Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-61361912720261023Children's Thought and Language from Rumi's Perspectiveاندیشه و زبان کودکان از منظر مولانا237244837010.irandoi.2002/bahareadab.2026.8370enAliMohammad MoazzeniProfessor, Department of Persian Language and Literature, University of Tehran, Tehran, Iran.yesmoazzeni@ut.ac.irJournal Article20260530BACKGROUND AND OBJECTIVES: Classical Persian literature did not recognize children"s literature as an autonomous modern genre; nevertheless, Rumi repeatedly addresses the proportionality of speech to understanding, the child"s conceptual world, hearing and speech, and the need to speak in a child"s language. This study reconstructs these observations as an account of the relation between language and thought in childhood and examines their implications for Persian children"s literature. METHODOLOGY: The method is descriptive-analytical and comparative. Selected passages from the Masnavi and Fihi Ma Fih are classified under five themes: language–cognition proportionality, vocabulary development, hearing and speech, similar-language communication, and experiential expansion of meaning. They are then cautiously compared with selected propositions in developmental psychology of language, especially Vygotsky, without claiming historical or theoretical identity. FINDINGS: Rumi distinguishes the child"s conceptual world from adult reasoning, recommends adapting discourse to the child"s level of understanding, emphasizes prior linguistic input and interaction, and portrays meaning as developing through experience. "Speaking the language of children" therefore denotes semantic and communicative proportionality, not mere simplification. CONCLUSION: Rumi"s observations may be read as a premodern literary-mystical model of audience-sensitive communication and gradual conceptual development. They are not equivalent to modern psychology, but can be compared with it. For children"s literature, the practical consequence is to match vocabulary, imagery, narrative complexity, and conceptual density with age while still expanding the child"s language and thought.زمینه و هدف: در سنت کلاسیک فارسی، ادبیات کودک و نوجوان به معنای امروزین آن ژانری مستقل نبود؛ بااینحال، مولانا در مثنوی و فیه مافیه به تناسب سخن با فهم مخاطب، جهان مفهومی کودک، نقش شنیدن در گفتار و ضرورت سخن‌گفتن به زبان کودک توجه کرده است. هدف پژوهش، بازخوانی این اشارات در قالب الگویی از نسبت زبان و اندیشه و بررسی دلالتهای آن برای ادبیات کودک امروز است. روش پژوهش: روش پژوهش توصیفی‌ـ‌تحلیلی و تطبیقی است. شواهد منتخب از مثنوی و فیه مافیه در پنج محورِ تناسب زبان و فهم، رشد واژگانی، شنیدن و گفتار، همزبانی و تعامل، و گسترش معنا دسته بندی و با رعایت تفاوت تاریخی و روششناختی با برخی آرای ویگوتسکی مقایسه شده اند. یافته ها: مولانا میان جهان مفهومی کودک و استدلال بزرگسال تمایز مینهد، زبان مؤثر را متناسب با فهم کودک میخواهد، برای ورودی شنیداری و تعامل در شکل‌گیری گفتار اهمیت قائل است و رشد معنا را با تجربه پیوند میدهد. «هم زبان کودکان باید گشاد» در این خوانش، اصلی ارتباطی دربارۀ تناسب واژه، معنا و ظرفیت ادراک مخاطب است. نتیجه گیری: آرای مولانا معادل نظریه های روانشناسی جدید نیست، اما میتوان آنها را الگویی ادبی‌ـ‌عرفانی از ارتباط مخاطب‌محور و رشد تدریجی مفاهیم دانست. در ادبیات کودک، این الگو بر انتخاب واژگان، تصویرها و پیچیدگی مفهومی متناسب با سن و تجربه تأکید دارد، به گونه ای که متن هم فهم‌پذیر باشد و هم زبان و اندیشۀ کودک را گسترش دهد.کودک و نوجوان, اندیشه و زبان, مولانا, مثنوی معنوی, رشد شناختی, ادبیات تعلیمی.child and adolescent, language and thought, Rumi, Masnavi-ye Ma'navi, cognitive development, didactic literature.https://bahareadab.com/downloadPDF/2089.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2089.pdfhttps://bahareadab.com/article/اندیشه و زبان کودکان از منظر مولاناhttps://bahareadab.com/en/article/Children's Thought and Language from Rumi's Perspective