%0 Journal Article
%T بررسی و تحلیل سبک‌شناسی سطح فکری قصائد فارسی سعدی شیرازی
%J Journal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A Omid Majd
%A Naser Kazemkhanlo
%A Samireh Hemmati
%D 2026
%\ 2025/11/25
%N 119
%V 19
%P 199-227
%K Saadi Shirazi
%K  odes
%K  stylistics
%K  intellectual level
%X زمینه و هدف: قصیده همچون دیگر انواع ادبی در طول زمان، تحولات بسیاری یافته و در
ساختار و محتوا دچار تحول و دگرگونی شده است. سعدی شیرازی یکی از
بزرگترین قصیده سرایان زبان فارسی است که در تحول قصیده بعد از ناصرخسرو، سنایی و
خاقانی نقش برجسته ای دارد، اما درخصوص قصاید وی پژوهش چندانی منتشر نشده است. در این مقاله به بررسی ویژگیهای
سبکی در قصائد فارسی سعدی شیرازی در سطح فکری پرداخته شده است.

روشها: این پژوهش
که به شیوۀ تحلیل محتوا و کتابخانه ای انجام شده است، به بررسی ساختار و مهمترین
ویژگیهای سبک‌شناسی قصائد فارسی سعدی شیرازی در سطح فکری میپردازد.

یافته ها: سعدی با
کاربرد نصیحت یا مدح ممدوح به جای تغزل، استفاده از قصاید غزلوار و مختصر ساختن
بخش تنۀ اصلی(مدح) در مقایسه با تغزل-گاه در حد یکی دو بیت- در قصاید خویش سنت‌شکنی
کرده است. انتقاد و اعتراض به رسم مدیحه گویی و درخواست از شاهان و تهدید و انذار
ممدوح نیز از دیگر ابتکارات سعدی در بخش تنۀ اصلی قصاید خویش است. 

نتیجه گیری: موضوع و مضمون اصلی قصاید سعدی ستایش
خداوند و پیامبر(ص)، توحید، وصف بهار، موعظه و نصیحت و حکمت، مدح و ستایش بزرگان و
مرثیه است. سعدی شاعری غزلسرا است و
به دلیل همین روحیه، در اکثر قصاید مدحی خویش تغزل آورده است، اما در
قصاید غیر مدحی خویش و در قصاید مدحی توام با پند و اندرز،‌ تغزلی نمیآورد و از
همان ابتدا به سراغ موضوع اصلی قصیده میرود.‌ او ‌با رد شریطه و اختصاص این بخش به
دعای ممدوح ( نه طلب جاودانگی به شکل شریطه) تحولی در ساختار قصاید کهن ایجاد کرده
است.
%U https://bahareadab.com/article_id/1967