Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-6136157820201022Artistic use of medical terms in Khaghani Divanکاربرد هنری دانش پزشکی در دیوان خاقانی123647110.22034/bahareadab.2020.6471enSoheilaRajaeiPhD Student, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Ghaemshahr Branch, Islamic Azad University, Ghaemshahr, Iran.nosoheila.rajaei.2021@gmail.comRoghayyehRezaeiAssistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Ghaemshahr Branch, Islamic Azad University, Ghaemshahr, Iran.yesdr.rezaei4056@gmail.comHosseinParsaiAssistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Ghaemshahr Branch, Islamic Azad University, Ghaemshahr, Iran.noh.parsaei@Qaemiau.ac.irJournal Article20210826BACKGROUND AND OBJECTIVES: Using the terms of different sciences and knowledge in inventing themes and creating imaginary is one of the methods of poets in expressing opinions and explaining mental ideas. One of these sciences is medicine, which has found a special place in literature, and Azerbaijani style poets, especially Khaghani, have written many poems related to this science. He has spoken on the occasion of patients, medicines and treatments that without knowledge of medicine and medical knowledge terms, it becomes difficult and complicated to understand his poems. The purpose of this study is to find out the poet"s use of words and terms of this knowledge and its artistic applications in the court of Khaghani Shervani and also to be aware of the poet"s goals in using this knowledge. METHODOLOGY: The present study has been done by descriptive-analytical method and using library studies to research medical terms in Khaghani Divan and many diagrams have been drawn. FINDINGS: In Khaghani Divan, various medical information including types of diseases, types of drugs and treatments, medical supplies, occupations and even beliefs related to it have been discussed. Khaghani using a variety of expressive arrays (similes, metaphors, allusions and metaphors) and rhetorical industries, both verbal (repetition, types of puns, puns, conjugations) and spiritual (ambiguity, good reasoning, contradiction, discernment, obscurity, observance) For example (appropriateness), question and answer, equation style, paradox, etc.), he has made his poetic images more artistic. Khaghani has also pursued various purposes in using these terms, the most important of which are the reflection of his medical knowledge to the audience, the description of the beloved, the praise of praise, the condemnation of enemies and opponents, the condemnation of the heavens, the description of nature and the lament of the child. CONCLUSION: The results show that Khaghani had extensive knowledge in medicine and was aware of the diseases and illnesses of his time. He was familiar with the properties of various drugs and their effect on the treatment of patients as well as the treatment of diseases; Therefore, without knowing it, understanding his poems is difficult and difficult for the audience who are unaware of this knowledge. The poet Shervan has been more successful in his descriptions by using this knowledge creatively and adorning it with various expressive and original crafts, and by doing so, he has proved his skill and mastery.زمینه و هدف: استفاده از اصطلاحات علوم و دانشهای مختلف در ابداع مضامین و آفرینش صور خیال یکی از شیوه های شاعران در بیان آراء و تبیین اندیشه های ذهنی است. یکی از این علوم، پزشکی است که در ادبیات نمود خاصی پیدا کرده است و شاعران سبک آذربایجانی بویژه خاقانی اشعار فراوانی در ارتباط با این دانش سروده اند. وی به مناسبت از بیمارها، داروها و درمانها سخن گفته که بدون آگاهی از طب و اصطلاحات دانش پزشکی فهم سروده های وی دشوار و پیچیده میشود. هدف از انجام این پژوهش پی ‌بردن به میزان استفاده از کلمات و اصطلاحات این دانش و کاربردهای هنری آن در دیوان خاقانی شروانی و نیز آگاهی از اهداف شاعر از بکار بردن این دانش است. روش مطالعه: جستار حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای به تحقیق دربارۀ اصطلاحات پزشکی در دیوان خاقانی پرداخته و نمودار فراوانی نیز رسم شده است. یافته ها: در دیوان خاقانی انواع اطلاعات پزشکی اعم از انواع بیماریها، داروها و درمانها، لوازم پزشکی، مشاغل و حتی باورهای مرتبط با آن سخن بمیان آمده است. خاقانی با استفاده از انواع آرایه های بیانی (تشبیه، استعاره، کنایه و مجاز) و صنایع بدیعی، چه لفظی (تکرار، انواع جناس، جناس، تصدیر) و چه معنوی (ایهام، حسن تعلیل، تضاد، تشخیص، لف و نشر، مراعات نظیر (تناسب)، اسلوب معادله، پارادوکس و ...)، تصاویر شعری خود را هنریتر ساخته است. همچنین خاقانی از بکار بردن این اصطلاحات اهداف گوناگونی را دنبال کرده است که انعکاس اطلاعات دانش پزشکی خود به مخاطب، توصیف معشوق، مدح، نکوهش دشمنان و مخالفان، نکوهش فلک، توصیف طبیعت و مرثیۀ فرزند مهمترین این اهداف بشمار می‌آید. نتیجه گیری: خاقانی در دانش طب و پزشکی اطلاعات وسیعی داشته و از امراض و بیماریهای عهد خود آگاهی داشته است. او با خواص انواع داروها و تأثیر آنها در درمان بیماران و نیز شیوۀ‎ درمان بیماریها آشنا بوده است؛ بنابراین بدون آگاهی از آن درک و فهم اشعارش برای مخاطبانی که از این دانش بی‌اطلاعند دشوار و دیریاب خواهد شد. شاعر شروان با بکارگیری مبتکرانه و خلاقانۀ این دانش و آراستن آن با انواع صناعات بیانی و بدیعی، در توصیفات خود موفقیت بیشتری یافته و با این کار مهارت و استادی خود را به اثبات رسانده است.دانش پزشکی, داروها, بیماریها, خاقانی, دیوان اشعار, آرایه‎های بیانی, صنایع بدیعیmedical knowledge, drugs, diseases, Khaghani, poetry collection, expression arrays, novel industrieshttps://bahareadab.com/downloadPDF/1335.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1335.pdfhttps://bahareadab.com/article/کاربرد هنری دانش پزشکی در دیوان خاقانیhttps://bahareadab.com/en/article/Artistic use of medical terms in Khaghani Divan