Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-61361811020250622Analysis and examination of the stylistic features of the manuscript of Khutab with a layered stylistic approachتحلیل و بررسی سبکی نسخه خطی خُطَب با رویکرد سبک شناسی لایه ای151176784810.22034/bahareadab.2025.7848enHosseinSabziPhD student in the Department of Persian Language and Literature, Bu.C., Islamic Azad University, Bushehr, Iran.nopersianfiber.eslami@gmail.comSeyyedMahmoud SeyyedAssistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Bu.C., Islamic Azad University, Bushehr, Iran.yesss1004468@iau.irSeyyedMojtaba HosseiniAssistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Bushehr Branch, Islamic Azad University, Bushehr, Irannodr.smho@iaubushehr.ac.irSeyyedMojtaba HosseiniAssistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Bu.C., Islamic Azad University, Bushehr, IrannoJournal Article20241228BACKGROUND AND OBJECTIVES: In literary texts, there are specific artistic capacities in the way potential linguistic resources are employed at various layers. One method for systematically examining and critiquing these linguistic possibilities is layered stylistics. According to layered stylistics, language consists of two layers or levels: surface structure and deep structure. Surface structure encompasses all information related to the phonetic manifestation of the text, while deep structure includes all information related to meaning. With this approach, we analyze and examine the phonetic, lexical, and syntactic layers in the domain of structure and form (surface structure) and the ideological and rhetorical layers in the realm of imagination and theme (deep structure) of the manuscript "Khutab." METHODOLOGY: In this study, we have described, analyzed, and explained the phonetic, lexical, syntactic, ideological, and rhetorical layers of the handwritten version of "Khutab" using a descriptive-analytical method with a layered stylistics approach. FINDINGS: The book, in terms of surface structure, exhibits characteristics of a hybrid prose style. The stylistic type of the book is of the Transoxanian (Mawarannahr) kind. Lexically, considering the realistic nature of the text, the author has not directed the words in a specific way in conveying his concepts, nor has he caused the audience to ponder and reflect on the meaning. The syntactic structure of the work is a diverse collection of conventional and fluent structures in the Persian language, where the order and precedence of components depend on the speaker"s thoughts. The ideological and intellectual characteristics of the text reflect the prevailing thought system in the Sufi texts of the sixth and seventh centuries, with a focus on the contemplation of death at the center of this intellectual framework. The literary devices employed in the book have more of a discursive and persuasive approach than a decorative and aesthetic one. CONCLUSION: The main factor in the variations and phonetic differences of the "Khutab" version is the geographical region. The type of vocabulary used in the text has a specific correspondence with the type of thought and mental concepts of the speaker. The arrangement of the components of the sentences in this book reflects the author"s mental continuum and the logical continuity and sequence of thought and expression. The dominant theme in the author"s mind and imagination is contemplation of death. Among the literary devices, there is extensive use of figures of speech. The most prevalent figures of speech are sensory similes, which illustrate the connection between form and content.هدف و زمینه: در متون ادبی، ظرفیتهای هنریِ خاصی در شیوۀ بکارگیری امکانات بالقوه زبانی در لا‌یه های مختلف، وجود دارد. یکی ازروشهای بررسی و نقدِ نظام مندِ این امکانات زبانی، سبک شناسی لایه ای متن است. بر اساسِ سبک شناسی لایه ای، زبان از دولایه یا سطحِ رو ساخت و ژرف ساخت تشکیل شده است، رو ساخت، کلیه اطلاعاتی است که با نمودِ آوایی متن سروکار دارد و ژرف ساخت شامل تمامی اطلاعاتی است که به تعبیرِ معنایی مربوط میشوند. با این رویکرد، در حوزۀ ساختار و فرم (روساخت) به بررسی و تحلیل لایۀ آوایی، واژگانی و نحوی و در حوزه تخیل و مضمون (ژرف ساخت) به بررسی لایۀ ایدئولوژیک و بلاغی نسخه خُطَب میپردازیم. روش تحقیق: در این پژوهش به شیوه توصیفی- تحلیلی و با رویکرد سبک شناسی لایه ای به توصیف، تحلیل و تبیین لایه آوایی، واژگانی، نحوی، ایدئولوژیک و بلاغی نسخه خَطی خُطَب پرداخته ایم. یافته ها: کتاب از نظرِ روساخت، دارای شاخصه های سبکی نثرِ بینابین میباشد. گونه سبکی کتاب، گونه فرارودی (ماوراء النهری) است. از نظرِ واژگانی، با توجه به واقع گرا بودن متن، مؤلف در مسیر انتقال مفاهیم خود، واژه ها را سمت و سویی نبخشیده ومخاطب را در درک معنی دچار تأمل و اندیشه نکرده است. ساختارِنحوی اثر، مجموعه ای است متنوع ازساختارهای مرسوم و روان زبان فارسی که ترتیب و تقدّمِ اجزا تابع ذهن و اندیشه گوینده است. ویژگیهای ایدئولوژیک و اندیشگانی متن، همان نظامِ فکری حاکم بر متون متصوفه قرن ششم و هفتم است؛ و مرگ اندیشی در مرکز این منظومه فکری قراردارد. صنایع ادبی به کار رفته درکتاب، بیش از آنکه جنبه تزئینی و زیبایی شناختی داشته باشند، رویکردِ گفتمانی و اقناعی دارند. نتیجه گیری: اصلی ترین عامل در دیگرگونی و تفاوتهای آوایی نسخه خُطَب، منطقه جغرافیایی است. نوع کاربردِ واژگان متن تناسب خاصی با نوع اندیشه و مفاهیم ذهنی سخنور دارند. ترتیب چیدمان اجزای جمله ها در این کتاب بیانگرِ پیوستارذهنی مؤلف و تدوام و توالی منطقی اندیشه و بیان است. درونمایه مسلط برذهن و تخیل مؤلف مرگ اندیشی است. از بین صنایع ادبی از صورِخیال استفاده فراوان شده است. بیشترین صور خیال تشبیه از نوع حسی آن میباشد؛که بیانگر پیوندِ میان فرم با محتوا است.خُطُب, , سبک شناسی لایه ای, لایۀ آوایی, واژگانی, نحوی, ایدئولوژیک وبلاغیDiscourses, layered stylistics, phonetic layer, lexical, syntactic, ideological, and rhetorical.https://bahareadab.com/downloadPDF/1827.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1827.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل و بررسی سبکی نسخه خطی خُطَب با رویکرد سبک شناسی لایه ایhttps://bahareadab.com/en/article/Analysis and examination of the stylistic features of the manuscript of Khutab with a layered stylistic approach