%0 Journal Article
%T بررسی مؤلفه های حقوق شهروندی در آثار نویسندگان زن معاصر (موردکاوی: رمان سووشون اثر سیمین دانشور)
%J Journal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A Fataneh Semsar Khiabanian
%A Nazli Sadravahedi
%D 2026
%\ 2026/03/31
%N 125
%V 19
%P 261-278
%K Citizenship Rights
%K  Savushun
%K  Simin Daneshvar
%K  Contemporary Persian Fiction.
%X زمینه و هدف: با گسترش
رویکردهای میان‌رشته ای در مطالعات ادبی و علوم اجتماعی، بررسی بازتاب مفاهیم حقوق
شهروندی در متون ادبی به یکی از حوزه های مهم پژوهش تبدیل شده است. رمان سووشون
بدلیل بازنمایی مناسبات قدرت، سلطه، استعمار، نابرابریهای اجتماعی و جایگاه زنان،
بستری مناسب برای تحلیل مؤلفه های حقوق شهروندی فراهم می‌آورد. ازاین‌رو، پژوهش
حاضر با هدف واکاوی ابعاد مختلف حقوق شهروندی و شیوه بازنمایی آن در این رمان
انجام شده است.

روش مطالعه: این پژوهش با
رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه ای و روش سندکاوی انجام شده
است. داده های پژوهش از متن رمان سووشون استخراج و بر اساس مؤلفه های حقوق شهروندی
شامل حقوق مدنی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفته اند.

یافته های پژوهش: یافته های
پژوهش نشان میدهد که رمان سووشون طیف گسترده ای از مؤلفه های حقوق شهروندی، از
جمله حق حیات، کرامت انسانی، آزادی اندیشه و بیان، امنیت، مالکیت، حریم خصوصی،
آموزش، اشتغال، بهداشت، رفاه اجتماعی، مشارکت اجتماعی و حق نقد قدرت سیاسی را در
بستر تحولات اجتماعی و سیاسی رمان بازنمایی میکند
و تصویری روشن از موانع ساختاری تحقق این حقوق، بویژه برای زنان را ارائه
میدهد و تأثیر استعمار و نابرابریهای اجتماعی را بر محدود شدن حقوق شهروندی آشکار
میسازد.

نتایج پژوهش: نتایج پژوهش
حاکی از آن است که در رمان سووشون با اتخاذ رویکردی انتقادی، حقوق شهروندی فراتر
از حقوق فردی و در پیوند با ساختارهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه تبیین شده
است. این اثر ضمن نقد سازوکارهای تبعیض، بر ضرورت صیانت از کرامت انسانی، عدالت
اجتماعی، مشارکت مدنی و نقش زنان در فرایند تحقق حقوق شهروندی تأکید دارد و از این
منظر، یکی از شاخصترین رمانهای معاصر فارسی در بازنمایی گفتمان حقوق شهروندی بشمار
میرود.
%U https://bahareadab.com/article_id/2060