Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-61361811820260220Stylistic Analysis of Persian Poetry and Prose in the Age of Artificial Intelligence: Explanation and Feasibility of the Intelligent Literature Frameworkتحلیل سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی در عصر هوش مصنوعی: تبیین و امکان‌سنجی چارچوب ادبیات هوشمند111124805510.irandoi.2002/bahareadab.2026.8055enMohammadReza PashaeiAssociate Professor, Department of Persian Language and Literature, Farhangian University, Tehran, Iran.yespashaei.reza@cfu.ac.irRasoolBehnamAssistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Farhangian University, Tehran, Iran.noRasoolbehnam@cfu.ac.irJournal Article20250917BACKGROUND AND OBJECTIVES: This study revisits the teaching of stylistics and other core courses in Persian language and literature within a framework that integrates the traditions of the humanities with modern technologies. Given the evident gap between traditional curricula and the research and educational needs of the digital age, the theory of “Smart Literature” is proposed as a native and practical framework. This framework combines traditional skills of literary analysis and interpretation with data-driven and AI-based tools and methods, enabling students to acquire dual competencies: literary literacy and specialized digital literacy. METHODOLOGY: The research adopts a developmental–applied approach with a mixed qualitative and quantitative methodology. Analysis of the syllabi of two key courses revealed the absence of digital components and data-oriented skills. A case study based on a simple machine analysis of 10,000 verses of poetry demonstrated the possibility of distinguishing stylistic periods with an average accuracy of 72%. Background and Purpose: This study revisits the teaching of stylistics and other core courses in Persian language and literature within a framework that integrates the traditions of the humanities with modern technologies. Given the evident gap between traditional curricula and the research and educational needs of the digital age, the theory of “Smart Literature” is proposed as a native and practical framework. This framework combines traditional skills of literary analysis and interpretation with data-driven and AI-based tools and methods, enabling students to acquire dual competencies: literary literacy and specialized digital literacy. Methods: The research adopts a developmental–applied approach with a mixed qualitative and quantitative methodology. Analysis of the syllabi of two key courses revealed the absence of digital components and data-oriented skills. A case study based on a simple machine analysis of 10,000 verses of poetry demonstrated the possibility of distinguishing stylistic periods with an average accuracy of 72%. FINDINGS: The results indicate that the Smart Literature framework can bridge the gap between tradition and technology, facilitate dual-skill training, and open pathways for interdisciplinary research in Persian stylistics. CONCLUSION: This study emphasizes the necessity of a gradual revision of curricula, the development of data infrastructure, and the formulation of ethical guidelines for the application of artificial intelligence in literary research.زمینه و هدف: این پژوهش به بازنگری آموزش سبک‌شناسی و دیگر دروس محوری رشته زبان و ادبیات فارسی در چارچوب تلفیق سنتهای علوم انسانی و فناوریهای نوین میپردازد. باتوجه به شکاف آشکار میان برنامه های درسی سنتی و نیازهای پژوهشی و آموزشی عصر دیجیتال و با در نظر گرفتن وضعیت دانشجو به عنوان «مصرف‌کنندۀ منفعل اطلاعات»، نظریۀ «ادبیات هوشمند» به عنوان چارچوبی بومی و کاربردی ارائه شده است. این چارچوب مهارتهای سنتی تحلیل و تفسیر ادبی را با ابزارها و روشهای مبتنی بر داده و هوش مصنوعی ترکیب میکند تا دانشجویان به توانمندیهای دوگانه دست یابند: سواد ادبی و سواد دیجیتال تخصصی. روشها: پژوهش حاضر از روش توسعه ای – کاربردی با رویکرد ترکیبی کیفی و کمّی استفاده کرده است. تحلیل سرفصلهای دو درس کلیدی نشان‌دهندۀ فقدان مؤلفه های دیجیتال و مهارتهای داده محور بود. مطالعۀ موردی بر اساس تحلیل ماشینی سادۀ ۱۰,۰۰۰ بیت شعر نشان داد که حتی با دو ویژگی ابتدایی (میانگین طول جمله و تراکم واژه های عربی) امکان تمایز سبکهای دوره ای با دقت متوسط ۷۲٪ وجود دارد. این مطالعه ضمن تأیید ظرفیت ابزارهای ساده، به چالشهای اجرایی مانند کمبود داده های استاندارد و ضعف مهارتهای دوگانه نیز توجه کرده است. یافته ها: یافته ها نشان میدهد که چارچوب «ادبیات هوشمند» میتواند شکاف میان سنت و فناوری را پر کند، آموزش مهارتهای دوگانه را ممکن سازد و مسیر پژوهشهای میان‌رشته ای در سبک‌شناسی فارسی را باز کند. همچنین تأکید شد که رعایت اصول اخلاق پژوهش و شفافیت روش‌شناسی برای جلوگیری از تقلیل‌گرایی و تحریف متون ضروری است. نتیجه گیری: این پژوهش بر ضرورت اجرای تدریجی بازنگری در برنامه های درسی، توسعۀ زیرساخت داده ای، توانمندسازی نیروی انسانی و تدوین دستورالعملهای اخلاقی برای کاربرد هوش مصنوعی در پژوهشهای ادبی تأکید میکند. گذار به «ادبیات هوشمند» نه یک انتخاب تزئینی، بلکه ضرورتی راهبردی برای بقا و پویایی رشتۀ زبان و ادبیات فارسی در قرن بیست‌ویکم است.ادبیات هوشمند, سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی, آموزش دیجیتال, اخلاق پژوهش.Smart Literature, Stylistics of Persian Poetry and Prose, Digital Educationhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1946.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1946.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی در عصر هوش مصنوعی: تبیین و امکان‌سنجی چارچوب ادبیات هوشمندhttps://bahareadab.com/en/article/Stylistic Analysis of Persian Poetry and Prose in the Age of Artificial Intelligence: Explanation and Feasibility of the Intelligent Literature Framework