Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-61361912420260823A Stylistic Analysis of the Manuscripts of the Divan of Abd al-Razzaq ibn Ali Asghar, Known as “Attar” and “Sheikh Attar”سبک‌شناسی نسخ خطّی «عبدالرّزاق‌ ابن علی‌اصغر» ملقب به «عطّار» و «شیخ عطّار»219238828010.irandoi.2002/bahareadab.2026.8280enShimaParhizkarPh.D. Candidate, Department of Persian Language and Literature, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.no sh.parhizkar.98@gmail.comEsmaeilTajbakhshAssociate Professor, Department of Persian Language and Literature, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.yese.tajbakhsh@atu.ac.ir Journal Article20260403BACKGROUND AND OBJECTIVES: The Divan of Abd al-Razzaq ibn Ali Asghar, known by the pen names “Attar” and “Sheikh Attar,” is one of the poetic manuscripts of the Qajar period that, despite its codicological and literary significance, has not yet been critically edited or systematically studied. According to the information recorded in the National Union Catalogue of Iranian Manuscripts (Fankha) and the internal evidence of the Divan, the poet was a contemporary of Mozaffar al-Din Shah Qajar. This study aims to introduce the two extant manuscripts of the poet’s Divan and to examine the stylistic characteristics of his poetry. It also investigates the poet’s indebtedness to earlier Persian poets as well as his literary and linguistic innovations. METHODOLOGY: This research was conducted through library-based investigation using a descriptive-analytical approach. The text of the Divan was critically edited according to the eclectic method, with the manuscript preserved in the Library of the Islamic Consultative Assembly serving as the base manuscript and the manuscript preserved in the University of Tehran Library as the secondary witness, while adhering to the principles of critical textual editing. FINDINGS: The findings indicate that the dominant style of the poet’s works belongs to the Iraqi School. Nevertheless, linguistic, literary, and intellectual features associated with the Khorasani School, the Indian School, and the Maktab-e Voqūʿ (School of Voqūʿ) are also evident throughout the Divan. The most prominent rhetorical devices are simile-based structures, allusion, and alliteration, all of which reflect the poet’s literary and linguistic creativity. Furthermore, the influence of Hafez and Saʿdi, together with the incorporation of elements of Persian folk literature, constitutes one of the distinctive features of the Divan. CONCLUSION: The findings demonstrate that the Divan of Abd al-Razzaq ibn Ali Asghar deserves scholarly attention not only for its codicological value but also for its stylistic significance. His poetic language is distinguished by the extensive use of rhetorical and figurative devices while remaining fluent and free from excessive verbal and semantic complexity. Love and the depiction of the emotional states of the lover and the beloved constitute the central themes of his poetry. As a Twelver Shiʿi poet, he consistently expresses his devotion to the Fourteen Infallibles, particularly Imam Ali (peace be upon him), throughout the Divan. Mystical and Sufi themes are likewise evident in his poetry. His poems are composed in a variety of classical Persian poetic forms, including the qaṣīda, ghazal, rubāʿī, and other verse forms.زمینه و هدف: دیوان اشعار «عبدالرّزاق ابن علی‌اصغر» ملقّب به «عطّار» و «شیخ عطّار» از جمله نسخه های خطّی دوران قاجار است که با وجود ارزش نسخه شناسی و ادبی تا کنون هیچگونه تصحیح و پژوهشی روی آن صورت نگرفته است. بر اساس اطّلاعات موجود در فهرست فنخا و شواهد درون‌متنی دیوان، شاعر، معاصر مظفّرالدین شاه قاجار است. هدف این پژوهش معرّفی دو نسخه موجود از دیوان شاعر و برّرسی ویژگیهای اشعار وی با رویکردی سبک‌شناسانه است. همچنین این مقاله میکوشد تأثیرپذیری شاعر از شعرای پیش از خود و نوآوریهای ادبی-زبانی وی را واکاوی کند. روش‌شناسی: این پژوهش به روش کتابخانه ای و با رویکرد توصیفی-تحلیلی انجام شده است. همچنین متن دیوان بر اساس نسخه موجود در کتابخانه مجلس شورای اسلامی به عنوان نسخه اساس و نسخه موجود در کتابخانه دانشگاه تهران به عنوان نسخه بدل، به روش التقاطی و با رعایت اصول تصحیح انتقادی، تصحیح شده است. یافته ها: یافته های پژوهش نشان‌ میدهد، شیوه غالب سرایش شاعر در چهارچوب سبک عراقی قرار میگیرد؛ با این حال مؤلّفه هایی از سبک خراسانی، سبک هندی و مکتب وقوع در لایه های زبانی، فکری و ادبی شاعر وجود دارد. اصلیترین آرایه های موجود در دیوان، ساختارهای مبتنی بر تشبیه، تلمیح و واج‌آرایی است که نوآوریهای ادبی-زبانی شاعر را نمایان میسازد. همچنین تأثیرپذیری شاعر از حافظ و سعدی و بهره گیری وی از عناصر ادبیات عامیانه از ویژگیهای برجسته دیوان به شمار میرود. نتیجه گیری: برآیند این پژوهش نشان میدهد، دیوان عبدالرّزاق ابن علی‌اصغر، افزون بر ارزش نسخه شناسی، از دیدگاه سبک‌شناسی نیز شایسته توجه است. زبان شعری او درصد بالایی از آرایه هایی بدیعی و بیانی را شامل میشود؛ با این همه کاملا روان و دور از پیچیدگیهای لفظی و معنایی است. بنمایه اصلی اشعار؛ عشق و توصیف حالات عاشق و معشوق است. عبدالرّزاق شاعری شیعه مذهب است و در سرتاسر دیوان، ارادت خویش به چهارده معصوم به ویژه حضرت علی علیه السّلام را ابراز کرده است. در شعرهای وی مضمونهای عرفانی و صوفیانه نیز وجود دارد. او در قالبهایی مانند: قصیده، غزل، رباعی و ... شعر سروده است.عبدالرّزاق ابن علی‌اصغر, عطّار, شیخ عطّار, نسخه خطّی, سبک‌شناسیAbd al-Razzaq ibn Ali Asghar, Attar , Sheikh Attar, Manuscript, Stylisticshttps://bahareadab.com/downloadPDF/2043.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2043.pdfhttps://bahareadab.com/article/سبک‌شناسی نسخ خطّی «عبدالرّزاق‌ ابن علی‌اصغر» ملقب به «عطّار» و «شیخ عطّار»https://bahareadab.com/en/article/A Stylistic Analysis of the Manuscripts of the Divan of Abd al-Razzaq ibn Ali Asghar, Known as “Attar” and “Sheikh Attar”