Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-61361912720261023Analyzing Persuasive Strategies in Carpet Buying and Selling Conversations in Mashhad Based on Fairclough's Modelتحلیل راهبردهای اقناعی در گفتگوهای خریدوفروش فرش در مشهد بر پایۀ الگوی فرکلاف207236839510.irandoi.2002/bahareadab.2026.8395enRahelehKarimi FeyzabadiPhD student, Department of Linguistics, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Irannoraheleh.karimifeyzabadi@mail.um.ac.irShahlaSharifiAssociate Professor, Department of Linguistics, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.yessh-sharifi@um.ac.ir AzamEstagiAssociate Professor, Department of Linguistics, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Irannoestagi@ferdowsi.um.ac.irJournal Article20260608BACKGROUND AND OBJECTIVES: So far, research in the field of discourse analysis in Persian has predominantly focused on written literary texts, while informal spoken discourse, particularly buying and selling conversations, has received less attention. This study aims to analyze speech style in carpet buying and selling conversations in Mashhad based on Fairclough"s three-dimensional model of Critical Discourse Analysis, with a focus on specific rhetorical devices. METHODOLOGY: The research data were collected through fieldwork by recording three naturally occurring conversations between carpet buyers and sellers in stores in Mashhad. The conversations were selected with consideration of the gender of the participants (male seller/female buyer, female seller/male buyer, and female seller/couple buyers) and were analyzed within the framework of Fairclough"s three-dimensional model. At the descriptive level, seven rhetorical devices-logical reasoning, arousing emotions, establishing the speaker"s credibility, contrast, simile and metaphor, rhetorical questions, and repetition-were systematically extracted and examined from the data. At the interpretive and explanatory levels, these devices were analyzed in relation to power dynamics, discursive identities, and social ideologies. FINDINGS: The results showed that, at the descriptive level, the rhetorical devices were used with considerable frequency in the conversations, and their primary functions were to justify price and quality, establish an emotional connection with the product, and gain the buyer"s trust by demonstrating their expertise and honesty. At the interpretive level, the conversations followed the pattern of "information request-information provision-negotiation-agreement." By relying on technical knowledge and control over the discourse sequence, the seller assumes the position of a "guiding expert," while the buyer also exercises relative economic power-not only through direct bargaining but also through strategies such as promising future purchases. Discursive identity construction is jointly shaped by both parties. At the explanatory level, the discourse governing these conversations is connected with the ideology of luxury consumption and symbolic investment, relatively persistent gender stereotypes in the division of purchasing roles (although there are indications of their gradual modification), and the cultural and religious beliefs of Mashhad. Moreover, honesty and trust are transformed within this discourse into a form of "cultural capital" that serves economic persuasion. CONCLUSION: Carpet buying and selling conversations are rhetorical, negotiative, and ideological texts in which language simultaneously performs economic, social, and cultural functions, while power between the seller and buyer is distributed relatively and reciprocally rather than unilaterally. Fairclough"s three-dimensional model is an effective tool for analyzing Persian spoken discourse, and its application to commercial contexts can contribute to expanding the scope of Persian stylistics from written literary texts to everyday interactions and spoken discourse.زمینه و هدف: تاکنون در پژوهشهای حوزۀ تحلیل گفتمان در زبان فارسی، تمرکز عمدتاً بر متون مکتوب ادبی بوده و گفتمان شفاهی غیررسمی، به ویژه گفتگوهای خرید و فروش، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف این مقاله، تحلیل سبک گفتار در گفتگوهای خرید و فروش فرش در شهر مشهد بر اساس مدل سه سطحی تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف و با تمرکز بر ابزارهای بلاغی مشخص است. روشها: داده های پژوهش به روش میدانی و از طریق ضبط سه گفتگوی واقعی میان خریداران و فروشندگان فرش در فروشگاههای شهر مشهد گردآوری شد. این گفتگوها با لحاظ جنسیت مشارکت‌کنندگان (فروشنده مرد/ خریدار زن، فروشنده زن/ خریدار مرد، و فروشنده زن/ خریداران زوج) انتخاب و در چارچوب مدل سه سطحی فرکلاف تحلیل شدند. در سطح توصیف، ابزارهای بلاغی شامل استدلال منطقی برانگیختن احساسات، اعتبارسازی گوینده، تضاد، تشبیه و استعاره، سؤالات بلاغی و تکرار، به صورت نظاممند از متن استخراج و بررسی شدند. در سطوح تفسیر و تبیین، این ابزارها در پیوند با روابط قدرت، هویتهای گفتمانی و ایدئولوژیهای اجتماعی تحلیل گردیدند. یافته ها: نتایج نشان داد که در سطح توصیف، ابزارهای بلاغی با بسامد قابل‌توجه در گفتگوها به کار گرفته شده اند و کارکرد اصلی آنها توجیه قیمت و کیفیت، ایجاد پیوند عاطفی با کالا، و کسب اعتماد خریدار از طریق نمایش تخصص و صداقت است. در سطح تفسیر، گفتگوها از الگوی «درخواست اطلاعات - ارائه اطلاعات - مذاکره - توافق» پیروی میکنند، فروشنده با تکیه بر دانش فنی و تسلط بر توالی گفتمانی، جایگاه «متخصص راهنما» را پر میکند، اما خریدار نیز نه تنها با چانه زنی مستقیم، بلکه با ابزارهایی چون وعدۀ خرید آینده، قدرت اقتصادی نسبی اعمال میکند و هویت‌سازی گفتمانی میان دو طرف به صورت مشترک شکل میگیرد. در سطح تبیین، گفتمان حاکم بر این گفتگوها با ایدئولوژی خریدهای پرتجمل و سرمایه گذاری نمادین، کلیشه های جنسیتی نسبتاً پایدار در تقسیم نقش خرید (هرچند با نشانه هایی از تعدیل تدریجی آنها)، و باورهای فرهنگی و مذهبی مشهد پیوند دارد؛ همچنین صداقت و اعتماد در این گفتمان به گونه ای به «سرمایۀ فرهنگی» بدل میشود که در خدمت اقناع اقتصادی به کار میرود. نتیجه گیری: گفتگوهای خرید و فروش فرش، متونی بلاغی، مذاکره ای و ایدئولوژیک هستند که در آنها زبان همزمان سه کارکرد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایفا میکند و قدرت میان فروشنده و خریدار به شکلی نسبی و دوسویه توزیع میشود، نه یکطرفه. مدل سه سطحی فرکلاف ابزاری کارآمد برای تحلیل گفتمان شفاهی فارسی است و به کارگیری آن در حوزۀ تجاری میتواند به گسترش قلمرو سبکشناسی فارسی از متون مکتوب ادبی به تعاملات روزمره و گفتمان شفاهی یاری رساند.تحلیل گفتمان انتقادی, مدل فرکلاف, راهبردهای اقناعی, ابزارهای بلاغی, گفتگوهای خرید و فروشCritical Discourse Analysis, Fairclough's Model, Persuasive Strategies, Rhetorical Devices, Buying and Selling Conversationshttps://bahareadab.com/downloadPDF/2088.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2088.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل راهبردهای اقناعی در گفتگوهای خریدوفروش فرش در مشهد بر پایۀ الگوی فرکلافhttps://bahareadab.com/en/article/Analyzing Persuasive Strategies in Carpet Buying and Selling Conversations in Mashhad Based on Fairclough's Model