امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912420260823Minhaj al-Talibin by Mahmud al-Khafi; an example of the continuity of fundamental Sufi writings in the 9th century AHمنهاجُ الطّالبینِ محمودِ خوافی؛ نمونه ای از تداومِ نوشته های بنیادین تصوف در قرن نهم هجری8197824710.irandoi.2002/bahareadab.2026.8247faرویاگل احمدیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.no r.golahmadi@iau.ac.irغلامرضاامیرخانیعضو هیأت علمی کتابخانه ملی ایران، تهران، ایران.yes head@nlai.irبهرامپروین گنابادیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.no b.parvin47@iau.ac,irفرهادطهماسبیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران.nofarhad.tahmasbi@iau.ac.irJournal Article14050110BACKGROUND AND OBJECTIVES: Minhaj al-Talibin was written by Mahmud ibn Muhammad ibn Abd al-Salam Khawafi in 825 AH. This work has a mystical content and the author has tried to explain the status, positions and ethics of Sufis using verses of the Quran, prophetic hadiths, poems, speeches and stories of sheikhs. Based on the only manuscript found, the present study introduces and describes the external and content features, examines the available information about the author, the stylistics of the work and explains its importance in mystical studies of the ninth century AH. METHODOLOGY: This research is theoretical and was conducted using a descriptive-analytical method, the main tool of which was library studies. In this research, the author conducted a summary, analysis, and final review by examining the manuscript of Minhaj al-Talibin and based on the generality of the research. FIND There is no complete and accurate information about the author, and research into the text of the book reveals that in shaping its structure and content, he used fundamental books of Sufism such as: Sharh Ta’ruf, Risale-i Qushayriyyah, Misbah al-Hidayah, and Miftah al-Kifayyah, and some mystical and ethical works of the eighth century AH, such as Rawda’ of Khold Majd al-Khafi. In terms of thought and content, the author has less analyzed and explained complex and profound mystical concepts, and has mostly narrated poems, anecdotes, and news of the sheikhs. CONCLUSION: The author"s adaptation and imitation of ancient Sufi books is quite evident, and he has narrated narrations from these works that are very similar to the original in terms of wording and word structure. Unlike other mystical works of the author"s era, the opinions and theories of the mystics and sheikhs of the author"s era are not seen in Minhaj al-Talibin. And from this point of view, there is no sign of the beliefs of the famous schools and paths of the author"s era in it, it is exceptional. In this regard, this research is considered an effective step towards understanding this work and its place in the history of mystical literature, especially the ninth century.زمینه و هدف: منهاج الطالبین را محمود بن محمد بن عبد السلام خوافی در 825 هجری، به رشتۀ تحریر درآورده است. این اثر، محتوایی عرفانی دارد و مؤلف کوشیده است با استفاده از آیات قرآن، احادیث نبوی، اشعار، سخنان و حکایات مشایخ، به تبیین احوال، مقامات و اخلاقِ صوفیان بپردازد. پژوهشِ حاضر براساس یگانه نسخۀ خطیِ یافت‌شده، به معرفی و توصیف ویژگیهای ظاهری و محتوایی، بررسی اطلاعات موجود دربارۀ مؤلف، سبکشناسی اثر و تبیین اهمیت آن در مطالعات عرفانی قرن نهم هجری میپردازد. روش: این پژوهش از نوع نظری است و با استفاده از روشِ توصیفی – تحلیلی انجام شده که ابزار اصلی آن مطالعات کتابخانه ای بوده است. در این پژوهش، نگارنده با بررسیِ نسخه خطی منهاج الطالبین و بر اساس کلیات پژوهش، جمعبندی، تحلیل و بررسی نهایی را انجام داده است. یافته های پژوهش: اطلاعات کامل و دقیقی دربارۀ مؤلف وجود ندارد و از پژوهش در متن کتاب مشخص میشود که در شکل دادنِ ساختار و محتوای آن، از کتابهای بنیادینِ علمِ تصوّف مانند: شرح تعرُّف، رسالۀ قشیریه، مصباح الهدایه و مفتاح الکفایه و برخی آثار عرفانی و اخلاقی قرن هشتم هجری همچون روضۀ خُلد مجد خوافی بهره جسته است. از نظر فکری و محتوایی، مؤلف کمتر به تحلیل و شرحِ مفاهیم پیچیده و عمیقِ عرفانی پرداخته است، و بیشتر راوی اشعار، حکایات و اخبارِ مشایخ بوده است. نتیجه گیری: اقتباس و تقلید مؤلف از کتاب‌های کهن تصوف کاملاً مشهود است و روایاتی از این آثار نقل کرده است که از لحاظ لفظ و ساختار کلمات شباهت فراوانی به اصل آن دارند. بر خلاف سایر تألیفات عرفانی عصرِ مؤلف، آراء و نظریات عارفان و مشایخ هم‌عصر مؤلف در منهاج الطالبین دیده نمیشود. و از این نقطه نظر که هیچ نشانه ای از عقاید مکتبها و طریقتهای مشهور عصر مؤلف در آن وجود ندارد، استثنایی است. بدین لحاظ این پژوهش گامی مؤثر در مسیر شناخت این اثر و جایگاه آن در تاریخ ادبیات عرفانی به ویژه قرن نهم محسوب میشود.منهاج الطالبین, محمود خوافی, تصحیح نسخه خطی, علم تصوّف, احوال و مقاماتMinhaj al-Talibin, Mahmoud Khafi, manuscript correction, Sufism, status and authoritieshttps://bahareadab.com/downloadPDF/2037.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2037.pdfhttps://bahareadab.com/article/منهاجُ الطّالبینِ محمودِ خوافی؛ نمونه ای از تداومِ نوشته های بنیادین تصوف در قرن نهم هجریhttps://bahareadab.com/en/article/Minhaj al-Talibin by Mahmud al-Khafi; an example of the continuity of fundamental Sufi writings in the 9th century AH