavi"s Masnavi Manavi from
mystical literature, the position of the ideal woman and her characteristics
have been investigated with the aim of analyzing the personality of ideal women
and expressing the differences and similarities in lyrical and mystical
literature.
METHODOLOGY: Data collection is through library study and
the article is written in a descriptive-analytical manner. The statistical
population is the two works of Nezami Ganjavi"s Panj Ganj and the six books of
Mowlavi"s Masnavi Manavi.
FINDINGS: In lyrical and Mowlavi"s poetic
systems, in the stories of Masnavi, in fictional characters, Nizami Ganjavi has
named women who have superior characteristics compared to other women in
general and they are called ideal women in the term. These women are in the
position of the transcendent lover, king and ruler of the city in lyrical
literature and in the position of the transcendent lover, queen of the city,
wife, mistress and mother who have become mystics, seekers of the path of love
and symbols of truth in symbolic interpretation in mystical literature. Beauty,
modesty, loyalty, wisdom, political acumen, and good behavior are the
characteristics of these women. In terms of differences and similarities,
appearance and beauty are not considered in mystical literature, and they are
not the main criteria for an ideal woman in lyrical literature, and they are
accompanied by the characteristics of loyalty, modesty, and acumen. Moral
characteristics are common to both, but ideal women have a mystical character
in mystical literature that is not in lyrical literature, although transcendent
love can be interpreted mystically, such as the character of Leyli, who has
entered mystical literature through symbolic interpretation from lyrical
literature.
CONCLUSION: Despite the criticism of women,
which is part of the content of literature, women are described as having
external, moral, and transcendent and mystical characteristics in individual
and social life in lyrical and mystical literature, who are in the position of
ideal women. These women have a high social position, and examples of these are
the characters of Shirin, Leyli, Mahin Banu, Noshabeh, and Mariah Qobtiyeh in
Nizami Ganjavi Panj Ganj and the characters of Leyli, Hazrat Maryam, Bilqis,
the mother of Hazrat Musa, and Asiyeh, the wife of Pharaoh in mystical
literature.زمینه و هدف: در این مقاله با انتخاب دو اثر برجسته: پنج گنج نظامی گنجوی از ادب
غنایی و مثنوی معنوی مولوی از ادب عرفانی، جایگاه زن آرمانی و ویژگیهای آن با هدف
تحلیل شخصیت زنان آرمانی و بیان تفاوتها و شباهتها در ادب غنایی و عرفانی بررسی
شده است.
روش: گردآوری اطلاعات با مطالعه کتابخانه ای است و مقاله به شیوه توصیفی
تحلیلی نوشته شده است. جامعه آماری دو اثر پنج گنج نظامی و شش دفتر مثنوی معنوی
مولوی میباشد.
یافته ها: نظامی در منظومه های غنایی و مولوی در حکایتهای مثنوی، در شخصیتهای
داستانی، زنانی را نام برده اند که ویژگیهای برتری نسبت به عموم زنان دیگر دارند و
در اصطلاح زن آرمانی نامیده میشوند. این زنان در ادب غنایی در جایگاه معشوق
متعالی، پادشاه و حاکم شهر و در ادب عرفانی در جایگاه معشوق متعالی، ملکه شهر،
همسر، کدبانو و مادر قرار دارند که در تفسیر نمادین، عارف، سالک راه عشق و نماد حق
شده اند. زیبایی، عفت و حیا، وفاداری، خردمندی، درایت سیاسی و رفتار نیک، ویژگیهای
این زنان است. در وجه تفاوت و تشابه، ویژگی ظاهری و زیبایی در ادب عرفانی مطرح
نیست و در ادب غنایی نیز معیار اصلی زن آرمانی قرار نگرفته است و همراه با ویژگی
وفاداری و عفت و درایت است. در هردو، زنان آرمانی جایگاه اجتماعی بالایی دارند.
ویژگیهای اخلاقی در هر دو مشترک است اما زنان آرمانی شخصیت عارفانه در ادب عرفانی
دارند که در ادب غنایی نیست هرچند عشق
متعالی قابل تفسیر عرفانی است مثل شخصیت لیلی که با تفسیر نمادین از ادب غنایی به
ادب عرفانی راه یافته است.
نتیجه گیری: با وجود نکوهش زنان که بخشی از محتوای ادبیات میباشد، زنانی در ادب
غنایی و عرفانی با داشتن ویژگیهای ظاهری، اخلاقی و شخصیت متعالی و عارفانه در
زندگی فردی و اجتماعی توصیف شده اند که در جایگاه زن آرمانی قرار دارند، این زنان
جایگاه اجتماعی والایی دارند و نمونه های آن شخصیتهایی مثل شیرین، لیلی، مهین
بانو، نوشابه، ماریه قبطیه در پنج گنج نظامی و شخصیتهای لیلی، حضرت مریم، بلقیس،
مادرحضرت موسی، آسیه زن فرعون در ادب عرفانی هستند.Ideal woman, Lyrical literature, Mystical literature, Nizami Ganjavi, Mowlavi's Masnaviزن آرمانی, ادب غنایی, ادب عرفانی, نظامی گنجوی, مثنوی مولویhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1816.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1816.pdfhttps://bahareadab.com/article/زن آرمانی در ادب غنایی و عرفانی (مورد مطالعه: پنج گنج نظامی و مثنوی معنوی)https://bahareadab.com/en/article/An ideal woman in lyrical and mystical literature (The study of Khamsa of Nizami and Molavi Masnavi)امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361810920250522Analysis and study of artistic compositions in the general manuscript of Mirza Baqer Hosseini Natanziتحلیل و بررسی ترکیبسازیهای هنری در کلیات نسخه خطی میرزا باقر حسینی نطنزی265278782510.22034/bahareadab.2025.18.7825faفاطمهچهرازیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.noChehrazifateme@gmail.comمحمدحکیمآذردانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.yesmohammad.hakimazar@iau.acاصغررضاپوریاندانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.norezaporian@gmail.comJournal Article14030827BACKGROUND AND OBJECTIVES:
The
manuscript of Mirza Baqer Hosseini Natanzi"s Divan is one of the surviving
literary works of the Indian style and the Safavid period, which includes about
seven thousand verses in the form of ghazal, masnavi, rubai, ghazah and
couplet. In addition to being valuable in terms of literature, this work
contains rare or rarely used artistic compositions. In this article, we have
tried to analyze and study the artistic compositions in the Divan of this
Indian style poet based on his linguistic non-normativity.
METHODOLOGY: This
research was conducted using a library method and a manuscript study of Mirza
Baqer Hosseini Natanzi"s Divan. The scope of the study is the entire work,
which has been corrected in the doctoral thesis of Ms. Fatemeh Chehrazi at the
Islamic Azad University, Shahr-e-Kord Branch.
FINDINGS: The research findings show that
composition as one of the creative techniques and one of the types of
linguistic non-normativity has been considered in the Divan of Mirza Baqir
Hosseini Natanzi. The compositions constructed by the poet are mainly simple
and fluent, and grammatically most of the compositions are in the center and of
the type of additional compositions, and although Mirza Baqir is a poet of the
Indian style era, there is no trace of the difficulties of the poets of this
style and the elusive, obscure and complex composition in his poems.
CONCLUSION: In the Divan of Mirza Baqir
Hosseini Natanzi, one of the poets of the Indian style, examples of
non-normativity with the help of composition are found, which are sometimes
very rarely used and unique. Vocabulary in the process of composition in Mirza
Baqir"s poetic language has gained prominence and created new images. Mirza
Baqir has used colloquial language combinations, combinations in maximum
brevity and brevity, and the original images resulting from these new
combinations well and in complete simplicity, understanding, and ease of
meaning.زمینه و هدف: نسخه خطی دیوان میرزا باقر حسینی نطنزی یکی از آثار ادبی بر جای
مانده از سبک هندی و دوره صفوی است که در
قالب غزل، مثنوی، رباعی، قطعه و دوبیتی در حدود هفت هزار بیت را شامل میشود. این
اثر علاوه بر ارزشمند بودن بلحاظ ادبی مشتمل بر ترکیبات هنری نادر یا کم کاربرد
است. در این مقاله کوشیده ایم به تحلیل و بررسی ترکیبهای هنری در دیوان این شاعر
سبک هندی بر اساس هنجارگریزی زبانی وی بپردازیم.
روش پژوهش: این پژوهش بشیوه کتابخانه ای و مطالعه نسخه خطی از دیوان میرزا باقر
حسینی نطنزی انجام پذیرفته است. محدوده مورد مطالعه کل اثر میباشد که در رساله
دکتری خانم فاطمه چهرازی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر کرد تصحیح شده است.
یافته های پژوهش: یافته های پژوهش نشان میدهد که ترکیبسازی
بعنوان یکی از شگردهای خلاقانه و یکی از انواع هنجارگریزی زبانی در دیوان میرزا
باقر حسینی نطنزی مورد توجه قرار گرفته است. ترکیبهای برساخته شاعر، عمدتاً ساده و
روان است و بلحاظ دستوری بیشتر ترکیبات درون مرکز و از نوع ترکیبات اضافی هستند و
گرچه میرزا باقر شاعر دوران سبک هندی است، اما در اشعار وی رد پایی از دشواریهای
شاعران این سبک و ترکیبپردازی دیریاب، غامض و پیچیده اثری نمیباشد.
نتایج پژوهش: در دیوان میرزا باقر حسینی نطنزی از شاعران سبک هندی، نمونه هایی از
هنجارگریزی بکمک ترکیبسازی یافت میشود که گاه بسیار کم کاربرد و منحصر بفرد است.
واژگان در در فرایند ترکیبسازی در زبان شعری میرزا باقر، برجستگی یافته و تصاویر
تازه ای را خلق نموده اند. میرزا باقر از ترکیبات زبان محاوره، ترکیباتی در حداکثر
ایجاز و کوتاهی و تصاویر بدیع حاصل ازاین ترکیبات تازه بخوبی و در کمال سادگی، درک و سهولت معنا بهره گرفته
است.Linguistic processes, Composition, Mirza Baqir Hosseini Natanzi, Indian style, Foregroundingفرایندهای زبانی, ترکیبسازی, میرزاباقر حسینی نطنزی, سبک هندی, برجسته سازیhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1817.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1817.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل و بررسی ترکیبسازیهای هنری در کلیات نسخه خطی میرزا باقر حسینی نطنزیhttps://bahareadab.com/en/article/Analysis and study of artistic compositions in the general manuscript of Mirza Baqer Hosseini Natanziامید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361810920250522Stylistics of the rhetorical layer of expression in the conditions of eulogies of the seventh and eighth centuries AHسبکشناسی لایۀ بلاغی بیان در شریطه های قصاید مدحی سده های هفتم و هشتم هجری279303782410.22034/bahareadab.2025.18.7824faآریانگین تاجیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.yesarya.negintaji@pnu.ac.irJournal Article14030903BACKGROUND AND OBJECTIVES:
Problem Statement and Objective: Layered Stylistics is considered
as one of the new approaches in linguistics, which can be used to determine the
frequency of literary works, especially poetry. As one of the important
elements of an ode, the condition plays an influential role in the creation of
odes and is considered one of the main elements of the ode structure. Examining
the rhetorical stylistic layer and aesthetics of the condition in odes is one
of the approaches of researchers to examine the worldview of poets and also to
understand the different intellectual angles of the ode.
METHODOLOGY: The
present study, using a descriptive and analytical method and using the tool of
library study, examined the rhetorical layer of the expression of conditions in
the odes of praise of Persian poetry by six poets, Saadi, Fakhr al-Din Iraqi
and Kamal al-Din Ismail in the seventh century and Salman Sawji, Ubaid Zakani
and Ibn Yamin in the eighth century AH.
FINDINGS: The sharitha, which are one of
the main elements of the ode, have rhetorical-declarative layers, and during
these sharithas, poets in the seventh and eighth centuries used literary art
and beauty to better demonstrate this element and used various rhetorical
techniques such as simile, metaphor, allusion, and alliteration to convey their
words.
CONCLUSION: The results of this research show
that poets in the seventh century paid less attention to sharithas and used
fewer expressive elements, but in the eighth century, poets have more laudatory
odes and used many expressive techniques, especially simile and allusion, to
describe their praised person in the sharithas of odes.بیان مسئله و هدف: سبکشناسی لایه ای به عنوان یکی از رویکردهای نوین در زبانشناسی
مطرح است که با این رویکرد بسامد آثار ادبی به خصوص شعری را میتوان مشخص کرد.
شریطه به عنوان یکی از ارکان مهم قصیده، نقشی تأثیرگذار در آفرینش قصاید دارد و از
ارکان اصلی ساختار قصیده به شمار میرود. بررسی لایه سبکی بلاغی و زیباییشناسی شریطه در قصاید یکی از
رویکردهای محققان برای بررسی جهانبینی شاعران و نیز شناخت زوایای مختلف فکری قصیده
به شمار میرود.
روش:
پژوهش حاضر با روش توصیفی و تحلیلی و با ابزار مطالعه کتابخانه ای به بررسی لایۀ
بلاغی بیان شریطه ها در قصاید مدحی شعر فارسی شش شاعر سعدی، فخرالدین عراقی و کمالالدین
اسماعیل در سده هفتم و سلمان ساوجی، عبید زاکانی و ابن یمین در سده هشتم هجری
پرداخته است.
یافته های پژوهش: شریطه ها که به عنوان یکی از ارکان اصلی قصیده هستند دارای لایه های
بلاغی-بیانی هستند و در خلال این شریطه ها شاعران در قرون هفتم و هشتم از هنر و
زیباییهای ادبی برای بهتر نشان دادن این رکن استفاده کرده و شگردهای بلاغی
گوناگونی چون: تشبیه، استعاره، کنایه، مجاز برای القای سخن خویش بهره برده اند.
نتیجه گیری: نتیجه این
پژوهش نشان میدهد که شاعران در قرن هفتم کمتر به شریطه پرداخته اند و از عناصر
بیانی کمتری نیز استفاده کرده اند، اما در قرن هشتم شاعران قصاید مدحی بیشتری
دارند و برای توصیف ممدوح خود در شریطه قصاید از شگردهای بیانی زیادی بخصوص تشبیه
و کنایه استفاده کرده اند.Stylistics, rhetorical layer, ode, sharitha, classical literatureسبکشناسی, لایۀ بلاغی, قصیده, شریطه, ادبیات کلاسیکhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1818.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1818.pdfhttps://bahareadab.com/article/سبکشناسی لایۀ بلاغی بیان در شریطه های قصاید مدحی سده های هفتم و هشتم هجریhttps://bahareadab.com/en/article/Stylistics of the rhetorical layer of expression in the conditions of eulogies of the seventh and eighth centuries AHامید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361810920250522Studying the Process of Individuation Based on Jung's Archetypal Criticism in Manouchehr Atashi's Poemsبررسی فرآیند فردیت بر مبنای نقد کهن الگویی یونگ در اشعار منوچهر آتشی305322779610.22034/bahareadab.2025.18.7796faآیتشوکتیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد خوی، دانشگاه آزاد اسلامی، خوی، ایران.yesAyat.shokati@iaukhoy.ac.irمهینامیدیاندانشآموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.nom.omidian@urmia.ac.irJournal Article14030505BACKGROUND AND OBJECTIVES:
Archetypal
(mythical) criticism is one of the main approaches in contemporary literary
criticism and an interdisciplinary study that interprets the literary work and
its themes in terms of its prototype or archetypal deep structure. This method
was first formally proposed in the findings of contemporary psychologist Carl
Gustav Jung regarding the collective unconscious and archetypes. One of these
archetypes is the process of individuation, in which, during the process of
spiritual growth and transcendence, the center of the personality is
transferred from the conscious part to the unconscious part, and the
personality achieves balance, stability, and spiritual integrity. In this
article, with emphasis on Jung"s archetypal theory, we will examine the process
of individuation in Manouchehr Atashi"s poems.
METHODOLOGY: The
research method in this descriptive-analytical research is based on the method
of document analysis and library studies and the use of Jung"s archetype
criticism based on the process of individuality. The statistical population of
the research is the poems of Manouchehr Atashi.
FINDINGS: The research findings show that
the path of self-discovery or the process of individuality as a spiritual need
in the unconscious angles of Atashi"s poetry from the shadow to reaching the
self is worth considering and examining and is in accordance with Jung"s
archetype of individuality.
CONCLUSION: The research achievement shows
that the archetypes of the shadow, anima, and wise man to transformation and
oneness with the universe are noticeable in the different stages of
self-discovery in Atashi"s poetry. By passing through his inner layers, the
poet has gone through the process of spiritual, psychological, and
individuality growth to achieve his self, self, and individuality.زمینه و هدف پژوهش: نقد کهن الگویی (اسطوره ای) یکی از رویکردهای
اصلی در نقد ادبی معاصر و مطالعه ای میانرشته ای است که اثر ادبی و بنمایه های
موجود در آن را به پیش نمونه یا همان ژرفساخت کهن الگویی آن تأویل مینماید. این
شیوه بصورت رسمی نخستین بار در یافته های روانشناس معاصر کارل گوستاو یونگ در خصوص ناخودآگاه جمعی و کهن
الگوها مطرح شد.یکی از این کهن الگوها، فرایند فردیت است که در آن در جریان رشد و
تعالی روحی، مرکز شخصیت از بخش خود آگاه به قسمتی در ناخودآگاه منتقل میشود و
بدنبال آن شخصیت به تعادل و پایداری و
یکپارچگی روحی دست مییابد.در این مقاله با تاکید بر نظریه کهن الگویی یونگ، به بررسی فرایند فردیت در اشعار منوچهر آتشی
خوااهیم پرداخت.
روش پژوهش:روش پژوهش در این جستار توصیفی ـ تحلیلی بر مبنای شیوه سندکاوی و
مطالعات کتابخانه ای و بهره گیری از نقد کهن الگوی یونگ با تکیه بر فرآیند فردیت
است. جامعه آماری پژوهش اشعار منوچهر آتشی میباشد.
یافته های پژوهش: یافته های پژوهش نشان میدهد که مسیر خویشتنیابی
یا فرایند فردیت بعنوان یک نیاز روحی در زوایای ناخودآگاه شعر آتشی از سایه تا
رسیدن به خود، قابل تأمل و بررسی و مطابق با کهن الگوی فردیت یونگ است.
نتایج پژوهش: دستاورد پژوهش نشان میدهد که کهن الگوهای سایه، آنیما، پیر دانا تا
استحاله و یگانگی با جهان هستی در مراحل مختلف خویشتنیابی در شعر آتشی قابل
ملاحظه است. شاعر با گذار از لایه های درونی خویش سیر رشد روحی، روانی و فردیت را
سپری نموده تا به خویشتن خویش و فردیت دست یابد.Jung, Archetype, Process of Individuality, Manouchehr Atashi, Selfیونگ, کهن الگو, فرایند فردیت, منوچهر آتشی, خویشتنhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1819.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1819.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی فرآیند فردیت بر مبنای نقد کهن الگویی یونگ در اشعار منوچهر آتشیhttps://bahareadab.com/en/article/Studying the Process of Individuation Based on Jung's Archetypal Criticism in Manouchehr Atashi's Poems