Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-6136134920200530Intertextual reading of Zahhak of Saedi and Zahhak of Shahnameh based on the transtextulaity theory of Genetteخوانش بینامتنی نمایشنامه «ضحاک» ساعدی و داستان ضحاک شاهنامه بر مبنای نظریه ترامتنیت ژنت237252010.22034/bahareadab.2020.0enbehrozazharinobehrouz.Azhari @gmail.comhamidrezafarziyesFarzi@iaut.ac.irAlidehghannoaaadehghan@gmail.comJournal Article00000000BACKGROUND AND OBJECTIVES: Myth is one of the influential elements in the structure and content of contemporary stories and the play of Zahak by Gholam Hossein Saedi is one of the works that has been created by being influenced by myths. In the present article, the intertextual relations of the work with the story of Zahak of Shahnameh have been studied according to transtextulaity theory of Genette. METHODOLOGY: This research was conducted by descriptive-analytical method. FINDINGS: based on the types of Paratextuality, intertextuality and Arcitextualitey of Genette ‘s view, the author"s influence on the story of Zahak of Shahnameh has been proven. In terms of Paratextuality, Zahak"s play has both an internal Paratextuality and an external Paratextuality relationship with the story of Zahak of Shahnameh. In this way, the title of the play and the names of the characters express the internal Paratextuality, and articles, interviews, and reviews written about Zahak"s play, which refers to its connection with the story of Zahak of Shahnameh, express its external Paratextuality. In terms of intertextual connection, implicit intertextuality has been used so that the author refers to some parts of the story of Shahnameh such as Jamshid"s class division, Zahak"s previous acquaintance with the cook (Iblis), Zahak"s decision to kill Shahrnaz and Arnavaz, Arnavaz"s popularity and sanctity of some numbers like three and a thousand which he mentioned in his play. The author of the play, by using some features and themes of epic and mythological texts - especially Shahnameh - such as the wisdom of enlightenment, magic, divination and heroism of women, has been able to establish a textual connection with them. The author of the play, by using some features and themes of epic and mythological texts - especially Shahnameh - such as the wisdom of enlightenment, magic, divination and heroism of women, has been able to establish an Arcitextualitey connection with them. CONCLUSION: Saedi’s “Zahak” Script was created based on “Zahhak” Story of Ferdowsi’s Shahnameh. This script is capable of intertextual analysis. Saedi reproduced “Zahhak” myth by using intertextual relations, and extruded the heros of Shahnameh from ideal context based on their personal emotions. He defined these heros like contemporary charachters and presented a contemporary version of the mythes.زمینه و هدف:اسطوره از عناصر تأثیرگذار در ساختار و محتوای داستانهای معاصر است و نمایشنامۀ «ضحاکِ» غلامحسن ساعدی ازجمله آثاری است که با تأثیرپذیری از اسطوره ها به وجود آمده است.در مقالۀ پیش رو روابط بینامتنی این اثر با داستان ضحاک شاهنامه طبق نظریه ترامتنیت ژنت بررسی شده است.روش مطالعه:مقالۀ پیش رو با روش توصیفی ـ تحلیلی و براساس منابع کتابخانه ای انجام شده است.یافته ها:از لحاظ پیرامتنی، نمایشنامه ضحاک با داستان ضحاک شاهنامه هم رابطه پیرامتنی درونی دارد و هم رابطه پیرامتنی بیرونی؛ بدین صورت که عنوان نمایشنامه و اسامی شخصیتها بیانگر پیرامتن درونی هستند و مقاله ها، مصاحبه ها و نقدهای نوشته شده درباره نمایشنامه ضحاک -که به ارتباط آن با داستان ضحاک شاهنامه اشاره کرده اند- پیرامتنهای بیرونی آن هستند. از نظر پیوند بینامتنی نیز از بینامتنیت ضمنی استفاده شده است به گونه ای که نویسنده به برخی از قسمتهای داستانِ شاهنامه، از قبیل تقسیم طبقاتی جمشید، آشنایی قبلی ضحاک وآشپز(ابلیس)، تصمیم ضحّاک برای کشتنِ شهرناز و ارنواز، محبوبیت ارنواز و تقدس برخی عددها مانندِ سه و هزار در نمایشنامۀ خود اشاره کرده است. نویسندۀ نمایشنامه بواسطه استفاده از برخی ویژگیها و درون‌مایه های متون حماسی و اساطیری ـ بخصوص شاهنامه ـ مانند براعت استهلال، سحر و جادو، پیشگویی و دلاوری زنان، توانسته با آنها پیوندِ سرمتنیت برقرار کند.نتیجه گیری:نمایشنامه ضحاک ساعدی تحت تأثیر داستان ضحاکِ شاهنامه فردوسی به وجود آمده است و دارای قابلیتهای تحلیل بینامتنی است. ساعدی توانسته است از رهگذرِایجادِ روابط بینامتنی،با اسطوره ضحاک، به بازنویسی آن بپردازد و با تکیه براحساسات فردی قهرمانان شاهنامه به ویژه اسطورۀ ضحاک،آنها را از جنبۀ آرمانی بیرون آورد و به آدمهای معاصر نزدیک کند و به عبارتی یک روایتِ امروزی از اسطورهای یادشده ارائه دهد. نتیجۀ پژوهش نشان میدهدکه ساعدی توانسته است با تکیه براحساسات فردی قهرمانهای داستانِ شاهنامه به ویژه اسطورۀ ضحاک، آنها را از جنبۀ آرمانی بیرون آورد و روایتی معاصر و امروزی از اسطوره های یاد شده ارائه نماید.شاهنامه, داستان ضحاک, نمایشنامه ضحاک, ترامتنیت ژنت, پیرامتنیّت, سرمتنیّت Shahnameh, Zahak story, Zahak play, Genet Transtextualite, Paratextuality, Arcitextualityhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1090.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1090.pdfhttps://bahareadab.com/article/خوانش بینامتنی نمایشنامه «ضحاک» ساعدی و داستان ضحاک شاهنامه بر مبنای نظریه ترامتنیت ژنتhttps://bahareadab.com/en/article/Intertextual reading of Zahhak of Saedi and Zahhak of Shahnameh based on the transtextulaity theory of Genette