%0 Journal Article
%T تحلیل کهن الگوها در فرایند فردیت شخصیتهای زن در داستانهای سیمین دانشور (سووشون، جزیره سرگردانی و ساربان سرگردان)
%J Journal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A Fatemeh Parsay Ahmadi
%A Rostam Amani
%A Ayoub Kooshan
%D 2026
%\ 2026/06/04
%N 127
%V 19
%P 81-101
%K Jung
%K  the process of individuation
%K  Simin Daneshvar
%K  the archetypal female character
%X زمینه و هدف: فرایند فردیت(مراحل خودشناسی) یک بخش مهم در نظریۀ روانشناسی تحلیلی
یونگ است که براساس تحلیل کهن الگویی در ارتباط با «منِ خودآگاه» و «خودِ
ناخودآگاه» انجام میشود. در تحقیقات بین رشته ای
ادبیات و روانشناسی، در آثار ادبیات داستانی رفتار و کردار شخصیتهای داستانی را در
سیر روایی داستان با نقد کهن الگویی یونگ میتوان بررسی کرد. در این مقاله با هدف
بررسی سیر تحول شخصیتهای اصلی زن در آثار سیمین دانشور، فرایند فردیت در سه رمان
سیمین دانشور بررسی شده است. 

روش: گردآوری اطلاعات مقاله با مطالعه کتابخانه ای انجام شده است و نگارش
آن توصیفی تحلیلی میباشد؛ جامعه آماری سه کتاب سووشون، جزیره سرگردانی و ساربان
سرگردان سیمین دانشور است. 

یافته ‌ها: شخصیت زری در رمان سووشون با دو
صفت ترس و شجاعت درگیر است که سرانجام تحت تأثیر جنبه مثبت آنیموس(یوسف) و
پیرخرد(مک ماهون و دکتر عبدالله خان) با کنار گذاشتن سایه منفی(عدم اطاعت از خان
کاکا) با تولدی دیگری که در وقایع داستانی با مرگ یوسف اتفاق میافتد و دانشور با
خواب و رؤیای زری آن را نشان داده است، دچار تحول میشود و زنی شجاع میگردد. شخصیت
هستی در رمان بهم پیوسته جزیره سرگردانی
و ساربان سرگردان شخصیت اصلی است که
با صفت سرگردانی در مسیر زندگی و بینش سیاسی اجتماعی درگیر است. در مراحل خویشتن یابی
تحت تأثیر کهن الگوی سایه منفی(مادر خود) به سوی سلیم(جنبه منفی آنیموس) میرود و
با او ازدواج میکند اما با تحول عقیده که در روایت داستانی زندانی شدن او در جزیره
سرگردانی، و آمدن طوطک (با کارکرد ناخودآگاهی هستی و کهن الگوی پیر خرد) نزد وی
است و با تولد دیگر که دانشور همانند داستان سووشون با عنصر پیشگویانه خواب آن را
بیان کرده بود، مسیر روشن زندگی خود را مییابد و به یاری پیرخرد(استاد مانی) با
مراد(جنبه مثبت آنیموس) ازدواج میکند و با مشورت با سیمین دانشور(پیرخرد) مراد به
جبهه میرود و هستی فرزندشان را بزرگ میکند.

نتیجه گیری: دانشور در سه رمان سووشون، جزیره سرگردانی و ساربان سرگردان،
شخصیتهای اصلی را زن قرار داده است که در تحلیل براساس نظریه روانشناسی تحلیلی
یونگ، پویایی و تحول شخصیت زری و هستی در
محتوای داستان، همسو با مراحل خودشناسی یونگ قابل تفسیر است که هر دو شخصیت با برخورد
با کهن الگوهایی که در شخصیتهای داستانی دیده میشود به خودشناسی رسیده اند.
%U https://bahareadab.com/article_id/2082