Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-61361912120250522Suggestions for Codifying the Rules of Letter Connection in the Sasanian Pahlavi Scriptپیشنهادهایی برای تدوین شیوۀ اتصال حروف در خط پهلوی ساسانی99114815310.irandoi.2002/bahareadab.2025.8153enEbrahimVasheghani FarahaniAssociate Professor Department of Persian Language and Literature, Payame Noor University, Tehran, Iran.yesvasheghani1353@pnu.ac.irJournal Article20251210BACKGROUND AND OBJECTIVES: The Sasanian Pahlavi script is a writing system that was used during the Sasanian period to record the Middle Persian language. This script has a very close relationship with the New Persian script, and they share many common issues and discussions. One of these debated issues concerns the connection and disconnection of characters and the changes that occur in letter forms when they join. So far, the introduction of letter-form changes in connected positions has mainly relied on the compilation of letter-combination tables, without establishing and presenting clear and systematic rules to describe the phenomenon of letter-form alteration. This article seeks to present considerations and proposals for describing and formulating rules governing letter-form changes in connected positions in the Sasanian Pahlavi script. METHODOLOGY: The method of this study is based on documentary analysis of Sasanian Pahlavi texts, collecting diverse examples of letter-form changes in these texts, and analyzing and classifying them with the aim of proposing descriptive rules for letter connection and form alteration in the Sasanian Pahlavi script. FINDINGS: The findings of this article show that the connection of letters in the Sasanian Pahlavi script—and the changes in letter forms that occur as a consequence of connection—contrary to what may appear at first glance, can in fact be described in a rule-governed manner. A shift in perspective toward the issue of letter connection is sufficient to resolve the apparent irregularity and lack of order in this domain. Although preparing a letter-combination table provides a quick and practical solution for guiding users of the Sasanian Pahlavi script in writing and reading, it does not lead to the formulation of rules and therefore keeps users dependent on referring to the table. By contrast, formulating rules for letter connection and their formal changes can enable users to write correctly and systematically, and help readers accurately identify letters and words. CONCLUSION: Although the Sasanian Pahlavi script is written from right to left, the governing principles of letter connection operate from left to right. This shift in perspective can resolve the problems and ambiguities related to form changes when Pahlavi letters connect. With this revised viewpoint, it becomes clear that it is always the letter on the left that determines the change in the connected form. Based on this approach, Sasanian Pahlavi letters can be divided into two groups: flat-joining letters and curved-joining letters. Flat-joining letters connect simply to the horizontal extension of the preceding letter, whereas curved-joining letters grant a connecting curve to the preceding letter and, in doing so, eliminate its horizontal extension. This phenomenon accounts for the change in letter forms during connection, and on the basis of it, letter connection in the Sasanian Pahlavi script can be described systematically.زمینه و هدف: خط پهلوی ساسانی، سامانه ای نوشتاری است که در روزگار ساسانیان برای نگارش زبان فارسی میانه به کار میرفته است. این خط، پیوند بسیار نزدیک با خط فارسی نو دارد و مسائل و مباحث مشترک بسیار دارند. یکی از این مسائل بحث‌انگیز، اتصال و انفصال نویسه ها و تغییراتی است که در صورت نویسه ها به هنگام اتصال پدید می‌آید. برای معرفی تغییرات صورت نویسه ها به هنگام اتصال، تاکنون بیشتر تکیه بر تدوین جدول‌ضرب حروف بوده است بی‌آنکه قواعد مشخص و روشنی برای توصیف دستگاه وار پدیدۀ تغییر صورت نویسه ها تدوین و معرفی شود. در این مقاله تلاش بر آن است که ملاحظات و پیشنهادهایی برای توصیف و تدوین قواعد تغییر صورت نویسه ها به هنگام اتصال در خط پهلوی ساسانی ارائه شود. روش‌ها: روش این مقاله، مبتنی بر سندکاوی متون پهلوی ساسانی و گردآوری نمونه های متنوع تغییر صورت نویسه ها در این متون و مقایسه و تحلیل و طبقه بندی آن‌ها با هدف توصیف قواعد پیشنهادی برای بحث اتصال و تغییر صورت نویسه ها در خط پهلوی ساسانی است. یافته ها: یافته های این مقاله نشان میدهد که اتصال نویسه ها در خط پهلوی ساسانی و تغییراتی که در صورت نویسه ها به تبع اتصال رخ میدهد، برخلاف آنچه در ظاهر به نظر میرسد، میتواند به نحو قاعده مند و دستگاه وار توصیف شود و کافی است که نوع نگاه به مسئلۀ اتصال حروف تغییر کند تا بی‌نظمی و بی‌قاعدگی ظاهری در این حوزه رفع شود. تهیۀ جدول ضرب حروف، هرچند که راه حل عملی سریع برای راهنمایی کاربران خط پهلوی ساسانی در نوشتن و خواندن است، اما چون منجر به تدوین قواعد نمیشود، کاربران را همواره نیازمند به مراجعه به جدول نگاه میدارد، حال آنکه با تدوین دستگاه وار قواعد اتصال حروف و تغییرات صورتشان، میتوان کاربران را بر نوشتن درست و به قاعده و خوانندگان را بر تشخیص درست حروف و واژه ها توانا ساخت. نتیجه گیری: یافته های این مقاله نشان میدهد که هرچند خط پهلوی ساسانی، خطی راست به چپ است، اما احکام اتصال در آن، چپ به راست است. همین تغییر جهت نگاه، میتواند مشکلات و مبهمات تغییر صورت در هنگام اتصال نویسه های پهلوی ساسانی را رفع کند. با این تغییر نگاه میتوان دریافت که همواره نویسۀ سمت چپ است که عامل تغییر صورت در هیأت اتصالی نویسه هاست. با این رهیافت، نویسه های پهلوی ساسانی، بر دو گروه بخش میشوند: نویسه های تخت‌پیوند و نویسه های گردپیوند (مُقَوَّس). نویسه های تخت‌پیوند به سادگی به امتداد افقی نویسۀ پیش از خود متصل می‌شوند، اما نویسه های گردپیوند، به نویسۀ پیش از خود، یک قوس اتصال اعطا میکنند و در عوض، امتداد افقی نویسه های پیش از خود را محو میکنند. همین پدیده، سبب تغییر صورت نویسه ها در هنگام اتصال است و با تکیه بر همین پدیده میتوان اتصال حروف در خط پهلوی ساسانی را به صورت قاعده مند توصیف کرد.پهلوی ساسانی, فارسی میانه, رسم الخظ, اتصال و انفصال Sassanian Pahlavi, Middle Persian, script, connectivity and disconnectionhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1992.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1992.pdfhttps://bahareadab.com/article/پیشنهادهایی برای تدوین شیوۀ اتصال حروف در خط پهلوی ساسانیhttps://bahareadab.com/en/article/Suggestions for Codifying the Rules of Letter Connection in the Sasanian Pahlavi Script