Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-6136179820240621Religious intellectual components influenced by Sufi literary textsمؤلفه های روشنفکری دینی با تأثیرپذیری از متون ادب صوفیه2346735110.22034/bahareadab.2024.7351enMohammadAsadiPh.D. student, Department of Persian Language and Literature, Borujard Branch, Islamic Azad University, Borujard, Iran.nomohammad.asadi804@gmail.comHojjatollehGh MoniriAssistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Borujard Branch, Islamic Azad University, Borujard, Iran.yes hojatolah.ghmoniri@iau.ac.irParvinRezaeiAssistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Borujard Branch, Islamic Azad University, Borujard, Iran.noparvin.rezaei@iaub.ac.irJournal Article20230823BACKGROUND AND OBJECTIVES: The research under the name: "Religious intellectual components influenced by Sufi literature" aims to compare the words of the people of knowledge and tariqat (in poetry) with religious intellectual components in contemporary Iran, such as: rationality, tolerance and Tolerance, pluralism, religious democracy, gender freedom and equality before the law and things like this - which are mainly the result of modernity and today"s world - have been matched and from this point of view, how and the extent of the productivity of religious intellectuals from the legacy of ancient Sufi literature present to the reader. METHODOLOGY: The search method in this research was analytical-descriptive. Based on this, by using library resources and taking notes from reliable scientific sources, the intended goals have been pursued. FINDINGS: Among the findings of this research, it is possible to mention: familiarity with the flow of religious intellectuals as well as their intellectual components - in three generations - in the contemporary era. Another thing is that the intellectual flow from the first generation that starts with Mohammad Taqi Shariati, Mehdi Bazargan and Seyyed Mahmoud Taleghani to the second and third generation namely Ali Shariati, Mohammad Mojtahedshabestari and Abdul Karim Soroush and several others, what intellectual (ideological) stages have they gone through and finally the generation How have the Soumis been able to adapt today"s intellectual components, which mainly originate from the Western world, with the thoughts and teachings of the people of the Iranian Tariqat and knowledge, and in a re-interpretation they offer to their society. CONCLUSION: What was obtained from the above research is, in short, that: the current of religious intellectuals is the continuation of the path of religiosity and idealism that was formed after the arrival of Islam in Iran. The intellectualism of the current generation began with the appearance and presence of personalities such as Seyyed Jamal Asadabadi, Mohammad Abdo and Mohammad Bagher Sadr and was continued by Mohammad Taqi Shariati, Ayatollah Taleghani, Professor Morteza Motahari, and then Ali Shariati. With the emergence of Ali Shariati, Abdul Karim Soroush, Mohammad Mojtahdshabastri, Seyed Mustafa Mohagheg Damad, Gholamhossein Ebrahimdinani, etc., this movement experienced its third generation and despite all the differences of opinion and tastes that existed among these people, they were in agreement on several things, such as : Many articles of the declaration of human rights, ideological and political tolerance, pluralism, freedom and equality of rights of individuals and minorities, gender equality of men and women in the law, etc. Of course, Motahari, Taleghani, and Ebrahimi, moderate religious people, and others such as Soroush, Mojtahdshabastri, and Malikian, who are more avant-garde, have appeared.زمینه و هدف: پژوهش پیش‌رو تحت نام: «مؤلفه های روشنفکری دینی با تأثیرپذیری از متون ادب صوفیه» در نظر داشته است تا سخنان اهل معرفت و طریقت (در شعر)، را با مؤلفه های روشنفکری دینی در ایران معاصر، مثل: عقلانیت، تسامح و تساهل، پلورالیسم (کثرت‌گرایی)، مردم سالاری دینی، آزادی و برابری جنسیتی در برابر قانون و مواردی از این دست ـ که عمدتاً رهاورد مدرنیته و جهان امروز است ـ مطابقت داده و از این منظر چگونگی و میزان بهره وری روشنفکران دینی از میراث ادب کهن صوفیانه را به خواننده ارائه نماید. روشها: شیوه جستجو در این پژوهش، تحلیلی ـ توصیفی بوده است. بر این اساس با استفاده از منابع کتابخانه ای و یادداشت‌برداری از منابع علمی معتبر، اهداف مورد نظر دنبال شده است. یافته ها: از جمله یافته های این تحقیق میتوان به: آشنایی با جریان روشنفکر دینی و نیز مؤلفه های فکری آنان ـ در سه نسل ـ در دوران معاصر اشاره کرد. دیگر اینکه جریان روشنفکری از نسل اول که با محمدتقی شریعتی، مهدی بازرگان و سیدمحمود طالقانی آغاز میشود تا نسل دوم و سوم یعنی علی شریعتی، محمد مجتهدشبستری و عبدالکریم سروش و چند تن دیگر، از چه مراحل فکری (ایدئولوژیک) عبور کرده اند و بالاخره نسل سومیها مؤلفه های روشنفکری امروز را، که عمدتاً برخاسته از جهان غرب است، چگونه توانسته اند با افکار و آموزه های اهل طریقت و معرفت ایرانی سازگاری داده و در یک بازخوانی دوباره به جامعه خود ارزانی دارند. نتیجه گیری: آنچه از جستجوی پیش‌رو به دست آمد به طور خلاصه عبارت از آن است که: جریان روشنفکری دینی، ادامه مسیر دینداری و آرمانگرایی است که از ورود اسلام به ایران شکل گرفت. روشنفکری سده حاضر با ظهور و حضور شخصیتهایی چون: سیدجمال اسدآبادی، محمد عبده و محمدباقر صدر آغاز و توسط محمدتقی شریعتی، آیت‌الله طالقانی، استاد مرتضی مطهری، و سپس علی شریعتی استمرار یافت. با ظهور علی شریعتی، عبدالکریم سروش، محمد مجتهدشبستری، سیدمصطفی محقق‌داماد، غلامحسین ابراهیم‌دینانی و ... این جریان نسل سوم خود را تجربه کرد و با همه اختلاف‌نظر و سلیقه هایی که در بین این افراد وجود داشت، در چند چیز همسو و هم‌رأی بوده اند مثل: مواد بسیاری از اعلامیه حقوق بشر، تسامح و تساهل عقیدتی و سیاسی، پلورالیسم (کثرت‌گرایی)، آزادی و برابری حقوق افراد و اقلیتها، برابری نگاه جنسیتی به مرد و زن در قانون و ... . در این میان البته: مطهری، طالقانی و ابراهیمی‌دینانی معتدل و کسانی چون: سروش، مجتهدشبستری و ملکیان آوانگاردتر ظاهر شده اند.مقایسه و تطبیق, روشنفکری دینی, مؤلفه ها, متون ادب صوفیه.comparison and comparison, religious intellectualism, components, Sufi literature texts.https://bahareadab.com/downloadPDF/1636.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1636.pdfhttps://bahareadab.com/article/مؤلفه های روشنفکری دینی با تأثیرپذیری از متون ادب صوفیهhttps://bahareadab.com/en/article/Religious intellectual components influenced by Sufi literary texts