Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-61361811420251023Thematic Classification of Iranian Folk Verse Literatureطبقه بندی موضوعی ادبیات منظوم عامۀ ایران201229795210.irandoi.2002/bahareadab.2025.7952enMokhadderhRajabikiaDepartment of Persian Language and Literature, Ka.C., Islamic Azad University, Karaj, Iran.noM.rajabikia2717@iau.irFatemehMohseni GardkohiDepartment of Persian Language and Literature, Ka.C., Islamic Azad University, Karaj, Iran.yes0321513843@ iau.irFatemehHeydariDepartment of Persian Language and Literature, Ka.C., Islamic Azad University, Karaj, Iran.nofateme.heydari10@kiau.ac.irJournal Article20250525BACKGROUND AND OBJECTIVES: Iranian folk literature—both poetry and prose—preserves the collective beliefs, rituals, and lived experiences of people, transmitted orally across generations. Despite its richness, this vast body of work has rarely been organized into a systematic thematic framework. The aim of this study is to present a comprehensive classification of Iranian folk literature, offering both an analytical approach and a tool for researchers to better understand its variety, functions, and cultural significance. METHODOLOGY: This research is based on a theoretical and library study, applying descriptive and analytical methods to examine, compare, and classify folk texts according to their subject matter and content. FINDINGS: The study proposes a new taxonomy of Iranian folk literature that groups the works into key categories: folk tales and narratives, oral prose and storytelling, folk poetry, humorous and satirical works, ritual and ceremonial texts, and didactic literature. Despite the diversity of forms and regional variations, the results show that these works can be meaningfully organized within a unified system. Such classification highlights thematic connections across genres and regions, and reveals shared cultural patterns. CONCLUSION: The thematic classification of Iranian folk literature not only facilitates the identification and study of these works, but also connects them to the historical, social, and cultural conditions of their creation. Each category reflects specific aspects of Iranian society, its social classes, cultural structures, and collective identity. This approach contributes to a deeper understanding of the cultural heritage of Iran and the role of folk literature in shaping its social and symbolic order.پیشینه و هدف: ادبیات منظوم و منثور عامه ایران آینه یی از باورها، آیینها و تجربه های جمعی مردم است که در طی نسلها به صورت شفاهی انتقال یافته است. با وجود گستردگی این آثار، تاکنون طبقه بندی جامع و منسجمی برای آنها ارائه نشده است. هدف پژوهش حاضر، تدوین چارچوبی موضوعی برای طبقه بندی ادبیات عامه ایران و روشن ساختن تنوع و کارکردهای اجتماعی ـ فرهنگی آن است. روش تحقیق: در این پژوهش که با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی بر اساس منابع کتابخانه یی و میدانی انجام گرفته، ادبیات منظوم عامۀ ایران بر مبنای مناسبات موضوعی و محتوایی طبقه بندی شده است. یافته ها: نتایج این پژوهش نشان داد که آثار ادبیات عامه را می‌توان در یازده گروه اصلی دستهبندی کرد که عبارتند از " : نیایش و ستایش، ادبیات اصناف و کارآواها، ادب حکمی و تمثیلی، ادب آیینی، سوگسرودهها، سورسرودهها ، عاشقانه ها، آثار حماسی و پهلوانی، طنز و تَهَکُّم، آثار توصیفی و آثار تعلیمی. این نظام پیشنهادی، ساماندهی و طبقه بندی نمونه های رنگارنگ ادبیات عامۀ ایران را فارغ از تنوع چشمگیر زبانی و گویشی، تفاوتهای اجرایی و ساختاری، تعلقات فرهنگی و تاریخی و قومی و نژادی و منطقه یی و دیگر ویژگیهای محدود کنندۀ آنها، در چهارچوبی واحد اما جامع و فراگیر ممکن میسازد و هر اثر را ذیل سرفصل ویژۀ خود میگنجاند. نتیجه گیری: شیوۀ طبقه بندی موضوعی نه تنها شناسایی، گردآوری ، سازماندهی و بررسی آثار را تسهیل میکند، بلکه چگونگی ارتباط آنها با زمینههای تاریخی، اجتماعی و فرهنگی پیدایششان را نیز آشکار میسازد. یافته های این پژوهش نشان میدهد که هر بخش از این آثار، در پاسخ به نیازهای جامعه در شرایط خاص بوجود آمده و مطالعۀ آنها میتواند در بازشناسی جامعه، اصناف و طبقات اجتماعی ایران و تحلیل عناصر فرهنگی، ذوق هنری و میراث معرفتی مردم ما نقش بسزایی داشته باشد.ادبیات عامه, طبقه بندی موضوعی, بومی سرودFolk Literature, Thematic Classification, Oral Poetry and Prosehttps://bahareadab.com/downloadPDF/1890.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1890.pdfhttps://bahareadab.com/article/طبقه بندی موضوعی ادبیات منظوم عامۀ ایرانhttps://bahareadab.com/en/article/Thematic Classification of Iranian Folk Verse Literature