Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-6136135420201024Artistic word play as a neglected indicator of Bīdel Dehlavī’s styleبازی هنری با کلمات به عنوان شاخصۀ سبکی مغفول بیدل دهلوی109129010.22034/bahareadab.2020.0enAbdollah ValipourAssistant professor of Persian Language and Literature, Payem-e Noor Universityyesa.valipour@pnu.ac.irZahra Sadat GheybiInstructor of Persian Language and Literature Department, Payam-e Noor University, and PhD Student, University of Tabriznoz.gheibi@pnu.ac.irRoqaieh HemmatiAssistant professor of Persian Language and Literature, Payem-e Noor Universitynohemmati98@pnu.ac.irJournal Article00000000Bīdel Dehlavī’s poetry is one of the rarest poems of all Persian poetry. There are several factors involved in the complexity and difficulty of Bīdel’s poetry, which most of them, in turn, form his stylistic categories; one of the factors that undermines Bīdel’s poetry is “word play". Word play which is one of aesthetics interest points of Bīdel’s poetry manifest itself in this way that Bīdel looks at words from non-conventional angles to achieve a new meaning and alienation and to create unpredictable symmetries. These artistic plays in Bīdel’s poetry are used both with different types of verbs and with different types of nouns. In this paper, the authors have tried to examine “word play" as one of the stylistic features of Bīdel’s poems through content analysis. The results of the research showed that this trick is applied at the level of all kinds of verbs and nouns, and has a very high frequency among the verbs "pull, eat, go" and among the nouns "crispness, water, sleep, passion". Also, Bīdel often uses figures of speech such as ambiguity, amphibology of proportion, exterminated exception pun, poetical aetiology and so on to achieve this goal and sometimes resorts to tricks that are not considered part of the figures of speech, the most important of which are attention to the apparent meaning of the core or the central word in ironic phrases and combinations, and attention to the unconventional meaning of the word.شعر بیدل دهلوی یکی از دیریابترین اشعار تمام ادوار شعر فارسی است. عوامل متعددی در پیچیدگی شعر بیدل دخیلند که اغلب آنها نیز به نوبۀ خود مقوله های سبکساز وی را تشکیل میدهند؛ یکی از این عواملِ تعقیدساز شعر بیدل، «بازی با کلمات» است. بازی با کلمات، که یکی از نقاط ثقل جمالشناسی شعر بیدل است؛ به این صورت در شعر وی جلوه گری میکند که بیدل برای دستیابی به معنی بیگانه و طرز نو و خلق تناسبهای غیرقابل پیشبینی، از زاویه ای غیرعرفی به کلمات نگاه میکند. این بازیهای هنری در اشعار بیدل دهلوی در سطح کلمه، با انواع فعلها و اسمها صورت میگیرد. نگارندگان کوشیده اند در این جستار به شیوۀ تحلیل محتوا به بررسی «بازی با کلمات» به عنوان یکی از شاخصه های سبکی اشعار بیدل بپردازد. حاصل پژوهش نشان میدهد که این شگرد در سطح انواع فعل و اسم اعمال میشود، و از میان افعال در «کشیدن، خوردن، رفتن» و از بین اسمها در «تردستی، آب، خواب، شور» بسامد بسیار بالایی دارد و بیدل برای نیل به این هدف، اغلب از آرایه هایی نظیر ایهام، ایهام تناسب، تبادر، استخدام، استثنای منقطع، جناس تام، حسن تعلیل و ... استفاده میکند و گاهی نیز به شگردها متوسل میشود که جزءِ صنایع ادبی محسوب نمیشوند، از مهمترین آنها میتوان به توجه به معنی ظاهریِ هسته یا کلمۀ مرکزی در عبارتها و ترکیبهای کنایی و توجه به معنیِ غیر متعارفِ کلمه نام برد.بیدل, سبک هندی, نقد, بازی با کلماتBīdel, Indian style, critique, word playhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1012.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1012.pdfhttps://bahareadab.com/article/بازی هنری با کلمات به عنوان شاخصۀ سبکی مغفول بیدل دهلویhttps://bahareadab.com/en/article/Artistic word play as a neglected indicator of Bīdel Dehlavī’s style