امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811320250923Analysis and stylistic study of the manuscript of Ajaeb al-Qasas with a layered stylistic approachتحلیل و بررسی سبکی نسخۀ خطی عجائب‌القصص با رویکرد سبک‌شناسی لایه ای163187792610.22034/bahareadab.2025.7926faزکیهدهنمکیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه قم، قم، ایران.nozakiyehdehnamaki@gmail.comمحمدرضایوسفیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه قم، قم، ایران.yesmr.yousefi@qom.ac.irJournal Article14040127BACKGROUND AND OBJECTIVES: Layered stylistics is is a layer of applied stylistic methods that examines the text in five layers: phonetic, lexical, syntactic, rhetorical, and ideological. This type of stylistics, based on the foundations of traditional stylistics, pays attention to the content, ideas, perspective, and even the creative space of the work. In layered stylistics, the text is broken down into micro-layers, considering the situational context as the macro-layer, and the style is studied by examining the textual micro-layers and obtaining characteristic features. According to this approach ,Aja’ib al-Qasas, is analyzed in five layers: phonetic, lexical, syntactic, rhetorical, and ideological. By recognizing the prominent stylistic characteristics and their position, the relationship between the text and the content is understood. METHODOLOGY: This research, using a descriptive-analytical method and using library resources, has attempted to examine the style of Aja’ib al-Qasas from the perspective of layered stylistics. FINDINGS: Aja’ib al-Qasas is a work in the field of religious history written in the 10th century by Abdul Wahid Muhammad Mufti in the Indian subcontinent. The work, far from the usual formalities of Timurid prose, is known as an example of intermediate prose and the author has been trying to pay more attention to the expression of meaning than to rhetoric and to create original prose. For this reason, his prose is considered to be stable and significant compared to other written works in India during this period, especially in the subcontinent. CONCLUSION: The result of studying this work from the perspective of layered stylistics shows that the author tends to use literary devices naturally to create the inner music of the text, and the frequency of phonetic changes, assonance, and repetition is higher. In the syntactic layer, the dominant syntactic structure is in accordance with the common structures of Persian grammar. Of course, sometimes the sentence order changes according to the author"s thought. In the rhetorical layer, tangible analogies, easy-to-find allusions, and assurances have added to the literary quality of the text. Literary devices serve to convey meaning and have not been used only for the sake of beautifying the text. In the lexical layer, considering the subject of the text, the author"s priority has been to convey concepts. The words maintain their main function and do not confuse the audience in understanding the meaning. In terms of ideological content, the intellectual system that governs most of the stories of the prophets in this work can be seen, which consists of describing the story of creation, love, religious law, reason, and moral principlesهدف و زمینه: سبک‌شناسی لایه ای از شیوه های کاربردی سبک‌شناسی به شمار میرود که متن را در پنج لایۀ آوایی، واژگانی، نحوی، بلاغی و ایدئولوژیک مورد بررسی قرار میدهد. این نوع سبک‌شناسی با استناد به مبانی علم سبک‌شناسی سنتی به محتوا، اندیشه ها، زاویۀ دید و حتی فضای خلق اثر نیز توجه دارد. در سبک‌شناسی لایه ای با توجه به بافت موقعیتی به عنوان کلان‌لایه، متن را به خردلایه ها تجزیه نموده و با بررسی خردلایه های متنی و دریافت ویژگیهای شاخص، به مطالعۀ سبک میپردازند. با توجه به این رویکرد، به واکاوی عجائب‌القصص در پنج لایۀ آوایی، لغوی، نحوی، بلاغی و فکری پرداخته میشود و با شناخت مشخصه های برجسته سبک و جایگاه آنها، ارتباط متن و محتوا دریافت میگردد. روش تحقیق: این پژوهش با روش توصیفی_تحلیلی و به کارگیری منابع کتابخانه ای کوشیده است سبک عجائب‌القصص را از جنبۀ سبک‌شناسی لایه ای مورد بررسی قرار دهد. یافته ها: عجائب‌القصص اثری در حوزۀ تاریخ دینی در سدۀ دهم توسط عبدالواحد محمد مفتی، در شبه قاره هند نگاشته شده است. اثر دور از تکلفات مرسوم نثر دورۀ تیموری، بعنوان نمونه ای از نثر بینابین شناخته میشود و مؤلف در تلاش بوده تا به بیان معنا بیش از لفاظی توجه نماید و نثری اصیل خلق نماید. به همین دلیل نثر او در این دوره به ویژه در شبه قاره نسبت به دیگر آثار مکتوب در هند، نثری استوار و شاخص شمرده میشود. نتیجه گیری: نتیجۀ بررسی این اثر از منظر سبک‌شناسی لایه ای، نشان میدهد مؤلف تمایل به استفاده طبیعی از ابزار ادبی جهت خلق موسیقی درونی متن دارد و بسامد دگرگونیهای واجی، سجع و تکرار بیشتر است. در لایۀ نحوی ساختار غالب نحو، مطابق ساختارهای متداول دستور زبان فارسی است. البته گاهی نظم جمله فراخور اندیشۀ مؤلف دستخوش تغییر میشود. در لایۀ بلاغی، تشبیهات محسوس، کنایات زودیاب و تضمین به ادبیت متن افزوده است. صناعات ادبی در خدمت انتقال معنا هستند و فقط جهت آراستگی متن، به کار گرفته نشده اند. در لایۀ واژگانی، با توجه به موضوع متن، انتقال مفاهیم اولویت نگارنده بوده است. واژگان کارکرد اصلی خویش را حفظ نموده و مخاطب را دچار ابهام در دریافت معنی نمیکنند. در لایۀ محتوایی از نظر ایدئولوژیک، نظام فکری حاکم بر اغلب قصص‌الانبیاء در این اثر مشاهده میشود که عبارت است از شرح ماجرای آفرینش، عشق، شرع، عقل و اصول اخلاقی.تواریخ دینی, سبک‌شناسی لایه ای, نثر فارسی سده دهم هند, عجائب‌القصصReligious histories, layered stylistics, 10th century Indian Persian prose, Aja’ib al-Qasashttps://bahareadab.com/downloadPDF/1872.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1872.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل و بررسی سبکی نسخۀ خطی عجائب‌القصص با رویکرد سبک‌شناسی لایه ایhttps://bahareadab.com/en/article/Analysis and stylistic study of the manuscript of Ajaeb al-Qasas with a layered stylistic approach