%0 Journal Article
%T مقایسه انحرافات نحوی در ترجمه های فارسی و انگلیسی جزء سی قرآن کریم: رویکردی زبان‌شناسی بر اساس چهار چوب نظری هنری ویدوسون
%J Journal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A Soheila Mohammad pour
%A Zahra Abolhasani Chimeh
%A Mahnaz Karbalai Sadegh
%D 2026
%\ 2026/02/09
%N 122
%V 19
%P 91-114
%K syntactic deviation
%K  Quran Translation
%K  the 30th Juz
%K  Fooladvand
%K  Arberry
%K  Henry Widdowson
%X زمینه و
هدف:
جزء سی‌ام قرآن کریم مملو از ساختارهای برجسته و انواع انحرافات نحوی است که نقش
مهمی در انتقال معنا، ایجاد جلوه های بلاغی و شکل‌گیری زیبایی‌شناسی متن
دارند.پژوهش حاضر با رویکرد زبانشناسی هنری ویدوسون و با هدف بررسی و مقایسۀ نحوۀ بازنمایی این انحرافات در دو ترجمۀ فارسی (محمد‌مهدی فولادوند) و انگلیسی
(آرتورجان آربری) انجام شده است. مسئلۀ اصلی
آن است که تفاوتهای ساختاری میان زبانهای مبدأ و مقصد و نیز راهبردهای ترجمه ای مترجمان
تا چه اندازه بر انتقال ارزشهای بلاغی و زیباشناسی این جزء تأثیر گذاشته است.

روشها: پژوهش حاضر با رویکرد
توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است. داده ها شامل ده نوع انحراف نحوی استخراج‌شده از
جزء سی‌ام قرآن کریم است. عملکرد دو مترجم با بهره گیری از تحلیل کمی بسامدها و
تحلیل کیفی راهبردهای ترجمه و نیز با توجه به تفاوتهای رده شناسی سه زبان عربی،
فارسی و انگلیسی و در چهارچوب نظری ویدوسون مورد بررسی قرار گرفت.

یافته ها: نتایج نشان داد
انحرافاتی که به ساختار ترتیب واژگان وابستگی مستقیم ندارند، مانند انحراف در شمار
فعل، به طور کامل در هر دو ترجمه منتقل شده اند. در مقابل، انحرافات وابسته به
نظام نحوی زبان عربی، مانند تغییر زمان فعل، به دلیل محدودیتهای زبانهای مقصد حذف
شده و در روند ترجمه هنجارسازی شده اند. همچنین مشخص شد آربری با رویکردی مبدأگرا
بخش بیشتری از آشنایی‌زداییهای نحوی متن، از جمله ضمایر فاقد مرجع، را حفظ کرده
است؛ در مقابل، فولادوند با رویکردی مقصدگرا بسیاری از این انحرافات را، از جمله
حذف مفعول، برای هماهنگی با هنجارهای زبان فارسی و افزایش روانی متن تعدیل کرده
است.

نتیجه گیری: انتقال انحرافات نحوی
قرآن فرایندی چندبعدی است که هم به تفاوتهای زبانی وابسته است و هم متأثر از
راهبردهای ترجمه ای مترجمان. یافته ها نشان میدهد ترجمۀ آربری در حفظ سبک و
کارکردهای بلاغی موفقتر‌ است؛ اما ترجمۀ فولادوند
در تولید متنی روان و قابل‌فهم برای مخاطب فارسی‌زبان کارآمدتر عمل کرده است.
%U https://bahareadab.com/article_id/2006