امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912620261023Ideology-Discourse and the Functions of the Central Female Character in the Contemporary Novel (A Comparative Study of the Functions of the Central Female Character in the Novels Dokhtar-e-Ra'iyat by E'temadzadeh and Del-Foulad by Ravanipour)ایدئولوژی-گفتمان و کارکردهای شخصیت اصلی زن در رمان معاصر (بررسی مقایسه ای کارکردهای شخصیت اصلی زن در رمانهای «دختر رعیت» اثر اعتماد زاده و «دل فولاد» اثر روانیپور)5373829510.irandoi.2002/bahareadab.2026.8295faمریمسوریدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.nosouri.m60@gmail.comمحمدرضاعابدی جیقهدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.yesabedi@tabrizu.ac.ir محمدخاکپوردانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.nokhakpour@tabrizu.ac.ir)محمدمهدی‌پوراستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.nomohammad.mahdipour@tabrizu.ac.irJournal Article14050226BACKGROUND AND OBJECTIVES: In creating social and women-centric novels, the author is often still considered the sole creator of their work, defining the functions of its characters. However, an examination of contemporary Persian novels reveals this view to be exaggerated; authors are not the sole determining factor. They are influenced by numerous factors in creating their work—for instance, the impact of the author"s gender on the creation of female characters is undeniable. The ideology/discourse in which the author operates also plays a decisive role in shaping the literary work, to the extent that it can be argued that these ideologies/discourses create the characters and determine their functions. METHODOLOGY: This descriptive-analytical study extracts the functions of the central female character in two novels, Dokhtar-e-Ra"iyat (The Peasant"s Daughter) by E"temadzadeh and Del-Foulad (Steel Heart) by Ravanipour. The data are then analyzed comparatively based on the author"s gender and their associated ideology/discourse. FINDINGS: The analysis of traditional, emotional, and social functions of the female characters confirms their link to each author"s ideology/discourse. Furthermore, the author"s gender significantly determines these functions. Ravanipour, influenced by feminist discourse (especially radical feminism), and utilizing her female subjectivity and direct knowledge of women"s social actions, presents a multi-layered and dynamic female character. Conversely, E"temadzadeh, due to his adherence to class-based ideology (Marxism-Leninism) and lack of direct experience with women"s internal world, predominantly portrays women within the class system and feudal lord-peasant relations. CONCLUSION: E"temadzadeh in Dokhtar-e-Ra"iyat is less successful in showcasing the full dimensions of female character and expanding her diverse functions. In contrast, Ravanipour offers a multi-layered, dynamic, and more realistic portrayal, making the character functions in Del-Foulad more varied, in-depth, and narratively independent. This demonstrates that female authors are often capable of presenting a more complete and realistic image of women"s lives, emotions, and capabilities.زمینه و هدف: در خلق رمانهای اجتماعی و زن‌محور، بسیاری هنوز هم نویسنده را خالق اصلی این آثار میدانند؛ به باور این افراد نویسنده آن خدایی است که شخصیتهای اثر خویش را می آفریند و کارکردهای آن را تعریف میکند. اما بررسی رمانهای معاصر فارسی نشان از آن دارد که چنین دیدگاهی اغراق آمیز است و نویسنده تنها عامل تعیین کننده نیست. او در آفرینش اثر خویش متاثر از عوامل بسیاری است؛ به عنوان مثال تاثیر جنسیت نویسنده در آفرینش شخصیتهای زن انکار ناپذیر است. ایدئولوژی/ گفتمانی که نویسنده در آن حضور دارد نیز نقشی تعیین کننده در خلق اثر ادبی دارد تا آنجا که میتوان ادعا کرد که این ایدئولوژی/ گفتمانها هستند که شخصیتها را می آفرینند و کارکردهای آنها را مشخص مینمایند. روش پژوهش: این تحقیق به شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است. ابتدا کارکردهای شخصیت اصلی زن در رمانهای «دختر رعیت» اثر اعتماد زاده و «دل فولاد »اثر روانیپور استخراج شده، در ادامه این داده ها بر اساس جنسیت نویسنده و ایدئولوژی/ گفتمانی که نویسنده به آن تعلق دارد، با رویکردی مقایسه ای بررسی و تحلیل شده است. یافته ها: بررسی کارکردهای سنتی، عاطفی و اجتماعی شخصیتهای زن در دو اثر نام برده اثبات کنندۀ رابطۀ این کارکردها با ایدئولوژی/ گفتمانی است که نویسنده در آن قرار دارد. علاوه بر آن جنسیت نویسنده این رمانها، نیز تعیین کنندۀ کارکردهای شخصیتهای زن داستان است؛ روانیپور به دلیل گرایش به گفتمانهای فمنیستی (و به ویژه فمنیسم رادیکال) و با تمرکز بر ذهنیت زنانۀ خود و شناخت بلاواسطه ازکنش اجتماعی زن، تصویری چند لایه و پویا از شخصیت زن ارائه میدهد؛ حال آنکه اعتماد زاده به دلیل تعلق به ایدئولوژی طبقاتی (مارکسیسم ـ لنینیسم) و نداشتن تجربۀ مستقیم از دنیای زنان، شخصیت زن را عمدتاً در ساحت نظام طبقاتی و مناسبات ارباب- رعیتی به تصویر میکشد. نتیجه گیری: اعتماد زاده در«دختر رعیت» در نمایش تمام ابعاد شخصیتی زن و بسط دادن کارکردهای متنوع شخصیت چندان موفق عمل نکرده است؛ در حالیکه روانیپور با به کار بستن کارکردهای متنوع، تصویری چند لایه و پویا از شخصیت زن ارائه میدهد؛ از همین روی کارکردهای شخصیت زن در «دل‌فولاد» در عین حال که به واقعیت نزدیکتر است، تنوع، عمق و استقلال روایی بیشتری نسبت به «دختر رعیت» دارد.رمان اجتماعی, کارکرد شخصیت, زنان, دختر رعیت, دل فولاد.Social Novel, Character Functions, Women, Dokhtar-e-Ra'iyat (The Peasant's Daughter), Del- Foulad (Steel Heart).https://bahareadab.com/downloadPDF/2065.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2065.pdfhttps://bahareadab.com/article/ایدئولوژی-گفتمان و کارکردهای شخصیت اصلی زن در رمان معاصر (بررسی مقایسه ای کارکردهای شخصیت اصلی زن در رمانهای «دختر رعیت» اثر اعتماد زاده و «دل فولاد» اثر روانیپور)https://bahareadab.com/en/article/Ideology-Discourse and the Functions of the Central Female Character in the Contemporary Novel (A Comparative Study of the Functions of the Central Female Character in the Novels Dokhtar-e-Ra'iyat by E'temadzadeh and Del-Foulad by Ravanipour)