Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-61361912520260923Study and Stylistic Analysis of the Manuscript of the Divan of Izadi Kazeruniبررسی و تحلیل سبکی نسخۀخطی دیوان ایزدی کازرونی163191829810.irandoi.2002/bahareadab.2026.8298enMehdiSoroush NasibDepartment of Persian language and literature, Bu.C., Islamic Azad University, Bushehr, Iran.nom.soroshnasib@iau.ac.irSeyyedMojtaba HosseiniDepartment of Persian language and literature, Bu.C., Islamic Azad University, Bushehr, Iran.yes dr.smho@iau.ac.ir MaryamParhizkariDepartment of Persian language and literature, Bu.C., Islamic Azad University, Bushehr, Iran.nommaryam@iau.ac.irJournal Article20260418BACKGROUND AND OBJECTIVES: The literary revival in the Qajar era provided a platform for the revival of the traditions of classical Persian poetry; however, many orators of this period still remain in the dust of obscurity. Mirza Mohammad Khan Izadi Kazeruni, nicknamed Fasih al-Molk (1255-1322 AH), is one of these masterful but unknown ghazal poets. The present study introduces this author and studies and analyzes his divan in a structured manner at three levels: linguistic, literary, and intellectual, in order to clarify his literary position in the late 13th and early 14th centuries AH. METHODOLOGY: This study was conducted with a descriptive-analytical approach and based on library studies. FINDINGS: On the linguistic level, the use of seas of bahrahs and raml, along with the use of nominal and verb lines and rhymes, has given his words a high musical coherence. On the literary level, the poet has created a dynamic network of imaginative forms and novel arrangements by returning to the literary traditions of the Iraqi style. On the intellectual level, the high frequency of concepts such as love and reproach for hypocritical asceticism and the conflict between reason and love introduces him as a dervish-like poet and an original lyricist. CONCLUSION: The stylistic analysis of the Yazidi Kazeruni divan shows that despite living in the Qajar era, he had a strong connection with the classical literary tradition, especially the Iraqi style. He has been able to give his poems a special stylistic identity by combining traditional eloquent language with the dialect language of the Persian region and also using mystical and astronomical terms.زمینه و هدف: جریان بازگشت ادبی در عصر قاجار، بستری برای بازآفرینی سنتهای شعر کلاسیک فارسی فراهم آورد؛ با این حال، بسیاری از سخنورانِ این دوره همچنان در غبار گمنامی باقی مانده اند. میرزا محمدخان ایزدی کازرونی ملقب به فصیح‌الملک (۱۲۵۵-۱۳۲۲ هـ.ق)، از جملۀ این غزلسرایان چیره دست اما ناشناخته است. پژوهش حاضر به معرفی این نویسنده و بررسی و تحلیل ساختارمند دیوان او در سه سطح زبانی، ادبی و فکری میپردازد تا جایگاه ادبی وی را در اواخر سدۀ سیزدهم و اوایل سدۀ چهاردهم هجری روشن سازد. روش تحقیق: این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و بر پایۀ مطالعات کتابخانه ای انجام شده است. یافته ها: در سطح زبانی، کاربردِ بحرهایی هزج و رمل در کنار کاربرد ردیفها و قافیه های اسمی و فعلی، انسجام موسیقایی بالایی به کلام وی بخشیده است. در سطح ادبی، شاعر با بازگشت به سنتهای ادبی سبک عراقی، شبکه ای پویا از صور خیال و آرایه های بدیعی خلق کرده است. در سطح فکری نیز، بسامد بالای مفاهیمی چون عشق و ملامت زهدِ ریایی و جدال عقل و عشق، وی را شاعری درویش‌مسلک و غزلسرایی اصیل معرفی میکند. نتیجه گیری: تحلیل سبکی دیوان ایزدی کازرونی نشان میدهد که وی با وجود زندگی در عصر قاجار، پیوند استواری با سنت ادبی کلاسیک به ویژه سبک عراقی داشته است. او توانسته است با تلفیق زبان فصیح سنتی با زبانِ گویشی خطۀ فارس و همچنین استفاده از اصطلاحات عرفانی و نجومی، تشخص سبکی ویژه ای به اشعار خود ببخشد.نسخۀخطی, ایزدی کازرونی, سبک‌شناسی, سطح زبانی, سطح ادبی, سطح فکری.Manuscript, Yazdi Kazeruni, Stylistics, Linguistic Level, Literary Level, Intellectual Level.https://bahareadab.com/downloadPDF/2056.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2056.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی و تحلیل سبکی نسخۀخطی دیوان ایزدی کازرونیhttps://bahareadab.com/en/article/Study and Stylistic Analysis of the Manuscript of the Divan of Izadi Kazeruni