Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-61361911920260301Typology of neurotic characters in Houshang Golshiri's social political stories based on Karen Horne's theoryتحلیل چهار داستان سیاسی اجتماعی هوشنگ گلشیری براساس مؤلفه های شخصیت از دیدگاه نقد روانشناسی کارن هورنای4156805910.irandoi.2002/bahareadab.2026.8059enFatemehShokriDepartment of Persian Language and Literature, Ta.C., Islamic Azad University, Tabriz, Iran.nofatemeh.shokri6458@iau.irMaryamSalahshoorDepartment of Persian Language and Literature, Ta.C., Islamic Azad University, Tabriz, Iran.yessalahshoor@iaut.ac.irMaryamMohammadzadehDepartment of Persian Language and Literature, Ah.C., Islamic Azad University, Ahar, Iran.nom-moammadzadeh@iau-ahar.ac.irJournal Article20251008BACKGROUND AND OBJECTIVES: Houshang Golshiri is a prolific novelist in contemporary literature who, in some of his works, has described the political and social tensions of the Pahlavi era and the disillusionment of party activists after the coup by choosing neurotic and nervous characters. In this article, with the aim of examining the typology of nervous characters whose nervousness is due to political activities, four of his stories have been examined using Karen Horney"s theory. METHODOLOGY: The research method is a library study and a survey tool. The content writing is in the "descriptive-analytical" style, and the statistical population of the research is the four stories "Delizh", "Mishle Hamish", "A Photo for an Empty Frame" and "Both Sides of a Coin" from Golshiri"s book "The Dark Half of the Moon" published in 2001 by Niloufar Publications. FINDINGS: In his political and social stories, Golshiri narrates the performance and reaction of intellectuals to the defeat in the coup, and in several stories he has discussed the confrontation of party members in the thoughts of struggle and surrender, hope and despair. An examination of the four selected stories shows that, according to Horney"s personality typology, the characters" defensive states in the face of this defeat show the fragmentation of intellectuals. Arrest and imprisonment are the fundamental anxiety that causes nervousness, and the characters have adopted three defensive states of love-seeking, isolationist, and supremacist. The supremacist type is divided into two categories: fight to the death and betrayal. Some continued the path of struggle and were shot. But some saved themselves from prison by betraying their party comrades, while some turned to isolation and committed suicide due to the defeat of their ideals. Love-seekers, who work without a specific ideal, chose the path of surrender and cooperation in prison. Isolationists, disappointed with the struggle, turned to everyday life and avoided party members and political activity. In this way, Golshiri has narrated frustration and hopelessness, surrender and betrayal of comrades, suicide, and hope for struggle. CONCLUSION: In the content of the four stories, the fundamental anxiety of the coup and political unrest is that Golshiri narrates the actions of political activists in the thirties and forties, how people became desperate after the coup and, by avoiding any activity, have an isolationist type. In contrast, people with a supremacist type still hope for victory and fight and are killed. When they fail in the fight, they become isolated and commit suicide. Some also relieve themselves of anxiety by betraying party members, and passive characters who have no ideals surrender and have an affection-seeking type.زمینه و هدف: هوشنگ گلشیری از داستان نویسان پرکار ادبیات معاصر است که در بخشی از آثارش باانتخاب شخصیتهای روان رنجور و عصبی، التهابات سیاسی اجتماعی عصر پهلوی و سرخوردگی فعالان حزبی بعد از کودتا را توصیف کرده است، در این مقاله با هدف بررسی تیپولوژی شخصیتهای عصبی که عصبیت آنها به دلیل فعالیتهای سیاسی است، چهار داستان وی با نظریه کارن هورنای بررسی شده است. روش: روش تحقیق، با مطالعه کتابخانه ای و ابزار فیشبرداری است. نگارش محتوا به شیوه «توصیفی تحلیلی» میباشد و جامعه آماری تحقیق چهار داستان «دهلیز»،«مثل همیشه»، «عکسی برای قاب خالی» و «هر دو روی سکه» از کتاب «نیمه تاریک ماه» گلشیری چاپ 1380 انتشارات نیلوفر است. یافته ها: گلشیری در داستانهای سیاسی اجتماعی، روایتگر عملکرد و عکس العمل روشنفکران به شکست در کودتا است و در چندین داستان به تقابل افراد حزبی در تفکر مبارزه و تسلیم، امید و ناامیدی پرداخته است. بررسی چهار داستان انتخاب شده، نشان میدهد بر طبق تیپولوژی شخصیت هورنای، حالتهای دفاعی شخصیتها در مواجه با این شکست، چند دستگی روشنفکران را نشان میدهد، دستگیری و زندان، اضطراب بنیادین است که باعث عصبیت شده و شخصیتها سه حالت دفاعی مهرطلبی، انزواطبی و برتری طلبی گرفته اند. تیپ برتری طلبها در دو دسته مبارزه تا مرگ و خیانت هستند، برخی راه مبارزه را ادامه دادند و تیرباران شدند. اما برخی با خیانت به یاران حزبی، خود را از زندان نجات دادند، برخی نیز با شکست خودایده الی به انزوا روی آوردند و خودکشی کردند. مهرطلبها که بدون آرمان خاصی فعالیت میکنند، در زندان راه تسلیم و همکاری را انتخاب کردند، انزواطلبها ناامید از مبارزه به زندگی روزمره روی آورند و از افراد حزبی و فعالیت سیاسی دوری کرده اند. بدینگونه گلشیری سرخوردگی و ناامیدی، تسلیم و خیانت به یاران، خودکشی و امید به مبارزه را روایت کرده است. نتیجه گیری: در محتوای چهار داستان، اضطراب بنیادین وقوع کودتا و التهابات سیاسی است که گلشیری عملکرد فعالان سیاسی دهه سی و چهل را روایت کرده که چگونه افرادی بعد از کودتا به ناامیدی رسیدند و با دوری از هرگونه فعالیتی تیپ انزواطلبی دارند، در مقابل آنها، اشخاصی با تیپ برتری طلبی همچنان امید به پیروزی دارند و مبارزه میکنند و کشته میشوند با با شکست در مبارزه به انزوا میرسند و خودکشی میکنند برخی هم با خیانت به افراد حزبی خود را از اضطراب میرهانند و شخصیتهای منفعل که آرمانی ندارند تسلیم میشوند و تیپ مهرطلبی دارند.گلشیری, هورنای, شخصیت, اضطراب, تیپولوژی.Golshiri, Horney, personality, anxiety, typology.https://bahareadab.com/downloadPDF/1959.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1959.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل چهار داستان سیاسی اجتماعی هوشنگ گلشیری براساس مؤلفه های شخصیت از دیدگاه نقد روانشناسی کارن هورنایhttps://bahareadab.com/en/article/Typology of neurotic characters in Houshang Golshiri's social political stories based on Karen Horne's theory