%0 Journal Article
%T خوانش بینامتنی داستان ‌«فریدون و ضحاک» در شاهنامۀ فردوسی و «موسی و فرعون» در مثنوی معنوی بر مبنای نظریۀ ترامتنیت ژنت
%J Journal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A Fatemeh Modarresi
%A Sasan Ahmadi Kakavandi
%A Vahid Eghbali
%D 2025
%\ 2025/07/27
%N 116
%V 18
%P 61-80
%K Shahnameh
%K  Masnavi
%K  Fereydoun and Zahak
%K  Musa and Pharaoh
%K  intertextuality.
%X زمینه و هدف: یکی از
موضوعات نقد ادبی معاصر مسئلۀ بینامتنی است که غالباً به اندیشه انتقال معنی یا
لفظ و یا هر دوی آنها از یک اثر ادبی به اثر ادبی دیگر با اختلاف در مقصد و هدف
اطلاق می شود. دیدگاهی که در بینامتنیت وجود دارد این است که بعضی از نوشته ها چه
به صورت نظم چه نثر، در سایۀ یک متن دیگر و برگرفته از اندیشه ها و نظرات دیگر
شاعران و نویسندگان پیش از خود است که در ادب فارسی این موضوع بسیار دیده میشود.

روشها: در این مقاله برآنیم تا موضوع بینامتنیت را در دو اثر سترگ شعر فارسی
به صورت تحلیلی و توصیفی بررسی کنیم.

یافته ها: شاهنامۀ فردوسی و مثنوی معنوی، از مهمترین آثار ادبی سرزمین ایران در
قرن چهارم و هفتم به حساب می آیند که به خاطر اندیشه های ناب در سراسر آفاق شهره و
شناخته شده اند. با وجود اختلافهای که در حماسی بودن شعر حکیم فردوسی و
تعلیمی-عرفانی بودن شعر مولانا دیده میشود به صورت بینامتنیت، همسانیهایی در موازی
بودن بعضی از شخصیتهای داستانی این دو اثر دیده میشود که به طور مشخص در داستان
فریدون و ضحاک از شاهنامه و موسی و فرعون از مثنوی، قابل تامل و تبیین می‌باشد. 

نتیجه گیری: نتایج تحقیق نشان میدهد که مولوی و فردوسی براین عقیده اند که حقیقت
نوعیه انبیاء و اولیاء در هر عصری قابل تکرار است و حقیقت نوعیه فرعون و ضحاک،
همان شرک و کبر و جهلی است که در هر زمانی در هر نوع از انسانی بروز میکند. کشته
شدن بسیاری برای پیدا کردن موسی و فریدون ، وجود معبران و خوابگزاران در هر دو
داستان و تهدید قتل آنها، شباهت عصای آن دو هنگام بروز مشکلات‌ و ... از دیگر
شباهتهای بین دو داستان است.
%U https://bahareadab.com/article_id/1914