امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-6136114220180102Introduction, Review and Analysis about Three Manuscripts of the Bidl Dehlavi’s Poetry Bookمعرفی، بررسی و تحلیل سه نسخه از دیوان بیدل دهلوی4160010.22034/bahareadab.2018.0faنجفجوکاراستاد گروه زبان و ادبیات فارسی- دانشگاه شیرازyesn.jowkar@yahoo.comمحمدخلیلطالبان پوراستاد گروه زبان و ادبیات فارسی- دانشگاه شیراز non.kh.talebanpour@gmail.comJournal Article00000000In this paper, three manuscripts of Bidel Dehlavi were introduced and analyzed. Kabul version (=Khalilullah Khalili), and three manuscripts of Bidel’s scribe (= Mohammad Vares seddighi) – which Ali Reza Ghazveh introduced them to Persian literature treasure- are the old original versions. Three new manuscripts are: “Majles”, “Malek” and “Rajeh”. Some important differences of these manuscripts with the writings of Bidel’s scribe were analyzed from the stylistic perspective and relying on Bidel’s poetry, and another famous Indian Style poet, Saeb Tabrizi. These manuscripts, compared with the manuscripts of Bidel’s scribe, are not complete. The scribe, especially of “Rajeh” manuscript, presented a selection of a few lyrics with the common rhyme and rhythm; perhaps, “Malek” and “Majles”, however, are separated in this field. These differences, in any case, show the metamorphosis of Bidel’s poetry over time. The time interval of “Majles” and “Rajeh” with Bidel’s death is nineteen and twenty nine.در این جستار سه نسخه خطی از دیوان بیدل دهلوی معرفی و بررسی شدند؛ نسخه های مهم و اصیل پیشین، همان چاپ کابل است، و سه دست‌نوشته کاتب بیدل‌ (محمدوارث صدیقی)، و اما سه نسخه تازه یافت عبارتند از: «مجلس»، «ملک» و «راجه». برخی از تفاوت‌های مهم این سه نسخه، با دست‌ نوشته های کاتب بیدل، از منظر سبکی و بلاغی، با تکیه بر دیگر اشعار بیدل، و دیگر شاعر سبک هندی، صائب تبریزی مورد تحلیل انتقادی قرار گرفتند. برتری ادبی در بیشتر تفاوتها از آن نسخه های کاتب بیدل است، البته در برخی از موارد نیز چربش شاعرانه با این سه نسخه است. نکته درخور توجه دیگر در این باره این است که هیچکدام از نسخه های موجود، همانند نسخ کاتب بیدل کامل نیست و در بسیاری از غزلها، به ویژه در نسخه راجه، کاتب گلچینی از غزل یا چند غزل با قافیه، ردیف و وزن مشترک را به نمایش گذاشته است؛ البته شاید بتوان دو نسخه «ملک» و «مجلس» را در این زمینه مجزا دانست. این تفاوتها، دگردیسیهای شعر بیدل را در گذر زمان ارائه میکنند، و این در حالی است که دو نسخه «مجلس» و «راجه»، تنها فاصله زمانی 19 و 29 سال با مرگ بیدل دارند.سه نسخه کاتب بیدل دهلوی, نسخه مجلس, نسخه ملک, نسخه راجه, دگردیسی نسخه‌هاThree Manuscripts of Bidel’s S, Majles Manuscript, Malek Manuscript, Rajeh Manuscript, Metamorphosis of Manuscriptshttps://bahareadab.com/downloadPDF/756.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/756.pdfhttps://bahareadab.com/article/معرفی، بررسی و تحلیل سه نسخه از دیوان بیدل دهلویhttps://bahareadab.com/en/article/Introduction, Review and Analysis about Three Manuscripts of the Bidl Dehlavi’s Poetry Book