Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-61361912320260723Introduction and stylistics of the manuscript of Majma' al-Anshai by Haydar ibn Abul-Qasim Aywaughliمعرفی و سبک‌شناسی نسخۀ خطی مجمع‌الانشای حیدر بن ابوالقاسم ایواوغلی6584825110.irandoi.2002/bahareadab.2026.8251enIslamGhaderipourPhD student in the Department of Persian Language and Literature, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Irannoislam.ghaderi@enc.uk.ac.irAliJahanshahi AfsharAssociate Professor, Department of Persian Language and Literature, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iranyesa.j.afshar@uk.ac.ir NajmehHosseini SarvariAssociate Professor, Department of Persian Language and Literature, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Irannon.hosseini@uk.ac.irJournal Article20260316BACKGROUND AND OBJECTIVES: The introduction and study of manuscripts and making them known to other scholars and enthusiasts have always been among the primary goals of researchers in the field of humanities. Manuscripts are like undiscovered treasures whose examination can provide numerous benefits and insights. One such manuscript is Majmaʿ al-Inshāʾ by Haydar ibn Abolqasem Eyvaoghli, which contains a collection of letters and correspondences related to the Seljuk and Safavid periods. The aim of this study is to provide a brief introduction to this manuscript and to examine its letters and writings in terms of structure, content, and stylistic analysis. METHODOLOGY: The data for this research were collected through library-based methods, and the study adopts a descriptive-analytical approach. Findings: This manuscript, compiled by Haydar ibn Abolqasem Eyvaoghli during the Safavid era, contains letters, correspondences, and decrees issued by several Seljuk rulers as well as many Safavid kings. Eyvaoghli organized these documents into two sections: the first section includes the correspondences and decrees of Seljuk rulers, while the second section is devoted to the letters and royal commands of Safavid monarchs. FINDINGS: Findings: This manuscript, compiled by Haidar ibn Abul-Qasim Aywa-oghly during the Safavid period, contains letters, correspondence, and decrees of some Seljuk kings and many kings of the Safavid period; Haidar ibn Aywa-oghly prepared and organized these letters and correspondence in two parts; the first part contains the correspondence and decrees of the Seljuk kings, and the second part deals with the correspondence and decrees of the Safavid kings. The writing of this book is in fabricated prose, and this work, like other works written during the Safavid period, is prose full of verbal devices and various creative and expressive techniques, as well as many valuable literary points CONCLUSION: Conclusion: The manuscript Majmaʿ al-Inshāʾ is considered one of the valuable examples of ornate Persian prose, authored by Haydar ibn Abolqasem Eyvaoghli. The contents of the manuscript are classified into two sections: first, letters, correspondences, and decrees from the Seljuk to the Safavid period; and second, the correspondences and communications of Safavid rulers up to the reign of Shah Abbas II. The structure of most letters is similar and closely related. This manuscript is written in ornate prose, a style that was widespread during the Safavid era and in fact continued the prose tradition of the Timurid period. Among the most important features of the text are verbosity and prolixity, as well as the use of extremely long phrases and sentences. For example, the repeated use of numerous titles and epithets for a single individual—especially the king—can be observed, to the extent that in many letters these titles and expressions are repeated verbatim. The literary characteristics of this manuscript include devices such as rhyme (sajʿ), paronomasia (jinās), synonymy, semantic parallelism, simile, metaphor, allusion, and other rhetorical figures. At times, the author also employs Quranic verses, hadiths, and even Persian poetry to demonstrate his knowledge and eloquence, reflecting his mastery of the sciences and literary arts of his time. زمینه و هدف: معرفی و پژوهش در نسخه های خطی و شناساندن آنها به سایر علاقمندان همواره یکی از اهداف اصلی پژوهشگران حوزۀ علوم انسانی بوده است؛ نسخ خطی هم‌چون گنجینه ای ناشناخته اند که میتوان با بررسی این نُسخ از آنها استفاده های فراوان برد. یکی از این نسخه های خطی، مجمع‌الانشاء اثر حیدر ابن ابوالقاسم ایواوغلی است که در بردارندۀ مجموعه ای از نامه ها و مکاتبات مربوط به دورۀ سلجوقی و صفوی است؛ معرفی اجمالی این نسخه و بررسی نامه ها و مکتوبات آن از نظر ساختار، محتوا و تحلیل سبک شناسی هدف این پژوهش است. روش‌ها: داده های این پژوهش به شیوۀ کتابخانه ای گردآوری شده و روش تحقیق، توصیفی‌ـ‌تحلیلی است. یافته ها: این نسخۀ خطی، که توسط حیدر بن ابوالقاسم ایواوغلی در دورۀ صفویه گردآوری شده است، حاوی نامه ها و مکاتبات و فرمانهای برخی از شاهان سلجوقی و بسیاری از شاهان دورۀ صفوی است؛ حیدر بن ایواوغلی این نامه ها و مکاتبات در دو بخش تهیه و تنظیم کرده ‌است؛ بخش اول، دربردارندۀ مکاتبات و فرامین شاهان سلجوقی است و بخش دوم به مکاتبات و فرمانهای پادشاهان صفوی پرداخته است. نگارش این کتاب به نثر مصنوع است و این اثر هم مانند سایر آثاری که در دورۀ صفوی به نگارش در آمده است، نثری است پر از آرایه ها لفظی و صنایع مختلفی بدیعی و بیانی و همچنین نکات ارزشمند ادبی فراوانی در آن وجود دارد. نتیجه گیری: نسخۀ خطی مجمع‌الانشاء یکی از نمونه های ارزشمند نثر مصنوع فارسی است که توسط فردی به نام حیدر ابن ابوالقاسم ایواوغلی تألیف شده است. مطالب این نسخه در دو بخش طبقه بندی شده اند؛ نخست مراسلات و مکاتبات و فرامینی از دورۀ سلجوقی تا دورۀ صفوی و دیگر مکاتبات و مراسلات سلاطین صفوی تا دورۀ شاه عباس دوم صفوی است. ساختار بیشتر نامه ها شبیه و نزدیک به یکدیگر است. این نسخه دارای نثری مصنوع است، نثری که در دورۀ صفوی رایج بوده است و درواقع ادامه دهندۀ نثر در دورۀ تیموری است. از مهمترین ویژگیهای این متن اطناب و اسهاب و به کار بردن عبارات و جملات بسیار طولانی است، از جمله میتوان از به کار بردن القاب و صفات پرشمار برای یک نفر مخصوصاً پادشاه اشاره کرد؛ به نحوی‌که در بسیاری از نامه ها این القاب و عبارات عیناً تکرار شده است. از ویژگیهای ادبی این نسخه میتوان به آرایه هایی چون سجع، جناس، ترادف، مراعات نظیر، تشبیه، استعاره، تلمیح و سایر صنایع ادبی اشاره کرد و گاهی اوقات نویسنده از آیات و احادیث و حتی ابیات فارسی برای اظهار فضل و دانش هم بهره گرفته است که نشان‌دهندۀ تسلط بالای نویسنده بر علوم و فنون زمان خود است.نسخۀ خطی, مجمع‌الانشاء حیدر ابن ابوالقاسم ایواوغلی, ترسّل, تصحیح, سبک شناسی.Manuscript, Majma' al-Ansha' of Haydar ibn Abul-Qasim Ayvaoghly, translation, correction, stylisticshttps://bahareadab.com/downloadPDF/2021.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2021.pdfhttps://bahareadab.com/article/معرفی و سبک‌شناسی نسخۀ خطی مجمع‌الانشای حیدر بن ابوالقاسم ایواوغلیhttps://bahareadab.com/en/article/Introduction and stylistics of the manuscript of Majma' al-Anshai by Haydar ibn Abul-Qasim Aywaughli