Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-61361810820250421Comparing the content of power in the Tarikh-i Bayhaqi and Marzban-nama with the theory of Michel Foucaultمقایسه محتوای قدرت در تاریخ بیهقی و مرزبان نامه با نظریه میشل فوکو99114775610.22034/bahareadab.2025.7756enParisaMosaffaPhD student in the Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Ahar Branch, Islamic Azad University, Ahar, Iran.nom_j910@yahoo.comNargesAsghari GovarAssistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Ahar Branch, Islamic Azad University, Ahar, Iran.yesn-asghari@iau-ahar.ac.irAliRamezaniAssistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Ahar Branch, Islamic Azad University, Ahar, Iran.noa-ramazani@iau-ahar.ac.irJournal Article20240827BACKGROUND AND OBJECTIVES: By analyzing literary texts according to Michel Foucault"s theory, is known the content of power in society and its effect on governance. n this article, have been examined the book "Tarikh-i Bayhaqi" which was written with the aim of historiography of the Ghaznavid government in accordance with the historical reality, and the book "Marzban-nama" which is an imaginary allegorical text with the purpose of moral teachings. This review is about the content of power in punishing criminals and war with enemies, and has been analyzed the influence of power relations in governance. METHODOLOGY: The information of the article has been collected by library study and have been compared books of "Tarikh-i Bayhaqi" and "Marzban-nama" based on Michel Foucault"s theory of power. The article is written in a descriptive and analytical way. The statistical population is the book "Tarikh-i Bayhaqi" and the book "Marzban-nama", edited by Khalil Khatib Rahbar. FINDINGS: In "Tarikh-i Bayhaqi", Sultan Masʽud rules as the supreme power, and in "Marzban-nama", the kings are in the position of supreme power. According to the theory of Michel Foucault, the findings of the research show: the content of power in the two books is different. In the Tarikh-i Bayhaqi, the function of power in the society of the Masʽud I era is associated with the discourse of sovereignty. But in Marzban-nama, the kings rule with wisdom. In punishing criminals and war with enemies, they consult with the government and finally act according to the opinion of the court and the vote of the crowd and defeat the enemies. CONCLUSION: Power in the Tarikh-i Bayhaqi is based on the discourse of domination and the use of corporal punishment and the tyranny of voting in war, finally was defeated Sultan Masʽud. But in Marzban-nama, power is with the discourse of wisdom and it is the generator of morality, and finally it is the generator of justice and peace for the society and it has caused the defeat of the enemies.زمینه و هدف: با بررسی متون ادبی بر طبق نظریه میشل فوکو، میتوان به شناخت محتوای قدرت در جامعه و تأثیر آن در حکمرانی پرداخت. در این مقاله، کتاب «تاریخ بیهقی» که با هدف تاریخ نگاری حکومت غزنویان مطابق با واقعیت تاریخی نوشته شده است با کتاب «مرزبان نامه» که متنی تمثیلی خیالی با هدف آموزه های اخلاقی، نوشته شده است، باهم بررسی شده اند. این بررسی در موضوع محتوای قدرت در مجازات مجرمان و جنگ با دشمنان است و تأثیر مناسبات قدرت در حکمرانی تحلیل شده است. روش پژوهش: اطلاعات مقاله با مطالعه کتابخانه ای گردآوری شده است و دو کتاب تاریخ بیهقی و مرزبان نامه براساس نظریه قدرت میشل فوکو باهم مقایسه شده اند، نگارش مقاله نیز به شیوه توصیفی تحلیلی میباشد. جامعه آماری، کتاب تاریخ بیهقی و کتاب مرزبان نامه، تصحیح خلیل خطیب رهبر است. یافته ها: در تاریخ بیهقی، سلطان مسعود به عنوان قدرت برتر حکمرانی میکند و در مرزبان نامه پادشاهان در جایگاه قدرت برتر هستند. بر طبق نظریه میشل فوکو، یافته های تحقیق نشان میدهد: محتوای قدرت در دو کتاب متفاوت است، در تاریخ بیهقی کارکرد قدرت در جامعه عصر مسعودی با گفتمان سلطه همراه است. سلطان مسعود در روابط خود، مستبدانه عمل میکند. مجرمان به دستور او با شکنجه بدنی در ملاعام اعدام میشوند، در جنگ صرفاً با رأی شخصی عمل میکند و مشورت ارکان دولت را نمیپذیرد و سرانجام شکست میخورد. اما در مرزبان نامه، پادشاهان با گفتمان خرد حکمرانی میکنند. در مجازات مجرمان و جنگ با دشمنان با ارکان دولت مشورت میکنند و سرانجام طبق نظر دادگاه و رای جمع عمل مینمایند و بر دشمنان غلبه میکنند. نتیجه گیری: قدرت در تاریخ بیهقی با گفتمان سلطه و اعمال مجازات بدنی و استبداد رأی در جنگ است که سرانجام موجب شکست سلطان مسعود شده است. اما در مرزبان نامه، قدرت با گفتمان خرد بوده و مولد اخلاق است و سرانجام مولود عدالت و آرامش برای جامعه است و باعث شکست دشمنان شده است.تاریخ بیهقی, مرزبان نامه, میشل فوکو, قدرت, مجازات , جنگTarikh-i Bayhaqi, Marzban-nama, Michel Foucault, Power, Punishment, Warhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1793.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1793.pdfhttps://bahareadab.com/article/مقایسه محتوای قدرت در تاریخ بیهقی و مرزبان نامه با نظریه میشل فوکوhttps://bahareadab.com/en/article/Comparing the content of power in the Tarikh-i Bayhaqi and Marzban-nama with the theory of Michel Foucault