امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811220250823Analysis of the Developments in Didactic Literature in the Intellectual Style of Qajar Period Proseتحولات ادب تعلیمی در سبک فکری نثر دوره قاجار مورد مطالعه: مسائل الحیات طالبوف307322791710.22034/bahareadab.2025.7917faربابهشیخ‌الاسلامی ورگهاندانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران.norobabeh.sheykholeslami@iau.irنرگساصغری گواراستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران.yesn-ashari@iau-ahar.ac.irرضاآقایاری زاهداستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران.noagayari@iau-ahar.ac.irJournal Article14040109BACKGROUND AND OBJECTIVES: In the Evolution of the intellectual style of Persian prose from classical to contemporary, the activities of committed writers outside Iran to awaken the people paved the way for a change in the content of Didactic literature, and the content of Didactic works changed in line with political and social developments. In this article, with the aim of analyzing the changes in intellectual style in the didactic prose literature of the Qajar period, the book Masael hayat "Issues of Life" by Abdul"Rahim Talibov, which was written with the aim of educating for the reform of society, has been examined. METHODOLOGY: The statistical population of the research is the book Masael hayat "Issues of Life" by Abdul"Rahim Talibov. The data collection was done through library study and the article was written using descriptive analysis method. FINDINGS: Abdul"Rahim Talibov is one of the committed writers of the Qajar period whose works are prominent in the evolution of contemporary prose style. With his commitment to the homeland, in his book " Masael hayat (Issues of Life)" he focused on educational literature to eliminate the country"s shortcomings and reform and educate the people. Therefore, the goals of educational literature and its content changed in line with social -political attitudes, and the purification of morality aimed at eliminating the shortcomings of the homeland and creating public and civic welfare for the people. A review of the book shows: Changing the components of moral refinement with an educational and scientific approach, replacing a critical approach with Sermon, a social approach to moral refinement, and content developments in educational literature are among the changes in its educational literature. In the content development with a critical approach, it has addressed components such as teaching the right and rights and advice for achieving the right, teaching freedom and striving to achieve it, introducing the law and advising its implementation for the happiness of the people. CONCLUSION: Talibov"s book" Masael hayat"(Issues of Life) is an example of an educational work from the Qajar period, whose intellectual style focuses on social issues such as individual rights, freedom, and law. Talibov As a reformer and social preacher, has brought new educational points with a critical approach to improve the social conditions in Iran.زمینه و هدف: در تحول سبک فکری نثر فارسی از کلاسیک به معاصر، فعالیت نویسندگان متعهد خارج از ایران برای بیداری مردم، زمینه ساز تغییر محتوای ادب تعلیمی گشت و محتوای آثاری تعلیمی همسو با تحولات سیاسی اجتماعی تغییر یافت. در این مقاله با هدف تبیین تحولات سبک فکری در ادب تعلیمی نثر دوره قاجار،کتاب مسائل الحیات عبدالرحیم طالبوف که با هدف آموزش و تعلیم برای اصلاح جامعه نوشته، بررسی شده است. روش: جامعه آماری تحقیق، کتاب مسائل الحیات عبدالرحیم طالبوف است، گردآوری اطلاعات با مطالعه کتابخانه ای و با ابزار فیش انجام شده است و نگارش مقاله به شیوه توصیفی تحلیل میباشد. یافته ها: طالبوف جزو نویسندگان متعهد دوره قاجار است که آثارش در تحول سبک نثر معاصر برجسته است. او با تعهد به وطن، در کتاب مسائل الحیات، ادب تعلیمی را در جهت رفع معایب کشور و اصلاح و آموزش مردم قرار داد. بدینگونه اهداف ادب تعلیمی و محتوای آن همسو با نگرشهای سیاسی اجتماعی تغییر یافت و تهذیب اخلاق با هدف رفع معایب وطن و ایجاد رفاه عمومی و مدنی برای مردم قرار گرفت، بررسی کتاب نشان میدهد: تغییر مؤلفه های تهذیب اخلاق با رویکرد آموزشی و علمی، جایگزینی رویکرد انتقادی به جای موعظه، رویکرد اجتماعی به تهذیب اخلاق، تحولات محتوایی ادب تعلیمی از دگرگونیهای ادب تعلیمی آن است و در تحول محتوایی با رویکرد انتقادی به بیان مؤلفه هایی مانند آموزش حق و حقوق و توصیه برای احقاق حق، آموزش آزادی و تلاش برای رسیدن به آن، معرفی قانون و توصیه به اجرای آن برای سعادت مردم پرداخته است. نتیجه گیری: کتاب مسائل الحیات طالبوف نمونه اثری تعلیمی دوره قاجار است که در سبک فکری، موضوع اصلی آن، مسائل جامعه مثل حقوق افراد، آزادی و قانون میباشد و طالبوف به عنوان یک مصلح و موعظه گر اجتماع در جهت بهبود اوضاع ایران نکات تعلیمی جدید را با رویکرد انتقادی آورده است.ادب تعلیمی, طالبوف, مسائل الحیات, تحول.Educational literature, Abdul'Rahim Talibov, Masael hayat) life issues(, Evolution.https://bahareadab.com/downloadPDF/1864.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1864.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحولات ادب تعلیمی در سبک فکری نثر دوره قاجار مورد مطالعه: مسائل الحیات طالبوفhttps://bahareadab.com/en/article/Analysis of the Developments in Didactic Literature in the Intellectual Style of Qajar Period Prose