%0 Journal Article
%T روایتِ دایجتیک درام خواندنی مدرن از دیدگاه «ترسِ صحنه» مارتین پوشنر (نمونه ‏کاوی: نمایشنامه «ققنوس» محمود دولت ‏آبادی)
%J Journal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A Saeid Goodarzi
%A Ahmad Tahan
%A Naser Najafi
%D 2026
%\ 2026/03/18
%N 123
%V 19
%P 131-156
%K Diegetic narration
%K  modern Closet drama
%K  Phoenix
%K  Mahmoud Dowlatabadi
%K  Martin Puchner.
%X زمینه و هدف: درام ‏خواندنی ‌مدرن از گونه ‏های ادبیات نمایشی معاصر است. این
درام با پرهیز از الگوی نمایشگرانه ارسطویی از شگردهای روایتگرانه افلاطونی بهره میبرد و خوانشگر را با سازه های دایجتیک
برمی ‏انگیزد تا متن را در صحنه تماشاخانه‏ ذهن بیافریند و با تصاویر خیال به اجرا
درآورد. این جستار امکان وارسی ساختمایه ‏های رواییِ این شیوه دراماتیک را در
نمایشنامه «ققنوس» محمود دولت ‏آبادی فراهم میآورد و هدفش پیاده ‏سازی ترفندهای
دایجتیک در نمایشنامه‏ خواندنی ایرانی است.

روشها: پژوهش پیشِ‏‏رو، مطالعه ‏ای نظری از نوع کیفی و محدوده و جامعه مورد
مطالعه، نمایشنامه «ققنوس» اثر محمود دولت ‏آبادی میباشد. این جستار به شیوه
کتابخانه ‏ای با رویکرد به نظریه «ترس صحنه» مارتین پوشنر بررسی شده و داده ‏ها بر
مبنای تحلیل محتوا انجام یافته است.

یافته‏ ها: محمود دولت ‏آبادی ضمن پرهیز از روایت میمتیک تئاتری، با تکیه بر
قابلیتهای داستان و فیلمنامه، پربسامد از ظرفیت ساختمایه ‏های دایجتیک افلاطونی
(نمایش رواییِ درون متنی، نمایش خاطره، نمایش ذهن) استفاده کرده است بطوریکه
گنجایش نشانه ‏های دایجتیک بر میمتیک برتری دارد.

نتیجه گیری: دستاوردها در نمونه‏ کاوی پیش‏رو، نمایشنامه را در رده درامهای
خواندنی مدرن ایرانی به ویژه از نوع نمایشنامه ‏های خواندنی فروخورده جای میدهد و
بر این مبنا دولت ‏آبادی با تاکید بر «درام داستان ‏نما / «درام روایت‏ نما» از تئاتر خواندنی در برابر
تئاتر دیدنی پرده برداری میکند.
%U https://bahareadab.com/article_id/2024