امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811320250923Transformation of Situational Contexts in Ahmad Shamlou’s Poetic Styleلغزش و چرخش بافتهای موقعیتی در سبک شعر شاملو145161792710.22034/bahareadab.2025.7927faبهارهفضلی درزیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.yesFazli@cfu.ac.irJournal Article14040125BACKGROUND AND OBJECTIVES: :This study explores the shifts and transformations in situational contexts within the poetry of Ahmad Shamlou, aiming to examine the stylistic interferences in his work. METHODOLOGY: In discourse analysis, context is divided into linguistic and situational categories, with the latter encompassing extralinguistic elements. Employing a documentary method and drawing upon systemic functional linguistics, the research analyzes four of Shamlou’s poems, selected for their apparent political unidimensionality, with references to other poems to support the analysis. FINDINGS: Although Shamlou is best known for his politically charged poetry, this study shows that his most significant contextual shifts occur within that very political framework—often moving toward romantic or philosophical themes. These shifts are achieved through techniques such as the multiplication of central signifiers, narrative layering, textual passages, dialogic structures, shifts in tone and address, and both textual and extra-textual distancing strategies. These stylistic features are expressed through descriptive, interpretive, and persuasive modes of discourse. The findings indicate that such contextual blending has been present from the early stages of Shamlou’s poetic career and may be considered a defining aspect of his personal style. The interweaving of contexts contributes to a multi-perspective approach, enhancing textual CONCLUSION: openness, philosophical depth, and reader participation in meaning construction. Ultimately, this stylistic complexity challenges the notion of Shamlou’s poetry being politically monolithic and reveals its layered semantic structure. Keywords: Ahmad Shamlou, Situational Context, Contextual Interference, Discourse Analysis, Contemporary Persian Poetryزمینه و هدف: بافت از اصطلاحات تحلیل گفتمان است؛ در دو حالت زبانی و وضعی دسته بندی میشود. بافت وضعی یا موقعیتی خصوصیتی فرازبانی دارد. در این مقاله لغزش، تغییر، تبدیل و تبدل بافتهای وضعی در شعر شاملو با هدف تحلیل سبکهای تداخلی آن بررسی شده است. روشها: روش پژوهش از نوع اسنادی است. در این مقاله چهار شعر شاملو به لحاظ بافت موقعیتی، بر اساس الگوی زبانشناسی نقشگرا مورد بررسی قرار گرفته، همچنین به اشعار دیگر شاملو نیز جهت تکمیل بحث استناد شده است، انتخاب اشعار با معیار شهرت به تکساحته بودن بویژه در بافت سیاسی بوده است. یافته ها: اگرچه شعر شاملو به بافت و زمینۀ سیاسی آن معروف است، اما پژوهش حاضر نشان میدهد که شاملو بیشترین لغزش و چرخش را در همین بافت با سمت و سوی عاشقانه و گاه فلسفی داشته است. همچنین سبک و شیوۀ اجرای این تغییرات مبتنی بر فاصله گذاری متنی و غیرمتنی بافتهای موقعیتی دیگر از طریق تعدد دالهای مرکزی، ایجاد زمینه های روایی و غیرروایی، پاساژهای متنی، گفتگومحوری، التفات و تغییر لحن و خطاب است که بصورت توصیفی، تحلیل- تفسیری و اقناعی بروز پیدا کرده است. بنا به دادههای حاصل این پژوهش این تداخل و تبدیلها از همان آغاز شاعری در اشعارش قابل دریافت بوده و بنوعی میتوان سبک شخصی وی قلمداد کرد. نتیجه گیری: نتیجۀ این پژوهش اثبات میکند تداخل بافتها باعث ایجاد تفکر چندوجهی، تعمیم پذیری متن و مشارکت خواننده در ساخت معنا و سفیدخوانی شده و در بعضی موارد سویۀ فلسفی کمرنگی به شعرهای سیاسی محض وی داده است.شاملو, تداخل بافتی, بافت وضعی, تحلیل گفتمان, شعر معاصرShamloo, textual interference, situational context, discourse analysis, contemporary poetryhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1871.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1871.pdfhttps://bahareadab.com/article/لغزش و چرخش بافتهای موقعیتی در سبک شعر شاملوhttps://bahareadab.com/en/article/Transformation of Situational Contexts in Ahmad Shamlou’s Poetic Style