امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912720261023Representation of Tradition and Modernity in the Short Stories of Sadegh Hedayat, Goli Tarqi, and Moniro Ravanipour A Comparative Analysis Based on Narrative Structure, Power Mechanisms, and Gendered Subjectivityبازنمایی سنت و مدرنیته در داستانهای کوتاه صادق هدایت، گلی ترقی و منیرو روانی‌پور تحلیلی تطبیقی بر پایۀ ساختار روایت، سازوکارهای قدرت و سوژگی جنسیتی147169838410.irandoi.2002/bahareadab.2026.8384faلیلافرجیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.noleilafaraji868@iau.irبهرامپروینگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.yesB.parvin47@iau.ac.ir Journal Article14050312BACKGROUND AND OBJECTIVES: Tradition and modernity are enduring concerns in modern Persian fiction. Their relationship, however, cannot be reduced to a simple opposition between the old and the new, because narrative time, the distribution of power, and the formation of individual subjectivity also shape its literary representation. This study aims to explain how this relationship is represented in selected short stories by Sadegh Hedayat, Goli Taraghi, and Moniro Ravanipour and to compare their narrative and discursive patterns. METHODOLOGY: This qualitative, descriptive-analytical, and comparative study uses purposive selection and close reading. The corpus comprises nine stories: Hedayat"s “Buried Alive,” “Three Drops of Blood,” and “Dash Akol”; Taraghi"s “The Pear Tree,” “The Shemiran Bus,” and “The Great Lady of My Soul”; and Ravanipour"s “Kanizu,” “The Devil"s Stones,” and “Nazli.” Textual evidence was analyzed through three related axes: narrative structure—temporal order, duration, focalization, and voice—mechanisms of institutional and communal power, and gendered subjectivity and agency. Patterns were then compared within and across the three authors" works. FINDINGS: In Hedayat"s selected stories, tradition appears mainly through codes of honor, communal judgment, and internalized restraint, while modern institutions may reproduce discipline and alienation. In Taraghi"s stories, retrospection and association reconstruct the past from the standpoint of the present, making tradition both a source of identity and an object of criticism. Ravanipour"s stories place gendered domination, local beliefs, and political and social pressures alongside the resistant capacities of vernacular language, collective memory, nature, and women"s care work CONCLUSION: The comparison does not support a linear evolutionary movement from tradition to modernity. The main distinction lies in the function of narrative: Hedayat exposes the crisis of the subject and failed communication; Taraghi critically reconstructs the past; and Ravanipour renders marginalized experience and women"s constrained agency visible. Narrative is therefore not merely a reflection of social transformation but an active mediator in producing the meanings of tradition, modernity, and subjectivity.زمینه و هدف: نسبت سنت و مدرنیته از محورهای پایدار داستان‌نویسی معاصر فارسی است؛ بااین‌حال، این نسبت در متن ادبی به تقابل سادۀ «کهنه» و «نو» محدود نمیشود و شیوۀ سامان‌دهی زمان، توزیع قدرت و امکان شکل‌گیری سوژۀ فردی نیز در ساختن آن دخالت دارد. هدف پژوهش حاضر تبیین چگونگی بازنمایی این نسبت در داستانهای کوتاه صادق هدایت، گلی ترقی و منیرو روانی‌پور و مقایسۀ الگوهای روایی و گفتمانی آنان است. روش پژوهش: پژوهش به شیوۀ کیفی، توصیفی-تحلیلی و تطبیقی انجام شده است. نه داستان «زنده به گور»، «سه قطره خون» و «داش‌آکل» از هدایت؛ «درخت گلابی»، «اتوبوس شمیران» و «بزرگ‌بانوی روح من» از ترقی؛ و «کنیزو»، «سنگهای شیطان» و «نازلی» از روانی‌پور به صورت هدفمند انتخاب و با روش خوانش نزدیک بررسی شدند. داده های متنی در سه محور ساختار روایت—نظم زمانی، تداوم، کانونی‌سازی و صدا—سازوکارهای قدرت نهادی و جمعی، و سوژگی جنسیتی و امکان عاملیت تحلیل و سپس درون و میان آثار سه نویسنده مقایسه شدند. یافته ها: در داستانهای منتخب هدایت، سنت بیشتر در قالب قانون حیثیت، داوری جمعی و بازدارندگی درونی‌شده پدیدار میشود، اما نهاد مدرن نیز گاه انضباط و بیگانگی را بازتولید میکند. در آثار ترقی، گذشته نگری و تداعی، گذشته را از منظر اکنون بازمی‌سازند و سنت را هم‌زمان به پشتوانۀ هویت و موضوع نقد تبدیل میکنند. داستانهای روانی‌پور سلطۀ جنسیتی، باورهای بومی و فشار نهادهای سیاسی و اجتماعی را در کنار ظرفیت مقاوم زبان محلی، حافظۀ جمعی، طبیعت و مراقبت زنانه نشان میدهند. نتیجه گیری: مقایسۀ سه نویسنده از سیر تکاملی و خطی میان سنت و مدرنیته حکایت نمیکند. تمایز اصلی در کارکرد روایت است: هدایت بحران سوژه و ارتباط شکست‌خورده را آشکار میکند؛ ترقی گذشته را انتقادی بازمی‌سازد؛ و روانی‌پور تجربۀ حاشیه ای و عاملیت محدود زنان را مرئی میکند. بنابراین، روایت نه فقط بازتاب دگرگونی اجتماعی، بلکه یکی از میانجیهای فعال در ساختن معنای سنت، مدرنیته و سوژگی است.سنت؛ مدرنیته؛ داستان کوتاه؛ صادق هدایت؛ گلی ترقی؛ منیرو روانTradition, Modernity, Persian Short Story, Sadegh Hedayat, Goli Taraghi, Moniro Ravanipour, Narratology, Subjectivity.https://bahareadab.com/downloadPDF/2085.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2085.pdfhttps://bahareadab.com/article/بازنمایی سنت و مدرنیته در داستانهای کوتاه صادق هدایت، گلی ترقی و منیرو روانی‌پور تحلیلی تطبیقی بر پایۀ ساختار روایت، سازوکارهای قدرت و سوژگی جنسیتیhttps://bahareadab.com/en/article/Representation of Tradition and Modernity in the Short Stories of Sadegh Hedayat, Goli Tarqi, and Moniro Ravanipour A Comparative Analysis Based on Narrative Structure, Power Mechanisms, and Gendered Subjectivity