Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-61361811720260121The Function of Rhetorical Techniques in Selected Ghazals by a Lesser-Known Poet in Iran: Seyyed Karukhi Heraviکارکرد شگردهای بلاغی غزلهای برگزیده شاعری کمترشناخته شده در ایران: سیّدای کروخی هروی281299804310.irandoi.2002/bahareadab.2026.8043enFazalAhmad A'alamiPhD student in the Department of Persian Language and Literature, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran.noalamiherawi151.@gmail.comAbbasMohammadianAssociate Professor, Department of Persian Language and Literature, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran.yesmohammadian@hsu.ac.irMahyarAlavi MoghadamAssociate Professor, Department of Persian Language and Literature, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran.nom.alavi.n@hsu.ac.irAliTasnimiAssociate Professor, Department of Persian Language and Literature, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran.noa.tasnimi@hsu.ac.irJournal Article20250909BACKGROUND AND OBJECTIVES: Sayyidā-ye Karokhī, one of the prominent Sufi poets of the thirteenth century AH from the cultural sphere of Herat (present-day Afghanistan), has remained relatively unknown in Iran despite his reputation in Afghanistan and the Indian subcontinent. The majority of his works consist of mystical and romantic ghazals characterized by a rich diversity of rhetorical elements. The present study aims to examine and analyze the rhetorical strategies and stylistic features in a selected corpus of Sayyidā’s ghazals through a systematic approach grounded in principles of stylistics, in order to elucidate the imagistic and syntactic structure of his poetic language. METHODOLOGY: This research is based on library sources, and the collected data are analyzed using a combined qualitative–quantitative method. The reasoning proceeds inductively, moving from particular observations to general conclusions. Four major categories of figurative language—simile, metaphor, metonymy, and allusion—are studied with respect to their frequency, semantic function, and aesthetic contribution, so that the rhetorical system of Sayyidā’s poetry may be represented through measurable stylistic indicators. FINDINGS: The findings reveal that Sayyidā employs a deliberate and extensive use of figurative devices to construct a vivid, dynamic, and rhetorically charged imagistic structure. Among similes, implicit, indirect, and especially genitive (iḍāfa-based) similes display the highest frequency. In the domain of metaphor, personification and implied metaphor appear more prominently than explicit metaphor. Additionally, the poet enhances poetic defamiliarization by combining similarity-based metonymies with various types of figurative displacement, and in the realm of allusion, he predominantly favors near allusions. Lexical innovation, phonetic patterning, verb ellipsis by contextual indication, syntactic inversion, and the concretization of abstract concepts constitute further salient techniques. The three principles of coherence, harmony, and brilliance—central to formalism and structuralism—are distinctly reflected in his poetic style. CONCLUSION: The results show that the expressive structure of Seyyed"s ghazals is the result of a conscious and systematic approach; an approach that has strengthened the rhetorical capacities of his poetry and led to the formation of his personal style. The dominance of Persian words, the high frequency of compound adjectives, the use of the adjective as an adjective, and the abundance of metaphorical, allegorical, and simile additions are among the prominent components of his poetic language. These features indicate that Seyyed"s poetry has a coherent rhetorical system and is worthy of further research in the field of stylistics. زمینه و هدف: سیّدای کروخی از شاعران برجستۀ متصوف سدۀ سیزدهم هجری در حوزۀ فرهنگی هرات ـ افغانستان است که با وجود شهرت در افغانستان و شبه قارّه، در ایران همچنان چهره ای کمتر‌شناخته شده به شمار میآید. بخش عمدۀ سروده های او غزلهای عاشقانه و عارفانه است که از نظر تنوع و کارکرد عناصر بلاغی، ظرفیتهای قابل‌توجهی دارد. هدف این پژوهش، بررسی و تحلیل شگردهای بلاغی و نقد بلاغی گزیده ای از غزلهای سیّدا با رویکردی نظام‌مند و مبتنی بر اصول سبک‌شناسی است تا ساختار تصویری و نحوی شعر او روشن‌تر گردد. روش: اطلاعات پژوهش به روش کتابخانه ای گردآوری شده و داده ها با بهره گیری از شیوه ای ترکیبیِ کیفی ـ کمّی تحلیل شده است. روش استدلال بر مبنای استقرا و حرکت از جزء به کل است. در این پژوهش، چهار دستۀ اصلی صور خیال شامل تشبیه، استعاره، مجاز و کنایه، بر اساس بسامد و کارکردهای معنایی و زیبایی‌شناسی بررسی شده اند تا نظام بلاغی شعر سیّدا در قالب شاخصه های قابل‌اندازه گیری بازنمایی شود. یافته ها: یافته ها نشان میدهد که سیّدای کروخی با بهره گیری گسترده و آگاهانه از انواع صور خیال، ساختاری تصویری، پویا و بلاغی در غزلهای خود آفریده است. در میان تشبیهات، تشبیه مضمَر، ضمنی و به ویژه تشبیه اضافی بسامد بیشتری دارد. در حوزۀ استعاره نیز تشخیص و استعاره مکنّیه نسبت به استعاره مصرّحه حضور پررنگتری دارد. افزون بر این، شاعر برای ایجاد آشنایی‌زدایی از کنار هم نشاندن مجازهای مبتنی بر مشابهت و انواع مجاز مرسل بهره گرفته و در حوزۀ کنایه، بیشتر به کنایات قریب گرایش داشته است. نوآوری در ترکیبات، واج‌آرایی، حذف فعل به قرینه، تقدیم و تأخیر ارکان جمله و عینی‌سازی مفاهیم انتزاعی از شگردهای دیگرِ برجسته در شعر اوست. سه اصل «انسجام»، «هماهنگی» و «درخشندگی» ـ به عنوان مبانی مهم فرمالیسم و ساختارگرایی ـ به روشنی در زبان شعری وی نمود یافته است. نتیجه گیری: نتایج نشان میدهد که ساختار بیانی غزلهای سیّدا حاصل رویکردی آگاهانه و نظام‌مند است؛ رویکردی که ظرفیتهای بلاغی شعر او را تقویت کرده و به شکل‌گیری سبک شخصی وی انجامیده است. غلبۀ واژه های فارسی، بسامد بالای صفات مرکّب، کاربرد موصوف در نقش صفت و فراوانی اضافات استعاری، اقترانی و تشبیهی از مؤلفه های برجستۀ زبان شعری او به شمار میرود. این ویژگیها بیانگر آن است که شعر سیّدا واجد نظام بلاغی منسجم و شایستۀ پژوهشهای بیشتر در حوزۀ سبک‌شناسی است.سیّدای کروخی, بلاغت تصویر, صور خیال, نقد بلاغی, شعر افغانستان, شبه قارّه.Seyyidā-ye Kurukhī, Rhetoric of Imagery, Figures of Speech, Rhetorical Criticism, Afghan Poetry, South Asiahttps://bahareadab.com/downloadPDF/1940.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1940.pdfhttps://bahareadab.com/article/کارکرد شگردهای بلاغی غزلهای برگزیده شاعری کمترشناخته شده در ایران: سیّدای کروخی هرویhttps://bahareadab.com/en/article/The Function of Rhetorical Techniques in Selected Ghazals by a Lesser-Known Poet in Iran: Seyyed Karukhi Heravi