%0 Journal Article
%T بررسی و تحلیل سبکی نسخۀخطی دیوان ایزدی کازرونی
%J Journal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A Mehdi Soroush Nasib
%A Seyyed Mojtaba Hosseini
%A Maryam Parhizkari
%D 2026
%\ 2026/04/18
%N 125
%V 19
%P 163-191
%K Manuscript
%K  Yazdi Kazeruni
%K  Stylistics
%K  Linguistic Level
%K  Literary Level
%K  Intellectual Level.
%X زمینه و هدف: جریان بازگشت ادبی در عصر قاجار، بستری برای بازآفرینی سنتهای شعر
کلاسیک فارسی فراهم آورد؛ با این حال، بسیاری از سخنورانِ این دوره همچنان در غبار
گمنامی باقی مانده اند. میرزا محمدخان ایزدی کازرونی ملقب به فصیح‌الملک
(۱۲۵۵-۱۳۲۲ هـ.ق)، از جملۀ این غزلسرایان چیره دست اما ناشناخته است. پژوهش حاضر
به معرفی این نویسنده و بررسی و تحلیل ساختارمند دیوان او در سه سطح زبانی، ادبی و
فکری میپردازد تا جایگاه ادبی وی را در اواخر سدۀ سیزدهم و اوایل سدۀ چهاردهم هجری
روشن سازد.

روش
تحقیق: این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و
بر پایۀ مطالعات کتابخانه ای انجام شده است. 

یافته ها: در سطح زبانی، کاربردِ بحرهایی هزج و رمل در کنار کاربرد ردیفها و
قافیه های اسمی و فعلی، انسجام موسیقایی بالایی به کلام وی بخشیده است. در سطح
ادبی، شاعر با بازگشت به سنتهای ادبی سبک عراقی، شبکه ای پویا از صور خیال و آرایه های
بدیعی خلق کرده است. در سطح فکری نیز، بسامد بالای مفاهیمی چون عشق و ملامت زهدِ
ریایی و جدال عقل و عشق، وی را شاعری
درویش‌مسلک و غزلسرایی اصیل معرفی میکند.

نتیجه گیری: تحلیل سبکی دیوان ایزدی کازرونی نشان میدهد که وی با وجود زندگی در
عصر قاجار، پیوند استواری با سنت ادبی کلاسیک به ویژه سبک عراقی داشته است. او
توانسته است با تلفیق زبان فصیح سنتی با زبانِ گویشی خطۀ فارس و همچنین استفاده از
اصطلاحات عرفانی و نجومی، تشخص سبکی ویژه ای به اشعار خود ببخشد.
%U https://bahareadab.com/article_id/2056