Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-61361810820250421The Function of Applied Cognitive Semantics in Analyzing Shams's Sonnetsکارکرد معناشناسی شناختی کاربردی تالمی در واکاوی غزلیات شمس6174775110.22034/bahareadab.2025.7751enTinaNasiriPhD student in the Department of Persian Language and Literature, Khodabandelu Branch, Islamic Azad University, Khodabandelu, Iran.nonassiritina@gmail.comJavadTaheriAssistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Abhar Branch, Islamic Azad University, Abhar, Iran.yesj.taheri22h@gmail.comLidaNamdarAssistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Khodabandelu Branch, Islamic Azad University, Khodabandelu, Iran.noL.namdar@gmail.comJournal Article20240826BACKGROUND AND OBJECTIVES: One of the greatest fields of linguistics is semantics and the knowledge of meaning review that is of a comprehensive concept and includes all common language signs and non-linguistic signs. the school of semantics has sub-branches, one of the most important of which is applied cognitive semantics, which itself is a sub-branch of cognitive semantics. In Shams"s poetry, in terms of explanation and explanation of the verses, we are faced with Some verses which have no specific meaning at all, and some verses have ambiguities at the level of words or words, which have caused confusion in the description of Shams"s poetry. The purpose of this essay is to examine the verses of the third category based on standards and in a descriptive and analytical way. This essay is based on the theory of Leonard Talmy in which there are three components for applied cognitive semantics. METHODOLOGY: The research method in the present study is a combination of analytical and descriptive methods based on the study of related books and essays with statistical results. The basis of work is Sham’s sonnets book and the first 40 poems of it. FINDINGS: Findings show that the theory of applied cognitive semantics by Leonard Talmy is considered as a suitable criterion and pattern for analysis of books like Sham’s sonnets in which sorts of ambiguity are seen. CONCLUSION: Results show that among all components of Talmy’s theory, conceptual structure is of the most frequency and it means the coherence between words or collocation in the sentences.زمینه و هدف: معناشناسی، دانش دست یافتن به معنای یک متن است که نشانه های زبانی چون واژگان، جملات، آواها و نشانه های غیرزبانی بسان گفتمان سکوت، درنگهای موجود و داده های پیرامتنی را برای رسیدن به معنای مناسب ابیات، در برمیگیرد. معناشناسی شناختی کاربردی که زیرشاخه معناشناسی شناختی میباشد، نوپیدای مکتب معناشناسی است. نگرۀ لئونارد تالمی درباره معناشناسی شناختی کاربردی، از برجسته ترین اندیشه های باشنده در این گستره است. وی سه اصل اساسیِ طرحواره شدگی، ساختار مفهومی و مقوله بندی را برای معناشناسی شناختی کاربردی دانسته وکاربرد این نگره را در روشن سازی و گزارش اشعاری که دارای پیچیدگی معنایی هستند، میشناساند. در غزلیات شمس، از دید آشکاری معنا و مفهوم ابیات، گاهی با ابیاتی روبرو هستیم که دارای گنگی در سطح واژه یا گفتار هستند که مایه آشفتگی در شناخت معنای بیت میگردد. در این نوشتار، برپایه نظریه تالمی به بازنگری اینگونه ابیات پرداخته میشود. روش پژوهش: روش پژوهش در این جستار، توصیفی- تحلیلی برمبنای مطالعات کتابخانه ای و نوشتارهای درپیوند و به ویژه نظریه معناشناسی کاربردی شناختی لئونارد تالمی است. جامعه آماری پژوهش، سی غزل نخستین دیوان غزلیات شمس است که ابیات دارای پیچیدگی معنایی از آنها برون آوری و وارسی شده اند. یافته های پژوهش: یافته ها حاکی از آن است که نظریه معناشناسی شناختی کاربردی لئونارد تالمی، الگو و سنجه ای فراخور برای آفرینه هایی چون غزلیات شمس است که برخی ابیات آنها از گنگی و پیچیدگی معنایی برخوردارند. دستاورد پژوهش: دستاورد نوشتار پیش رو چنین مینمایاند که از میان مصادیق سه‎گانه معناشناسی شناختی کاربردی در غزلیات شمس، مولفه «ساختار مفهومی» که در واقع، تناسب واژگان باهم در محورهمنشینی بیت است، بیشترین بسامد و کارکرد را در از میان بردن پیچیدگی ابیات غزلیات شمس در گستره آماری پژوهش داشته است.مولوی, غزلیات شمس, معناشناسی شناختی کاربردی, تالمی, ساختار مفهومی, طرحواره, مقوله بندیsemantics, cognitive linguistics, schemas, conceptual structure, Shams sonnetshttps://bahareadab.com/downloadPDF/1791.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1791.pdfhttps://bahareadab.com/article/کارکرد معناشناسی شناختی کاربردی تالمی در واکاوی غزلیات شمسhttps://bahareadab.com/en/article/The Function of Applied Cognitive Semantics in Analyzing Shams's Sonnets