امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-6136124320190412Comparative Study of loghat-nameh and Dibaj al-Asmaمقایسۀ تطبیقی اسم‌جمعهای لغتنامه و دیباج‌الأسماء343356010.22034/bahareadab.2019.0faمحمدمنصوردانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهرانyesmansoor@ut.ac.irعلی‌اصغراسکندریدانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهرانnomansoor@ut.ac.irاسماعیل شموشکیدانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهرانnosshamushaki@ut.ac.irJournal Article00000000From ancient times until now, writing bilingual dictionaries, particularly Arabic to Persian dictionaries, have been concerns of scholars in this field. The compilations of several dozen Arabic to Persian dictionaries that have existed from the first centuries of the advent of Islam to Iran were based on the fact. Dibaj al-Asma is one of these old dictionaries. The authors have researched the plurals in Arabic language, based on Dibaj al-Asma. It has been identified that the Arabic plurals of two words “الف” (A) and “ب” (B) in Dibaj al-Asma were not included in the Dehkhoda loghat-nameh. Then these whole forms of plurals have been compared to the six Arabic to Persian dictionaries. In addition, the study compared the Dehkhoda loghat-nameh to the Persian dictionary and showed some errors of the authors of the Persian Dictionaries.از دیرباز تاکنون، تألیف فرهنگهای دوزبانه، بخصوص لغتنامه های عربی بفارسی، دغدغۀ اهل ادب و عالمان این حوزه بوده است. تألیف چند ده فرهنگ عربی بفارسی که از نخستین قرون ورود اسلام به ایران برجا مانده، شاهدیست بر این مدعا. یکی از این فرهنگهای قدیمی دیباج‌الأسماء است. نگارندگان براساس همین کتاب، تحقیقی کرده اند در جمعهای عربی لغتنامۀ دهخدا، و پس از توضیح دربارۀ ضرورت فرهنگ‌نویسی نوین و ذکر برخی خطاهای فرهنگ‌نگاری در قدیم، جمعهای عربی دو حرف «الف» و «ب» در دیباج‌الأسماء را که در لغتنامۀ دهخدا نبوده، مشخص کرده و سپس تمام این صورتهای جمع را با شش فرهنگ عربی بفارسی کهن مقایسه کرده اند. در ضمن این کار، لغتنامۀ دهخدا را با لغتنامۀ فارسی مقایسه کرده و برخی سهوها و خطاهای مؤلفان لغتنامۀ فارسی را نشان داده اند.لغتنامۀ دهخدا, دیباج‌الأسماء, جمعهای عربی, تصحیح, فرهنگ‌نویسی, لغتنامۀ فارسی, فرهنگهای دوزبانۀ عربی بفارسیDehkhoda loghat-nameh, Dibaj al-Asma, Arabic Plurals, Correction, Dictionary Writing, Persian Dictionary, Arabic to Persian dictionarieshttps://bahareadab.com/downloadPDF/782.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/782.pdfhttps://bahareadab.com/article/مقایسۀ تطبیقی اسم‌جمعهای لغتنامه و دیباج‌الأسماءhttps://bahareadab.com/en/article/Comparative Study of loghat-nameh and Dibaj al-Asma