%0 Journal Article
%T بررسی نمودهای بومگرایی و بومهراسی در دیوان پروین اعتصامی
%J Journal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A Naghmeh Hooshyaran
%A Mehdi Rostami
%D 2026
%\ 2025/12/06
%N 120
%V 19
%P 223-243
%K Parvin Etesami
%K  Ecocriticism
%K  Ecophobia
%K  Environment
%K  Nature.
%X زمینه و هدف: زمینۀ این پژوهش متن اشعار پروین اعتصامی منتشر
شده در دیوان وی است. بررسی و تحلیل نمونه ها بر اساس رویکرد نقد بومگرا و
بومهراسی هدف این پژوهش را تشکیل میدهد.

روشهای پژوهش: روش این تحقیق توصیفی- تحلیلی بر مبنای خوانش
دیوان پروین اعتصامی است که داده ها و نمونه ها با شیوۀ کتابخانه ای و اسنادی و
فیش برداری از متن اشعار وی استخراج گردیده، سپس به تحلیل داده ها و نمونه ها بر
مبنای نقد بومگرایی و نیز بومهراسی پرداخته شده است.

یافته ها: بعد از بررسی اشعار پروین در دیوان وی برمبنای نقد بومگرایی مشخص
گردید داده های مستخرج در مولفه های شش گانۀ: طبیعت ستایی، طبیعتِ یاددهنده، زمینه های
طبیعی، طبیعت باوری، حیوان دوستی و شکارستیزی قابل دسته بندی است. برهمین اساس
نمونه ها در این شش مولفه بازیابی و تحلیل گردید. پروین شاعری است که از زبان
شخصیّتهای قصّه در مناظرات خود طبیعت را میستاید و از مناظر طبیعی و بکر به عنوان
پس زمینه ای تکرارشونده استفاده میکند. او برای طبیعت نقش یاددهنده و آموزشگر قائل
است. گاه باورهای طبیعی مثل طبیعت درمانی را پیش میکشد. علاقه مندی او به حیوانات،
پرندگان، گلها و درختان در اشعارش مشهود است. برهمین اساس از شکار حیوانات به دست
انسانها، ناخشنود و نگاهی منتقدانه به صید دارد. ابزار شکار نیز در اشعارش با
صفاتی نادلخواه نمود داده شده است.

نتیجه گیری: پروین شاعری است دوستدار طبیعت و زیست بوم و عناصر محیط زیست از جمله
گلها، درختان، و پرندگان و حیوانات را در جهان شعری خود به صورت پررنگ راه داده
است. وی از عناصر طبیعی برای زمینه سازی بسیاری از مناظرات خود بهره برده است.
همچنین به حیوانات و پرندگان و گلها شخصیّت بخشیده و اعمال انسانی از جمله تفکر و
اندیشه و احساس برایشان قائل شده که همگی حکایت از نگاه مثبت او به طبیعت و محیط
زیست است. در خوانش بومهراسانه عناصر و اجزای طبیعت همچون باد و طوفان، گرمای
خورشید، خشکسالی، برف و تگرگ، شب و تاریکی و دریا نقشی ویرانگر و عامل تهدید برای
جان موجودات ترسیم شده است.
%U https://bahareadab.com/article_id/1981