Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-61361811120250723A Comparative Study of Two Manuscripts of the Epic Poem "Fathnameh-ye Hassam-Al-Mulk" by Mirza Ahmad al-Hami Kermanshahi (1264-1325 AH)معرّفی دو نسخه خطّی منظومۀ فتحنامۀ حسام الملک سرودۀ میرزا احمد الهامی کرمانشاهی(1264ـ 1325 هـ .ق)287312787710.22034/bahareadab.2025.7877enAhmadGhaderiPhD student in Persian Language and Literature, Mahabad Branch, Islamic Azad University, Mahabad, Iran.nogaderiahmad4@gmail.comMehriPakzadAssistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Mahabad Branch, Islamic Azad University, Mahabad, Iran.yespakzad@iau-mahabad.ac.ir ShahbazMohseniAssistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Mahabad Branch, Islamic Azad University, Mahabad, Iran.noshahbazmohseni@iau_mahbad.ac.irJournal Article20250222BACKGROUND AND OBJECTIVES: The poem Fathnama of Hosam-ul-Mulk written by Mirza Ahmad Elhami of Kermanshahi (1264-1325 AH) is one of the written heritages of Iranian culture and literature, which has remained unknown until now and has not been properly corrected. The content of this poem is consistent with the daily report book of Hossam al-Mulk, the ruler of Kermanshah during the period of Naser al-Din Shah Qajar before the constitution. The Fatehnameh is introduced based on two authentic versions preserved in the manuscript archive of the Islamic Council under the number 2535 and the Senate Library under the number 1170 To identify and investigate a rare treasure from the dusty treasures of Persian language and culture. METHODOLOGY: Library method and descriptive-analytical method were used in writing this article. The version used in this research has been corrected based on the basic and eclectic version using scholarly insight and reasoned opinions of ijtihad with accuracy and caution and respecting the condition of trust based on the two versions available in the Manuscript Center of the Islamic Parliament Library. FINDINGS: Examining Kermanshahi"s poem Fathnameh Ilhami, it can be said that she is one of the poets of the return period and inclined to the Khorasani style, and in this epic poem, she is a follower and imitator of Ferdowsi"s style. This 2,500 verse poem in the form of a Masnavi is a description of the events of the suppression of the "Hamavands" or "Ahmadvand Chalabi" by Hossam al-Molk. In creative arts - verbal and spiritual - moderate and at the intellectual level, religious love is the main axis in the beginning towards the Ahl al-Bayt and imams, as well as praising the rulers and the sultan of the time and aligning with the ruling goals. CONCLUSION: The importance of this poem, apart from the literary aspect and the poet"s following of the Shahnameh style, is important as a historical source of the Qajar period. And on the other hand, since it recounts one of the regional and local events, it can be considered an important reference in the compilation of the local history of one of the great provinces of Kermanshah.زمینه و هدف: منظومۀ فتحنامۀ حسام الملک سرودۀ میرزا احمد الهامی کرمانشاهی (1264ـ 1325 هـ .ق) یکی از مواریث خطّی فرهنگ و ادب ایران است که تاکنون گمنام مانده و تصحیح شایسته ای روی آن صورت نگرفته است. محتوای این منظومه منطبق با دفتر گزارش روزانۀ حسام الملک حاکم کرمانشاه در دورۀ ناصرالدین شاه قاجار پیش از مشروطه است. فتحنامه بر اساس دو نسخۀ معتبر محفوظ در آرشیو نسخۀ خطی مجلس شورای اسلامی به شمارۀ 2535 و کتابخانۀ مجلس سنا به شماره 1170معرّفی میگردد تا گوهری از گنجینه های خاک‌خوردۀ زبان و ادبیات فارسی، شناسایی و بررسی گردد. روش مطالعه: در نگارش این مقاله از روش کتابخانه ای و شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی استفاده شده است. نسخۀ مورد استفاده در این پژوهش به شیوۀ تصحیح بر مبنای نسخۀ اساس و التقاطی با استفاده از بینش عالمانه و آراء مستدل اجتهادی با دقت و احتیاط و رعایت شرط امانتداری براساس دو نسخۀ موجود در مرکز نسخ خطی کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی مورد تصحیح قرار گرفته است. یافته های تحقیق: با بررسی منظومۀ فتحنامه الهامی کرمانشاهی میتوان به در مورد مؤلفه ها و شاخصه های شعری سبک او گفت وی از شاعران دورۀ بازگشت و متمایل به سبک خراسانی و در این منظومۀ حماسی، پیرو و مقلّد سبک فردوسی است. این منظومۀ 2500 بیتی در قالب مثنوی، در بحر متقارب شرح وقایع سرکوبی «هماوند»ها یا همان «احمدوند چلبی» توسّط حسام‌الملک است. در صنایع بدیعی ـ لفظی و معنوی ـ معتدل و در سطح فکری حب دینی در مقدّمه نسبت به اهل بیت و ائمه و نیز مدح حکّام و سلطان وقت و همسویی با اهداف حاکمه محور اساسی است. نتیجه پژوهش: اهمّیّت این منظومه جدا از جنبۀ ادبی و پیروی شاعر از سبک شاهنامه، به عنوان یک منبع تاریخی از دوره قاجار و بازگویی یک رویداد محلّی، میتواند مرجع مهمّی در تدوین تاریخ محلّی یکی از ایلات بزرگ کرمانشاه محسوب شود.نسخۀ خطی, تصحیح, الهامی, فتحنامه, سبک دورۀ بازگشت.Manuscript, Ahmad Elhami Kermanshahi, Fatehnameh, stylistic analysis, style of the return period.https://bahareadab.com/downloadPDF/1848.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1848.pdfhttps://bahareadab.com/article/معرّفی دو نسخه خطّی منظومۀ فتحنامۀ حسام الملک سرودۀ میرزا احمد الهامی کرمانشاهی(1264ـ 1325 هـ .ق)https://bahareadab.com/en/article/A Comparative Study of Two Manuscripts of the Epic Poem "Fathnameh-ye Hassam-Al-Mulk" by Mirza Ahmad al-Hami Kermanshahi (1264-1325 AH)