Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-6136179820240621Political and social approach to superstitious narratives and distortions in ritual and Ashura literature of the Qajar era (case study: Safi Alisha's Zabdeh al-Asrar poems, Amman Samani's Ganjaneh al-Asrar and Tabrizi's fire temple)رویکرد سیاسی، اجتماعی به روایات خرافی و تحریفات در ادبیات آیینی و عاشورایی عصر قاجار(مطالعۀ موردی: منظومه های زبده الاسرار صفی علیشاه، گنجینه الاسرار عمان سامانی و آتشکده نیّر تبریزی)177205738810.22034/bahareadab.2024.7388enMohammadHadi MoradiPhD student, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Sanandaj Branch, Islamic Azad University, Sanandaj, Iran.nomoradi99hadi@gmail.comRezaBorzoiyAssistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Sanandaj Branch, Islamic Azad University, Sanandaj, Iran.yesreza.borzoiy@iau.ac.irSharareElhamiAssistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Sanandaj Branch, Islamic Azad University, Sanandaj, Iran.nolsharare26@yahoo.comJournal Article20230811BACKGROUND AND OBJECTIVES: The mixing of many superstitious, fictional, tasteful and emotional narratives in the historical and incorruptible narratives of Ashura and Karbala has caused that, especially during the Qajar era due to the policies of the government, many superstitious and fake contents in the religious-literary texts that This event has been paid, enter. The main goal of this research is to analyze and investigate these superstitious beliefs and its political-social analysis in the religious-Ashura literature of the Qajar era. METHODOLOGY: The research method in this article is a descriptive-analytical approach based on library studies and document analysis. The statistical community of the research includes three prominent ritual-Ashurai works from Qajar period verse literature, namely Ganjineh al-Asrar of Oman Samani, Zabdeh al-Asrar of Safi Alisha, and Ateshkoda of Nyir Tabrizi. FINDINGS: The findings of the research indicate that superstitions, fake narratives, emotional, emotional and emotional approaches are very common in the religious literature of this era according to the necessity of the conditions of the Iranian society during the Qajar rule. CONCLUSION: Narrative damage in mentioning the historical event of Karbala, including the emotional attention to the Imam"s farewell to his family, the sadness and despair of the Ahl al-Bayt of Imam Hussein (a.s.), fake stories such as the wedding of Hazrat Qasim in the midst of the battle, false and suspicious mystical interpretations of this event. It can be clearly seen in all three examined works.زمینه و هدف: آمیخته شدن بسیاری از روایتهای خرافی، داستانی، ذوقی و احساسی در روایات تاریخی و غیرقابل تحریف عاشورا و کربلا، سبب شده است که بویژه در دوران قاجار بدلیل سیاستهای حکومت، مطالب خرافی و مجعول بسیاری در متون آیینی ـ ادبی که به این واقعه پرداخته اند، وارد شود. هدف اصلی این جستار تحلیل و بررسی این باورهای خرافی و تحلیل سیاسی ـ اجتماعی آن در ادبیّات آیینی ـ عاشورایی عصر قاجار می‌باشد. روش پژوهش: شیوۀ پژوهش در این مقاله بروش توصیفی ـ تحلیلی برمبنای مطالعات کتابخانه ای و سندکاوی است. جامعۀ آماری پژوهش شامل سه اثر برجستۀ آیینی ـ عاشورایی از ادبیات منظوم دورۀ قاجار یعنی گنجینه الاسرار عمان سامانی، زبده الاسرار صفی علیشا و آتشکدۀ نیّر تبریزی میباشد. یافته های پژوهش: یافته های پژوهش حاکی از آن است که خرافات، روایات جعلی، رویکردهای عاطفی، احساسی و هیجانی بنا بضرورت شرایط جامعه ایران در زمان حکومت قاجار در ادبیّات آیینی این دوران بسیار رواج دارد. نتایج پژوهش: آسیبهای روایی در ذکر واقعۀ تاریخی کربلا از جمله توجّه عاطفی به وداع امام با خانواده، اندوه و حزن و بیتابی اهل بیت امام حسین (ع) داستانهای جعلی مانند عروسی حضرت قاسم در بحبوحۀ نبرد، تأویلهای عرفانی نادرست و شبه ناک از این واقعه در هر سه اثر مورد بررسی بوضوح دیده میشود.ادبیّات عاشورایی, خرافات و تحریفات, رویکرد سیاسی- اجتماعی, دورۀ قاجار.Ashura literature, Superstitions and distortions, Political-social approach, Qajar period.https://bahareadab.com/downloadPDF/1643.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1643.pdfhttps://bahareadab.com/article/رویکرد سیاسی، اجتماعی به روایات خرافی و تحریفات در ادبیات آیینی و عاشورایی عصر قاجار(مطالعۀ موردی: منظومه های زبده الاسرار صفی علیشاه، گنجینه الاسرار عمان سامانی و آتشکده نیّر تبریزی)https://bahareadab.com/en/article/Political and social approach to superstitious narratives and distortions in ritual and Ashura literature of the Qajar era (case study: Safi Alisha's Zabdeh al-Asrar poems, Amman Samani's Ganjaneh al-Asrar and Tabrizi's fire temple)