Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-6136169420240220Content and stylistic analysis of Manuscript of the “Forth Bahr (forth chapter) of Bahr al-Ulum” Mirza Hasan Zonuzi Khoyiتحلیل محتوایی و سبکی نسخۀ خطی «بحر چهارم از بحرالعلوم» میرزا حسن زنوزی خویی133151718510.22034/bahareadab.2024.7185enMasoumehRahmanifarPh.D. student, Department of Persian Language and Literature and Secretary of Education, Faculty of Humanities, Khoy Branch, Islamic Azad University, Khoy, Iran.norahmanifar202@gmail.comNajibehHonarvarAssistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Khoy Branch, Islamic Azad University, Khoy, Iran.yesNajibeh.honarvar@irukhoy.ac.ir MojtabaSafar AlizadehAssociate Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Khoy Branch, Islamic Azad University, Khoy, Iran.noMojtaba.safaralizadeh@iaukhoy.ac.irJournal Article20230228BACKGROUND AND OBJECTIVES: The ancestors of Mirza Mohammad Hassan Zenoozi Khoyi were prominent scholars and nobels of their era who resided in Zenooz and Khoy since the Safavid period. The Bahar al-"Ulum manuscript was his masterpiece of the Qajar era. The purpose of the research in this article is to introduce and analyze the content and style of the forth Bahr or chapter of this valuable work, because correcting the manuscript copies and bringing these texts to life are among the most important and fundamental sources of research on Persian language and literature. METHODOLOGY: the unique and single copy of the manuscript, our method for correcting has been analogical. And due to illegibility or unclear word, in case of recording, a more suitable word has been replaced and the erroneous and incorrect recordings of the researched version have been compared with other works left by the author with the help of thematic, linguistic and historical evidences, finally, the most appropriate word has been replaced and the proofreader in this way used the his guessing and discernment power that was developed in the work of textual analysis within the limits of historical and cultural criteria and evidence. In addition, the content of the manuscript, whether mystical, stylistic, etc., has been analyzed by the method of content analysis. FINDINGS: The selection, type of writing, and the variety of verse and prose works in both Persian and Arabic languages are noteworthy in this work. The reason for this is that the beginning of the book is in Arabic includes a statement by Allama Majlesi about the recognition and meaning of wisdom, entitled "Expanding the Words to Explain the Goal." Subsequently, the nature of wisdom and its branches have been explained." "Then, the story continues with a Persian fable about Nushirvan Adel, and later an Arabic fable by Imam Sadiq regarding human deeds in this world and the afterlife, it continues with a poem by Saadi. Thia procedure is evident everywhere in the manuscript which makes the writing style of the book to be examined in three levels. CONCLUSION: Zenozi has used verses from the Quran, authentic narrations and hadiths, as well as poems from famous poets such as Hafez, Saadi and his followers in this work, which made the understanding of meaning easy, and in some cases an instructive anecdote from Golestan and a simple and comforting story made this possible, verbal and spiritual innovations such as rhyme, analogy, allusion, implication, and allegory, and in the field of expression, simile, metaphor, and innuendo are among the features of this version."زمینه و هدف: اجداد میرزا محمدحسن زنوزی خویی، از علما و فضلای عصر خود بودند که از زمان صفویه در زنوز و خوی سکونت داشته اند و نسخۀ بحرالعلوم در دورۀ قاجار شاهکار وزین اوست. هدف پژوهش در این مقاله، معرفی و بررسی تحلیل محتوایی و سبکی «بحر چهارم» این اثر ارزشمند میباشد؛ زیرا 23 تصحیح نسخ خطی و زنده کردن این متون از مهمترین و ریشه ایترین منابع تحقیق زبان و ادبیات فارسی است. روش مطالعه: نظر به منحصربفرد و تک‌نسخه بودن، روش ما برای تصحیح نسخه، قیاسی بوده و بدلیل ناخوانا یا محو بودن کلمه، در صورت ضبط، واژه ای مناسبتر جایگزین شده است و ضبطهای مغلوط و نادرستِ نسخۀ مورد پژوهش، به یاری قراین موضوعی و زبانی و تاریخی و... با دیگر آثار به جامانده از نویسنده قیاس شده و در نهایت مناسبترین کلمه جایگزین گردیده است و مصحّح در این شیوه از قوۀ حدس و تشخیصی که در کار متن شناسی پرورده ساخته در محدودۀ ضوابط و رعایت قراین تاریخی و فرهنگی بهره گرفته است؛ علاوه بر این محتوای نسخه، اعم از عرفانی، سبکی و... به روش «تحلیل محتوا» مورد بررسی قرار گرفته است. یافته ها: در این اثر، انتخاب نوع نگارش و تنوع آثار منظوم و منثور به دو زبان فارسی و عربی قابل توجه است؛ به این دلیل که آغاز نسخه به زبان عربی با کلامی از علاّمه مجلسی، دربارۀ شناخت عقل و معنای عقل بابی را به نام «بسط کلام لتوضیح مرام» پرداخته و در ادامه ماهیت عقل و ابواب آن را توضیح داده است؛ سپس با حکایتی فارسی از نوشیروان عادل ادامه داده و بعداً حکایتی عربی از امام صادق (ع) در مورد اعمال انسان در دنیا و آخرت آورده که با شعری از سعدی ادامه پیدا میکند و این روال در جای جای نسخه مشهود است که باعث بررسی سبک نگارش آن در سه سطح فکری، زبانی و ادبی شده است. نتیجه گیری: زنوزی در این اثر به آیات، روایات و احادیث معتبر و اشعاری از شعرای بنام چون حافظ و سعدی و مقلّدانش استناد کرده که فهم مطلب را سهل نموده است. در پاره ای از موارد نیز حکایاتی آموزنده از گلستان و حکایاتی ساده و مسجع تحقق این امر را ممکن ساخته است. بدیع لفظی و معنوی از قبیل سجع، جناس، ایهام، تلمیح، تمثیل و در حوزۀ بیان تشبیه، استعاره، و کنایه از ویژگیهای این نسخه میباشد.نسخۀ خطی بحر چهارم بحرالعلوم, تحلیل محتوا, سبک‌شناسی.Manuscript of the fourth Bahr of Bahr al-Uloom, Content analysis, Stylistics.https://bahareadab.com/downloadPDF/1583.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1583.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل محتوایی و سبکی نسخۀ خطی «بحر چهارم از بحرالعلوم» میرزا حسن زنوزی خوییhttps://bahareadab.com/en/article/Content and stylistic analysis of Manuscript of the “Forth Bahr (forth chapter) of Bahr al-Ulum” Mirza Hasan Zonuzi Khoyi