امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912720261023Narratology of Reza Julayi’s Novel An Old Case (Tension and Interaction between the Logic of Crime Fiction and the Expansion of Historical Narrative)روایت‌شناسی رمان«یک پروندۀ کهنه» از«رضا جولایی»(تنش و تعامل میان منطق جنایی و گسترش روایت تاریخی)131145837510.irandoi.2002/bahareadab.2026.8375faقهرمانشیریاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.yesgh.shiri@basu.ac.irزاهدهترکاشونددانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.no torkashvandzahedeh@gmail.comJournal Article14050312BACKGROUND AND OBJECTIVES: Reza Julayi’s novel An Old Case moves between two distinct narrative genres: the crime genre, which is based on uncovering the causal relationships underlying an incident, and the historical genre, which seeks to reconstruct the socio-political atmosphere of Tehran in the 1320s [1940s] through the expansion of the characters’ lives and relationships. The main question of this study is how these two genres are combined through the organization of time, the distribution and repetition of information, and the regulation of narrative distance, thereby shaping the form of the novel, and what consequences this interaction has for narrative coherence. METHODOLOGY: This study employs a descriptive-analytical method, drawing on Gérard Genette’s narratological concepts of order, duration, frequency, mood, and voice. FINDINGS: The findings demonstrate that narratological devices in the novel perform dual and interwoven functions. At the level of order, temporal shifts connect the past to the process of uncovering the incident and, rather than creating temporal ambiguity, gradually reveal the contexts and motivations underlying the formation of the crime. At the level of duration, sub-narratives slow down the progression of the case by expanding historical and character-related details, while simultaneously enabling the reconstruction of the social and political atmosphere of the period. Frequency, through the repetition and reinterpretation of events, completes the information concerning the case. In terms of mood, zero focalization constitutes the dominant narrative mode, although in certain sections the narrative approaches internal focalization in order to provide the reader with access to information about the case and the characters’ minds. Voice functions as a mechanism for regulating the reader’s relationship with the characters and shapes the way in which the characters and the historical past are received and evaluated. CONCLUSION: The findings indicate that these five narrative categories do not operate independently; rather, they function as an integrated mechanism that regulates the relationship between “solving the case” and “understanding the historical context.” Accordingly, the tension between the crime genre and historical narrative in An Old Case is manifested not merely at the thematic level, but also in the organization of time, the distribution of information, narrative pace, and access to the characters’ minds. Through this organization, the novel reconstructs the criminal incident both as a problem to be solved and as an event to be historically understood.زمینه و هدف: رمان«یک پروندۀ کهنه» از رضا جولایی، میان دو ژانر رواییِ متفاوت حرکت میکند: ژانر جنایی که بر کشف رابطۀ علّی حادثه استوار است و ژانر تاریخی که میکوشد از طریق گسترش زندگی و مناسبات شخصیتها، فضای اجتماعی ـ سیاسی تهران دهۀ ۱۳۲۰ را بازسازی کند. مسئله اصلی پژوهش این است که این دو ژانر چگونه به واسطۀ سازماندهی زمان، توزیع و تکرار اطلاعات و نحوۀ تنظیم فاصله روایی، با یکدیگر ترکیب میشوند و فرم رمان را میسازند و چه پیامدهایی برای انسجام روایت دارند. روشها: این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با تکیه بر مفاهیم روایت‌شناسی ژرار ژنت یعنی نظم، تداوم، تکرار، وجه و آوا، انجام گرفته است. یافته ها: یافته ها نشان میدهد که شگردهای روایت‌شناسی در رمان کارکردی دوگانه و درهم‌تنیده دارند. در سطح نظم، بازگشتهای زمانی، گذشته را به فرایند کشف حادثه پیوند میدهند و به جای ایجاد ابهام زمانی، زمینه ها و انگیزه های شکل‌گیری جنایت را تدریجاً آشکار میکنند. در سطح تداوم، خرده روایتها با گسترش جزئیات تاریخی و شخصیتی از شتابِ پیشروی پرونده میکاهند، اما امکان بازسازی فضای اجتماعی و سیاسی دوره را فراهم میکنند. بسامد با بازگویی و بازتفسیر رخدادها، اطلاعات پرونده را تکمیل میکند؛ از حیث وجه، کانونی‌سازی صفر، ساخت غالب روایت است، هرچند در بخشهایی برای دسترسی خواننده به اطلاعات پرونده و تجربۀ شخصیتها به کانونی‌سازی درونی نزدیک میشود. و آوا سازوکاری برای تنظیم رابطۀ خواننده با شخصیتها است و نحوۀ دریافت و ارزیابی شخصیتها و گذشته تاریخی را شکل میدهد. نتیجه گیری: برآیند این یافته ها نشان میدهد که این پنج مقولۀ روایی به صورت جداگانه عمل نمیکنند، بلکه در قالب سازوکاری واحد، رابطۀ میان«کشف پرونده» و «فهم زمینۀ تاریخی» را تنظیم میکنند. ازاینرو، تنش میان ژانر جنایی و روایت تاریخی در«یک پروندۀ کهنه» نه صرفا در سطح مضمون، بلکه در سازمان‌دهی زمان، توزیع اطلاعات، سرعت روایت و دسترسی به ذهن شخصیتها شکل میگیرد و رمان از طریق این سازمان‌دهی، حادثۀ جنایی را هم به عنوان مسئله ای برای کشف و هم به عنوان رخدادی برای فهم تاریخی بازسازی میکند.روایت شناسی, ژرار ژنت, رضا جولایی, رمان فارسی, یک پروندۀ کهنهNarratology, Gérard Genette, Reza Julayi, Persian novel, An Old Casehttps://bahareadab.com/downloadPDF/2084.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2084.pdfhttps://bahareadab.com/article/روایت‌شناسی رمان«یک پروندۀ کهنه» از«رضا جولایی»(تنش و تعامل میان منطق جنایی و گسترش روایت تاریخی)https://bahareadab.com/en/article/Narratology of Reza Julayi’s Novel An Old Case (Tension and Interaction between the Logic of Crime Fiction and the Expansion of Historical Narrative)